Laowa 15mm f/4 macro en KX800 twin flits, specialistisch maar briljant

Als landschapsfotograaf werk ik graag met de omgeving, de lucht, het licht en de biotoop. Zelfs als ik aan de slag ga met details of macro zoek ik de uitdaging om de omgeving bij het detail te kunnen betrekken, liefst op een manier waarop een vervreemdende verhouding ontstaat tussen het onderwerp en de wereld er omheen. Daar horen andere objectieven bij dan de veel gebruikte 60mm tot 180mm macrolenzen, een macro-groothoek is dé missende lens voor mij!

Deze review is verschenen bij CameraNu.nl. Dank aan Fotovideoretail voor het ter beschikking stellen van de lens en flitser.

 

macrolandschap van kleine bosnimf orchidee, 10mm fisheye lens, Oulanka Finland

macrolandschap van kleine bosnimf orchidee, 10mm fisheye lens, Oulanka Finland

Macro-landschap

Als landschapsfotograaf werk ik graag met de omgeving, de lucht, het licht en de biotoop. Zelfs als ik aan de slag ga met details of macro zoek ik de uitdaging om de omgeving bij het detail te kunnen betrekken, liefst op een manier waarop een vervreemdende verhouding ontstaat tussen het onderwerp en de wereld om hem heen. Daar horen andere lenzen bij dan de veel gebruikte 60mm tot 180mm macro lenzen, immers, door de kleine beeldhoek kun je met deze objectieven juist het onderwerp lostrekken van de omgeving, werken met mooie onscherpe achtergronden en daarmee het detail isoleren. Mijn interesse ligt juist in de groothoek objectieven maar het probleem daarmee is vaak de té grote minimale scherpstelafstand, je komt simpelweg niet dicht genoeg bij je onderwerp. Tot nu toe zocht ik mijn toevlucht in standaard groothoeklenzen in combinatie met tussenringen of voorzetlenzen maar dan zie je dat je al snel té dichtbij zit. Sommige fisheye lenzen kunnen wel een stuk dichterbij maar dan zit je weer aan het bolle effect vast. Tot nu toe bleef het prutsen en behelpen.

Macrolandschap van zeekraal in het ondiepe kwelderwater, 20mm standaard groothoek, Vlieland

Macrolandschap van zeekraal in het ondiepe kwelderwater, 20mm standaard groothoek, Vlieland

 
 

Venus 15mm gemonteerd

Venus 15mm gemonteerd

De eerste groothoek macrolens

Sinds kort is er voor de detail-in-landschap-liefhebbers zoals ik een objectief beschikbaar. Venus Optics heeft nu het Laowa 15mm f/4.0 wide angle 1:1 Macro objectief waarmee je op slechts 15mm afstand, met zowel crop- als fulllframe camera’s tot echte 1:1 macrofotografie kunt gaan. Als groot liefhebber van dit bereik was ik dan ook laaiend enthousiast toen ik de mogelijkheid kreeg om deze lens uit te proberen en te reviewen.

Om dat ik al met diverse andere objectieven werk in het macro-landschapsgebied is voor mij het meest interessante bereik van de Laowa het bereik waarin hij verdergaat dan wat ik gewend ben. En dat is logischerwijs ook meteen het moeilijkste bereik van deze lens. De 1:1 macro bereikt deze lens bij een afstand van slechts 4,7mm (!) vanaf het frontelement. In dit bereik is werken met de zonnekap niet meer mogelijk omdat je het onderwerp vaak aanraakt met de zonnekap, en meestal zorgt een zonnekap voor ongewenste schaduw.

Opstelling: camera, venus 15mm, KX-800 , flits en ... poes

Opstelling: camera, venus 15mm, KX-800 , flits en ... poes

 
 

Laatste bloeiende bloemen van de herfst, vervreemde verhouding tussen de grote bloem en de bomenlaan in herfstkleuren, Laowa 15mm op 1,6x crop.

Laatste bloeiende bloemen van de herfst, vervreemde verhouding tussen de grote bloem en de bomenlaan in herfstkleuren, Laowa 15mm op 1,6x crop.

Volledig handmatig!

Verder is de lens volledig handmatig. Dus niet alleen een handmatige scherpstelling, maar ook een handmatig in te stellen diafragma. Wanneer je het, overigens traploze, diafragma verkleint voor een grotere scherptediepte (een goed idee met een werkafstand van slechts een centimeter) zie je het meteen donker worden in je zoeker. De truc is “wide open”, op f/4.0, scherp te stellen en daarna pas het diafragma dicht te draaien, de belichting in te stellen en de foto te maken. In de EXIF-gegevens van je bestand zie je f/00 terug als diafragmawaarde omdat de camera de handmatig gekozen diafragmawaarde niet herkent. Hoewel de mogelijkheden fantastisch zijn, kost het de nodige tijd om met dit objectief te leren werken, je moet echt oefenen. Het is geen gemakkelijke volautomatische lens.

Hoe presteert de Laowa 15mm met fel tegenlicht. Door het traploze diafragma is de verwachting dat hij maar weinig stervorming door diffractie bij kleinste opening zal laten zien en dat klopt ook. Maar opvallend weinig flare. Laowa 15mm op 1,6x crop.

Hoe presteert de Laowa 15mm met fel tegenlicht. Door het traploze diafragma is de verwachting dat hij maar weinig stervorming door diffractie bij kleinste opening zal laten zien en dat klopt ook. Maar opvallend weinig flare. Laowa 15mm op 1,6x crop.

 
 

In deze foto heb ik hem gebruikt combinatie met mijn full frame camera en 2 Lee ND-gradiënt filters (0,6 en 0,9) voor het tegenhouden van het directe zonlicht. De wilde konik paarden leken te genieten van de spaarzame momenten met zon ... Wat je ziet is wel wat vignettering, zelfs ondanks dat ik het redelijk in Lightroom heb verwijderd. Dat heeft ook te maken met het feit dat er nog geen profiel voor beschikbaar is.

In deze foto heb ik hem gebruikt combinatie met mijn full frame camera en 2 Lee ND-gradiënt filters (0,6 en 0,9) voor het tegenhouden van het directe zonlicht. De wilde konik paarden leken te genieten van de spaarzame momenten met zon ... Wat je ziet is wel wat vignettering, zelfs ondanks dat ik het redelijk in Lightroom heb verwijderd. Dat heeft ook te maken met het feit dat er nog geen profiel voor beschikbaar is.

Gebruik bij landschappen

Persoonlijk zou ik dit objectief specifiek voor de groothoek-macro-mogelijkheid kopen. Maar naast het feit dat het een echte macrolens is, is het ook een 15mm groothoeklens en dus bruikbaar voor bijvoorbeeld landschappen. Speciaal daarvoor heb ik hem meegenomen naar de wildernis van de Oostvaardersplassen tijdens een van mijn fotosafari's. Hoewel de shift- functie alleen voor cropcamera’s bedoeld is, werkt de lens prima op fullframe camera. Ik heb het objectief daarom met beide camera’s in het veld gebruikt. Het voordeel van dit objectief is de 77mm filtermaat waardoor filters als polarisatie-, grijs- en grijsverloopfilters gewoon bruikbaar zijn.

 
 

Geen gebruik gemaakt van de shift functie, de windmolen lijkt naar achteren te vallen, Laowa 15mm op 1,6x crop.

Geen gebruik gemaakt van de shift functie, de windmolen lijkt naar achteren te vallen, Laowa 15mm op 1,6x crop.

Shift functie

Naast de macrofunctie heeft de maker ook nog eens een shiftfunctie in deze lens ingebouwd. Hiermee is het mogelijk om verticale lijnen, die schuin gaan staan wanneer je met een groothoeklens omhoog richt en de horizon buiten het midden legt, weer recht te zetten. Je corrigeert het perspectief. Bij macro gebruik is dit niet echt nodig maar zeker met objecten die duidelijk recht zijn is het vaak niet fraai als die schuin naar achteren of voren lijken te vallen, denk aan gebouwen.

Op cropcamera’s werkt deze functie veel beter. Houd er wel rekening mee dat de shiftfunctie, anders dan bij echte tilt-shift objectieven, niet traploos is en met slechts één trap omhoog en één trap omlaag aangepast kan worden. Ook gaat de shift minder verder dan bij echte tilt-shift objectieven waardoor je wel kunt corrigeren maar wanneer de horizon nog verder uit het midden komt zie je alsnog de lijnen weer schuin trekken. Door de lens ten opzichte van de camera naar boven te ‘shiften’ corrigeer je het perspectief en staat de windmolen in de voorbeeldfoto weer recht.

Belangrijk punt voor wat betreft het gebruik van de shift-functie is dat de automatische belichting volledig van de kaart raakt. Diafragmavoorkeuze is bijvoorbeeld prima bruikbaar wanneer je de shift-functie niet gebruikt maar wanneer je deze wél gebruikt zit de lens niet meer recht voor de belichtingsmeter waardoor je respectievelijk twee stops over of juist onder moet belichten voor een correcte belichting. Werk daarom bij voorkeur in de manuele stand.

Door de lens t.o.v. de camera naar boven te ‘shiften’ corrigeer je het perspectief en staat de windmolen weer recht.

Door de lens t.o.v. de camera naar boven te ‘shiften’ corrigeer je het perspectief en staat de windmolen weer recht.

Lens t.o.v. de camera naa r boven shift, daarmee komt het midden van de lens bovenin de sensor en kun je rechtuit richten (alle lijnen recht) terwijl in de horizon toch onderin staat

Lens t.o.v. de camera naa r boven shift, daarmee komt het midden van de lens bovenin de sensor en kun je rechtuit richten (alle lijnen recht) terwijl in de horizon toch onderin staat

 
 

Opstelling camera met twin flits bij elfenbankjes

Opstelling camera met twin flits bij elfenbankjes

De macro twin-flitser

Naast het nieuwe 15mm macro-objectief en het eerder uitgebrachte, nog niet door mij uitgeprobeerde 60mm f/2.8 Ultra 2:1 Macro objectief, heeft Venus Optics ook een nieuwe twin-flitser uitgebracht. Hoewel ik zelf niet zo’n flitsergebruiker ben, is een twin-flitser toch wel erg handig als je in je eigen schaduw werkt. De flitser is uitgevoerd met twee lange flexibele armen voor de flitskoppen en in het midden een arm met een LED lamp. Dit instelbare LED-licht wordt meestal gebruikt voor het helpen bijlichten tijdens het scherpstellen maar kan ook als hulplicht worden ingezet. Zowel de LED als beide flitsers zijn aan en uit te zetten en hebben een onafhankelijk instelbaar vermogen, maar hebben geen E-TTL lichtmeting. Het is dus echt zelf instellen hoe hard of zacht je links en of rechts wilt laten flitsen. Zelfs je camera zal de flitser-synchronisatiesnelheid niet herkennen, maar als je te snelle belichtingstijden kiest, ziet je een deel van je foto zwart worden. Pas daar dus voor op.

zó dichtbij kan deze macro lens!

zó dichtbij kan deze macro lens!

 
 

Geen flits gebruikt,  ondanks de f/16 nog steeds kleine scherptediepte

Geen flits gebruikt, ondanks de f/16 nog steeds kleine scherptediepte

Rechterflits schuin achter de paddenstoel voor tegenlicht effect

Rechterflits schuin achter de paddenstoel voor tegenlicht effect

Rechterflits schuin achter de paddenstoel, linker flits half van boven voor het inlichten van de schaduwen

Rechterflits schuin achter de paddenstoel, linker flits half van boven voor het inlichten van de schaduwen

 
 

Omgevingsbelichting vrij donker en beide flitskoppen het werk laten doen, rechts net even harder dan links voor speels effect

Omgevingsbelichting vrij donker en beide flitskoppen het werk laten doen, rechts net even harder dan links voor speels effect

Richtgetal 58

De Macro Twin flitser KX-800 heeft een hoog richtgetal van 58. Zeer handig in heldere licht omstandigheden bij het werken met hoge diafragmawaarden, maar niet gemakkelijk om mee te werken in situaties met weinig licht. Vooral als je wilt spelen met de mogelijkheden van kleine scherptediepte en lage diafragmawaarden. In die situatie geven de flitsers gemakkelijk veel te veel licht, zelfs wanneer je ze zo subtiel mogelijk instelt. Waarschijnlijk zal een setje diffusers dit probleem oplossen, maar die heb ik niet getest.

De lange armen van de KX-800 zijn een beetje te flexibel, ze wilden niet op hun plaats blijven in mijn geval. Maar dit komt misschien omdat ik een testexemplaar heb welke eerder al een beetje té heftig getest is. Verder is het voordeel van deze lange armen wel dat je ze ver van je onderwerp af kunt plaatsen, en met een groothoeklens op een fullframe camera moet je wel. Anders zie je de armen op de foto verschijnen. Voordeel is ook dat je kunt spelen met invullicht of juist tegenlicht.

Beide flitskoppen van opzij gericht en zover mogelijk van voren op kleine micena gericht om een tegenlicht effect te krijgen. Fullframe camera.

Beide flitskoppen van opzij gericht en zover mogelijk van voren op kleine micena gericht om een tegenlicht effect te krijgen. Fullframe camera.

 
 

combinatie van bijna 1:1 macro van een geweizwammetje bij f/4. Veel lenzen presteren minder optimaal wide open en op nagenoeg minimale scherpstelafstand maar dat valt hier alleszins mee, wat scherp moet zijn is nog steeds perfect scherp. Achtergrond onscherpte is mooi zacht. Laowa 15mm op 1,6x crop

combinatie van bijna 1:1 macro van een geweizwammetje bij f/4. Veel lenzen presteren minder optimaal wide open en op nagenoeg minimale scherpstelafstand maar dat valt hier alleszins mee, wat scherp moet zijn is nog steeds perfect scherp. Achtergrond onscherpte is mooi zacht. Laowa 15mm op 1,6x crop

Conclusie

Laat ik beginnen met zeggen dat ik erg blij ben met dit objectief van Laowa! Het is klein, heeft een filterdiameter van 77mm filter waardoor ik al mijn filters kan gebruiken en de beeldkwaliteit is uitstekend. Ik heb nog niet de kans gehad een technische vergelijkingen met bijvoorbeeld mijn andere groothoekobjectieven te doen maar mijn gevoel is dat de scherpte, het contrast en de vignettering allemaal perfect in orde zijn.

De 1:1 macro-mogelijkheid op een fullframe camera is eigenlijk nauwelijks bruikbaar of je moet echt met goed stilstaande onderwerpen en vanaf een statief met slede kunnen werken. Gewoon puur het feit dat je niet beperkt bent door een minimale scherpstelafstand maakt deze lens al tot een topper…, je kunt gewoon dichterbij blijven kruipen. Alle mogelijke keuzes met grotere of zelfs zeer kleine voorwerpen zijn mogelijk. De beeldkwaliteit is uitstekend. Natuurlijk is er een wat afnemende scherpte op de hoeken en uiteraard zie je vignettering, maar over het algemeen ben ik erg verrast en zeer tevreden. De shift-functie is alleen handig voor cropcamera’s, maar niet zo veelzijdig als in een echte tilt- en shiftlens. Het zijn twee vaste stappen op en neer, zodat voor de juiste correctie van je verticale en horizontale lijnen, de lens bepaalt waar je de horizon moet leggen. Als je de horizon alsnog lager of hoger legt, zie je nog steeds diagonalen ontstaan. De automatische belichting is onbruikbaar bij gebruik van de shift-modus, je moet echt handmatig belichten. Maar ondanks dat een echte tilt- en shiftlens beter presteert, maakt het dit soort objectieven ook veel duurder en groter. In dit kleine lensje is het leuk dat je de mogelijkheid hebt om het te gebruiken.

diffractie (stervorming) bij ‘sneakender’ zon van achter het blad in combinatie met de kleinste diafragmaopening. Cropcamera.

diffractie (stervorming) bij ‘sneakender’ zon van achter het blad in combinatie met de kleinste diafragmaopening. Cropcamera.

 
 

hoog contrast tegenlicht, de zon komt door de bomen en beschijnt de berijpte randjes van deze geweizwammetjes. Op een paar niet noemenswaardige flarevlekjes na presteert het objectief ooik in deze omstandigheden prima. Laowa 15mm op 1,6x crop

hoog contrast tegenlicht, de zon komt door de bomen en beschijnt de berijpte randjes van deze geweizwammetjes. Op een paar niet noemenswaardige flarevlekjes na presteert het objectief ooik in deze omstandigheden prima. Laowa 15mm op 1,6x crop

Niet voor beginners...

De Laowa 15mm f/4.0 macro is echter geen gemakkelijk objectief. Alle waarden moeten handmatig worden ingesteld en als je wilt werken met grotere diafragmawaarden moet je eerst kijken naar de compositie, dan wide open scherpstellen en daarna pas het diafragma afstoppen en eventueel de belichting aanpassen. Dit is geen lens voor beginners en geen goed objectief als jij of je onderwerp haast hebben. Ook de twin-flitser is zeer veelzijdig maar door het volledig handmatige karakter kost het tijd om ermee te leren werken. Je moet dus moeite doen om met dit objectief of de combi met de flitser te leren werken, zeker in het bereik waar deze lens verder gaat dan wat veel andere groothoekobjectieven kunnen. Maar als je daar eenmaal aan gewend bent heb je een combi in je tas zitten met unieke mogelijkheden! Ik kan niet wachten tot het insectenseizoen weer begint…, ik heb nu al plannen met zonnige momenten, bedauwde libellen, sprinkhanen en heikikkers.

 

5 thoughts on “Laowa 15mm f/4 macro en KX800 twin flits, specialistisch maar briljant

    • Ik moet bekennen dat ik dit jaar de heidekikkers heb overgeslagen, was net terug uit Lofoten en druk met heel andere zaken. Maar bij de bosanemonen heb ik hem weer gepakt (zie foto van gisteren op facebook) en kan niet wachten om insecten ermee te lijf je gaan!

      • o, die ga ik dan eens bekijken! Kan niet wachten om je resultaten te zien Johan, ik ben zelf druk aan het sparen. Dan eens kijken of ik er wat mee kan en aan kan wennen. Heb al verscheidene gehoord die het een hele uitdaging vonden.

        • het is geen gemakkelijke lens (zie mijn review) maar ik ben er nu al gek op…

  1. Naar aanleiding van vragen omtrent de setting van bepaalde foto’s en het effect / mogelijkheden van de flitser heb ik vandaag de review wat uitgebreid met diverse extra inzichtelijk beelden. Mochten er nog verdere vragen zijn, aarzel niet om die te stellen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *