• Spring naar de hoofdnavigatie
  • Door naar de hoofd inhoud

Johan van der Wielen ~ Nature Photography

  • Galleries
    • Recent pictures
    • My adventures…
    • The Diversity of Dutch Nature
    • ~ Impressions ~
    • A Wadden Island
    • Norway ~ Land of Fjords
    • Finland ~ Land of the Taiga
  • Awards, publicaties & opdrachten
    • Commercieel
    • Awards
    • film en montage
    • Natuurfotografie Magazine
    • Boeken
    • Overige publicaties
  • Blogs/vlogs
  • Tutorials, Making of & Reviews
    • Tutorials landschapsfotografie
    • Tutorials macrofotografie
    • Tutorials nachtfotografie
    • Vintage lenzen
    • Overige tutorials
    • Making of…
    • Materiaal & Reviews
    • Korte fototips
  • Workshops & reizen
    • Fotoreizen en waddenweekenden
    • Workshops
    • Maatwerk workshop
      natuurfotografie
    • Online fotobespreking
  • Presentaties / lezingen
  • Nieuws
  • Over Johan
    • Over Johan van der Wielen
    • Maak kennis met mijn maatjes
      Henk, Finn en Peter
      • Over Finn Snaterse
      • Over Henk Muijs
      • Over Peter le Fevre
    • Johan in de media
  • Contact

Strijklicht: hoe en waarom gebruik je het?

25 oktober 2024

In de natuurfotografie zijn we dol op tegenlicht vanwege de mooie sfeer en diepe contrasten Meelicht is makkelijk maar vermijden we liever omdat het zo vlak is en weinig sfeervol. Over zijlicht wordt weinig  gerept maar over strijklicht zijn we het minste zeker. Wat wordt hier nou precies mee bedoeld? En waarom zou je er speciaal naar op zoek gaan?

Op de voorgrond strijkt het zonlicht over de ribbels op het strand en Laten patronen zien van schaduw en licht.

Strijklicht is eigenlijk geen lichtsoort

Veelal wordt strijklicht genoemd als lichtsoort naast tegenlicht er meelicht. Toch klopt dat eigenlijk niet omdat strijklicht niets te maken heeft met de lichtrichting ten opzichte van jou als fotograaf. Strijklicht kun je eigenlijk bij iedere lichtrichting hebben, zowel bij meelicht als tegenlicht of zelfs zijlicht.

Tijdens opkomende zon strekt het licht bijna vlak over het strand en verlicht daarmee de kleine opstaande randjes. Deze worden extra geaccentueerd terwijl de dieper gelegen delen in de schaduw liggen.

Strijklicht betekent dat de lichtstralen bijna parallel aan het oppervlak lopen. Onafhankelijk waar het licht vandaan komt moet het licht dus parallel aan je te fotograferen onderwerp zijn. Wat er dan gebeurt is dat structuren mooi naar voren komen om dat er schaduwpartijen ontstaan tussen de structuren van het oppervlak.

Zeesla is aangespoeld op het wad en met de macrolens maak ik een detail van de structuren van deze onderwaterplant.
Met een flitser flits ik nu van rechtsboven terwijl ik het flitslicht parallel aan het oppervlak laat gaan en dus heel laag heb staan. Wat nu opvalt is dat de hoger gelegen delen van de zeesla worden opgelicht terwijl in de lager gelegen delen de schaduw valt. Door het creëren van strijklicht met de flitser komen patronen en structuren veel beter uit.

Alles te maken met richting oppervlak

In principe kun je strijklicht krijgen met alle lichtrichtingen of zelfs hoogte van het licht en je kunt het ook zelf creëren met behulp van een zaklamp of een flitser. Je gebruikt het voor het extra accentueren van structuren maar ook van bijvoorbeeld kleine details in het oppervlak van je onderwerp.

Door het flitslicht van links te laten komen zie je strijklicht op de hoed van deze stinkzwam komen waardoor de structuur mooi zichtbaar wordt.

Strijklicht bij landschap

Bij landschapsfotografie komt het strijklicht uiteraard van het licht van de zon of zelfs de maan en is volledig afhankelijk van de hoogte van de zon of maan ten opzichte van het landschap. Niet voor niets zijn mensen zo dol op het fotograferen bij lage zonnestand omdat je dan naast het strijklicht ook nog eens een warme lichtkleur hebt.

Zonlicht komt van linksachter en heeft een bijna roze kleur. In de voorgrond zie je diverse rotsen opgelicht worden in roze terwijl er ook delen blauw zijn van de schaduw. Dit is het effect van strijklicht over het oppervlak.
n alle fasen tussen volle maan en nieuwe maan zie je maar een deel van de maan wat betekent dat de maan maar deels door de zon belicht wordt. Door de bijna halfvolle maan komt het zonlicht van rechts. Aan de rechterkant van de maan zie je gewoon een vlak oppervlak maar omdat de maan een bol is zie je dat aan de voorkant van de maan het zonlicht over het oppervlak strijkt waardoor op de overgang tussen schaduw en lichtzijde nu ineens alle kraters van de maan mooi zichtbaar worden.
In feite is het atmosferisch perspectief bij dit tegenlicht op de duinen van Schiermonnikoog ook het effect van strijklicht omdat het zonlicht nog heel laag staat en je hier elke keer tegen de schaduwpartijen van iedere duinrand kijkt.
Het zonlicht komt van rechts en belicht dit kleine plukje zeekraal. Het water kabbelt en het zonlicht strijkt als het ware over het wateroppervlak waardoor je in de rimpelingen schaduw- en lichtpartijen krijgt door het strijklicht.

Posted Under: all, Tutorials & reviews, Tutorials landschapsfotografie, Tutorials macrofotografie

Andere tutorials landschapsfotografie

Hoe maak je die goudgele beelden?

Je kent dat wel, van die goudgele foto’s, gemaakt in het ultieme gouden uurtjes licht. Toch zit er, naast de keuze van tegenlicht en het gouden uurtje, nog een trucje aan vast.

Met lijnen lees je een landschap

Landschapsfotografie is misschien wel de moeilijkste tak van sport binnen de fotografie. Je hebt geen ‘mooi’ onderwerp als een dier of bloem wat vanzelf de aandacht trekt. Lijnen kunnen je als fotograaf èn kijker helpen!

Perspectivische verkleining:
wat is het en hoe kun je het gebruiken? (met video)

We gebruiken brandpuntsafstanden om dichterbij te haken wat ver af is of juist uit te zoom als we te dichtbij staan. Maar het effect van zoomen is veel krachtiger, je kunt er veel meer mee!

Polarisatiefilter voor reflecties, kleur en blauwe lucht

De polarisatiefilter is een selectief filter waarmee je door het water kan kijken en luchten extra blauw maakt. Maar hoe werkt hij en war moet je op letten?

Alle tutorials landschapsfotografie

Andere tutorials macrofotografie

Macro-of telelens? (met video)

Ik pak eerder een telelens voor mijn macrobeelden dan een macrolens, maar waarom? In deze tutorial legt ik alles uit over afbeeldingsmaatstaf, beeldhoek, scherptediepte en achtergrond.

Smartphone als handige zaklamp

Natuurfotografie is een dure hobby met alle mogelijke hulpmiddelen. Maar soms kan je eigen smartphone al voldoende zijn als hulpmiddel.

Zwarte achtergrond bij macro… door schaduw

Low key foto’s spreken erg aan, veel donker en weinig licht. Maar hoe doe je dat nou? Ik gebruik echt alles wat ik bij me heb om de juiste schaduw aan te brengen bij de mooie bloemen van de parnassia.

De helicoid, de gamechanger bij vintage lenzen (met video)

Vintage lenzen hebben een groot nadeel, voor macro kunnen ze niet dichtbij genoeg. Laat er nu een oplossing voor zijn, de helicoid

Alle tutorials macrofotografie

© 2026 · Johan van der Wielen ~ Nature Photography