Voordelen van een stevig statief, niet alleen de lange sluitertijd maar ook stevigheid in heftige weersomstandigheden!

Wat is een handig statief? Tips en aankoopadvies

Deze tutorial is geschreven voor en reeds verschenen bij CameraNU.nl

 Groothoek, pola filter, ND8 filter, 2x ND-gradiënt filter (0,6 en 0,9) en lange sluitertijd… het statief zorgt voor de rust om hiermee te werken

Groothoek, pola filter, ND8 filter, 2x ND-gradiënt filter (0,6 en 0,9) en lange sluitertijd… het statief zorgt voor de rust om hiermee te werken

Ja, als we in de nacht gaan fotograferen, dan is hij misschien wel handig en als je van lange sluitertijden houdt. Maar verder?

Sommige foto’s zijn zonder statief gewoon niet te maken.

Sommige foto’s zijn zonder statief gewoon niet te maken.

Een statief zorgt voor ‘rust in je k0nt’

Ik krijg veel vragen over statieven. Hij is zo lomp, hij is zo onhandig, ik voel dat ik me niet vrij kan bewegen, hij belemmert mijn creativiteit, etc. En toch, als ik dan deelnemers aan mijn fotoreizen zover heb dat ze daadwerkelijk met statief gaan fotografen zie ik dat meteen terug in de kwaliteit van de beelden. Natuurlijk helpt een statief met bewegingsonscherpte, en natuurlijk kun je ineens met langere sluitertijden en lagere ISO fotograferen maar eigenlijk vind ik het allerbelangrijkste juist het feit dát hij zo lomp en onhandig is. Daarmee dwingt het statief je met veel meer rust te fotograferen. Je moet hem opzetten, instellen, goede hoogte aanpassen en dan pas rustig aan de slag. Iemand zonder statief heeft dan inmiddels al 20 foto’s van 21 verschillende onderwerpen gemaakt terwijl jij nog aan het puzzelen bent over de goede compositie. Ik zie gewoon dat mensen rust krijgen, ze veel langer met één foto bezig zijn en ook veel meer geneigd zijn om tot het gaatje te gaan als het om een goede compositie gaat, het goede moment en de juiste belichting. Het jachtige van de digitale camera gaat eraf, je maakt minder foto’s maar de succesrate schiet omhoog.

Rust… niet alleen in het beeld maar ook bij de fotograaf.

Rust… niet alleen in het beeld maar ook bij de fotograaf.

Voordelen van een statief

Ondanks weinig ruis bij de moderne camera’s, ondanks super hoge ISO, ondanks alle stabilisatie… blijft mijn advies een statief te gebruiken. De voordelen nog even op een rijtje:

  • Een statief is onhandig, lomp en kost veel tijd om op te zetten… dat klinkt niet als voordeel maar is het toch! Dat zorgt er namelijk voor dat je rust in je kont krijgt. Omdat je trager bent ga je beter nadenken over je foto, belichting, compositie, etc. Het zorgt ervoor dat je op minder plekken foto’s maakt maar op elke plek langer bezig bent en dus betere foto’s maakt
Heerlijk in alle rust met filters de zonsopkomst tegemoet.

Heerlijk in alle rust met filters de zonsopkomst tegemoet.

  • Hoe mooi een hoge ISO ook is, het blijft zorgen voor ruis. De mooiste en scherpste foto’s maak je bij lage ISO. Wil je dan ook nog spelen met hoge diafragma waarden (bijv. t.b.v. een grote scherptediepte) dan zit ja automatisch aan langere sluitertijden. Vanaf statief is dat geen probleem!
  • Lange sluitertijden geeft dynamiek in beeld. Bomen bewegen in de wind, water kabbelt en wolken drijven voorbij. Door te spelen met langere sluitertijden (alleen mogelijk van statief!) krijg je de dynamiek van bewegende onderwerpen in beeld.
Combinatie van heftig weer, veel win, langere sluitertijd en filters… kortom, zonder stevig statief niet mogelijk!

Combinatie van heftig weer, veel win, langere sluitertijd en filters… kortom, zonder stevig statief niet mogelijk!

  • Lange sluitertijden zorgt voor meer kleur, zeker bij zonsop- en ondergangen. Hoe langer de sluitertijd, hoe dieper en intenser de kleuren… reden om ook weer een statief te gebruiken
Ook de laatste kleuren nog meepakken… lange sluitertijd!

Ook de laatste kleuren nog meepakken… lange sluitertijd!

  • Ben je aan het experimenteren met belichting en/of scherptediepte dan maak je vaak meerdere beelden en kijk je later welke het beste is (belichtingstrapjes of scherptediepte trapjes). Vanaf statief is dat heel fijn werken omdat je niet telkens weer opnieuw de compositie en het scherpte punt moet bepalen.
  • Fotograferen bij low light, denk aan nachtfotografie. Zonder statief houdt de dag op als de zon weg is… maar er is nog zoveel meer dan licht: de sfeer van het donker!
Low light met adembenemende kleuren…

Low light met adembenemende kleuren…

‘Ik ben te arm om troep te kopen’

Een Finse gezegde en variatie op onze ‘goedkoop is duurkoop‘. Mensen die mij kennen weten dat ik nooit zal adviseren om dure spullen te kopen. Een goed fotograaf kan met alle camera’s of lenzen uit de voeten. Maar met statieven ben ik wat voorzichtiger. Er zijn teveel mensen die bezuinigen op een statief. Een veel gemaakte fout is een goedkoop statief, koop dan geen statief. Helaas heb ik al meegemaakt dat naast mij een kapitaal van meer dan 3000 euro (dure camera met dito lens) werd toevertrouwd aan een statief van een paar tientjes en in het duin door een zuchtje wind omdenderde met als gevolg een lens en camera vol duinzand (geen verzonnen verhaal maar waargebeurd! Twee keer zelfs al!). Een statief hoeft geen duizend euro te kosten maar koop wel een goed en degelijk statief! En dat kost geld.

Het idee achter het statief is natuurlijk wel dat je hem gebruikt...

Het idee achter het statief is natuurlijk wel dat je hem gebruikt…

Statieven: wat is er allemaal te koop?

Statieven heb je in vele soorten en maten, prijsklassen en gewichtsklassen. Van een paar tientjes tot over de duizend euro is mogelijk. Maar wat is nou aan te raden en wat moet je absoluut niet nemen? Eigenlijk is het beste statief te lomp en te zwaar om makkelijk mee te nemen. Een groot en zwaar statief heeft namelijk twee voordelen:

  • Het is absoluut bewegingsvrij en zorgt ervoor dat zelfs wind weinig vat heeft op je camera
  • Het is zó vervelend om mee te werken dat je niet snel geneigd bent om snel van de ene naar de andere plek te rennen voor een foto. Je blijft dus langer staan op één plek… en gaat meer nadenken over je foto’s. Je zult zien dat je met minder maar betere foto’s thuiskomt.

Maar vooral het laatste zal voor veel mensen gezien worden als een ongemak waardoor het statief meer ongebruikt in de auto blijft liggen dan meegaat. Koop daarom een goed statief waar je prettig mee werkt.

zwak wiebel statief, bedoeld voor hele kleine camera’s, met uitschuif middenpoot, maakt hem nog wiebeliger!

zwak wiebel statief, bedoeld voor hele kleine camera’s, met uitschuif middenpoot, maakt hem nog wiebeliger!

Goed, stevig en niet al te duur is aluminium. Nadeel is echter wel dat aluminium relatief zwaar is. Maar als je toch vaak met de auto gaat en niet hoeft te slepen met het statief is dit een perfect statief voor jou! Wil je echt lichter dan kun je kijken naar carbon. Wel zie je tegenwoordig steeds minder aluminium statieven… het meerendeel, vooral de betere statieven, zijn allemaal carbon.

Dit durf ik zo los te laten...

Dit durf ik zo los te laten…

Een goed statief beantwoord een goed statief aan de volgende zaken:

  • Statief moet berekend zijn op minstens 1,5x het gewicht van camera + je zwaarste lens. Als je dit té krap neemt wordt het geheel toch wiebelig, beter geschikt voor te hoog dan te laag gewicht!
  • Uitschuifbare poten met makkelijk klemkoppelingen die niet snel loslaten (anders schuiven de poten te snel in onder gewicht van camera).
  • Losse statiefkop zodat je nog een keer kunt veranderen als je dat nodig acht..
Zware camera met zware lens (zet de lens via de statiefgondel op het statief!) behoeft een sterk statief!

Zware camera met zware lens (zet de lens via de statiefgondel op het statief!) behoeft een sterk statief!

Wel of geen middenpoot?

Ik adviseer een statief met onafhankelijke poten (dus geen verbinding tussen de poten), die kun je helemaal plat leggen voor bijvoorbeeld macrofotografie. En die middenpoot (of middenzuil) dan? Precies, die zit dan in de weg. Dus? Een statief kopen waarbij je de middenpoot eruit kan halen is of een statief die helemaal geen middenpoort heeft. Een middenpoot is leuk… maar is het meest instabiele deel van het statief. Hoe stevig je statief ook is, op het moment dat je die 3kg camera + lens verder omhoog brengt met een middenzuil zie je de boel gewoon bewegen en je zal niet de eerste zijn die met zijn zonnekap zandtaartjes van het strand kan maken omdat het statief de wind niet aankon. Beste is een statief te nemen waarbij je de middenpoot qua hoogte niet nodig hebt en je aan de drie poten genoeg hebt om op jouw hoogte te komen.

Voordelen onafhankelijk poten en geen middenpoot… perfect bruikbaar voor macro fotografie of fotografie vanaf maaiveld (denk aan dieren in het veld).

Voordelen onafhankelijk poten en geen middenpoot… perfect bruikbaar voor macro fotografie of fotografie vanaf maaiveld (denk aan dieren in het veld).

Een middenpoot heeft als voordeel dat het gehele statief ingeklapt wat kleiner blijft, voor reizen en lichtgewicht zeker handig maar als je er veel mee werkt, werk ik liever zonder. Er zijn ook statieven met een beweegbare middenzuil, die kun je kantelen en opzij gebruiken. Dat is dan wel weer handig, m.n. voor macro fotografie, maar hij zal alsnog lang niet zo stevig zijn als een driepoot zonder middenpoot. Bij wind daarom nog steeds de middenzuil niet gebruiken.

Een statief met kantelbare middenzuil heeft voor macro zeker voordelen!

Een statief met kantelbare middenzuil heeft voor macro zeker voordelen!

Statiefkoppen

Wat koppen betreft is het wat je zelf prettig vindt:

  • Een balhoofd is flexibel en klein maar nadeel is dat als je hem los zet meteen je hele camera los zit in alle richtingen. Een balhoofd met aparte ‘panstand’ is heel prettig. Dan kun je in het horizontale vlak draaien, bijv. t.b.v. een panoramafoto, zonder dat je camera verandert in de andere richtingen.
  • Een drieweg kop is groter en lomper maar heeft als grote voordeel dat alle richtingen (horizontaal, verticaal en omhoog/omlaag) door aparte hendels zijn in te stellen. Je kunt dus heel nauwkeurig instellen. Nadeel is wel dat het allemaal wat langzamer gaat omdat je alles apart in moet stellen.
  • Een schommelkop is vooral bedoeld voor de lange telelenzen. Die hebben een dermate gewicht dat dit op een normale kop, waarbij de camera bovenop de kop staat, niet werkbaar is. Bij een schommelkop hangt de combi a.h.w. aan de kop. Dit zijn wel grote lompe koppen die je normaal niet zal gebruiken.
balhoofd kop: flexibel en klein.

balhoofd kop: flexibel en klein.

combinatie van Ballhoofd met een L-bracket on der camera, perfect voor portraitstand.

combinatie van Ballhoofd met een L-bracket on der camera, perfect voor portraitstand.

balhoofd kop met camera in portretstand drieweg kop met camera in portretstand. Enigszins labiel...

balhoofd kop met camera in portretstand drieweg kop met camera in portretstand. Enigszins labiel…

schommelkop: zeer stabiel maar ongeschikt voor normaal gebruik schommelkop is vooral bedoeld voor lange telelenzen

schommelkop: zeer stabiel maar ongeschikt voor normaal gebruik

Een schommelkop is vooral bedoeld voor lange telelenzen

Een schommelkop is vooral bedoeld voor lange telelenzen

Snelkoppelingsplaat

Een ‘quick-release plate’ (Snelkoppelingsplaat ) is een plaatje wat je onder je camera schroeft en waarmee je snel je camera op je statiefkop kan klikken. Het is niet noodzakelijk maar heb je de keuze tussen een kop met en zonder zo’n soort systeem dan is het wel aan te bevelen omdat het snel en prettig werkt. Je hoeft niet telkens je camera aan je statief te schroeven. Veel merken werken met het zogenaamde arca swiss systeem, een universeel systeem van plaatjes waardoor je overal hetzelfde systeem hebt. Werk je met meerdere statieven, koppen, lenzen (met gondels) en/of camera’s dan kan het handig zijn om alles van hetzelfde systeem te voorzien.

Je kunt het zo duur maken als je zelf wilt. Maar wees ook niet te zuinig, ik heb velen gezien die meer dan 2000 euro aan apparatuur toevertrouwden op 1,5m hoogte aan een statief van een paar tientjes. Dat vind ik dom! Investering in apparatuur betekent ook investeren in een statief! Een goed statief kost zeker een paar honderd euro.

Advies: Benro & Sunwayfoto

benro_75pxSunwayfoto-logo-250Vroeger had je een paar goede merken aan statieven, tegenwoordig zie je de statievenmerken als paddenstoelen uit de grond rijzen (en sommige merken net zo hard weer vergaan). Ik kan mij voorstellen dat je al snel door de poten het statief niet meer ziet. Eigenlijk zijn er geen merken meer die met kop en schouders boven de rest uitsteken maar wel een paar mindere merken (die ik verder niet ga noemen, dan moet je maar mailen). Ik heb vele statiefmerken gehad en meer gewerkt en ben over vele merken erg tevreden. Toch werk ik de laatste tijd het liefst met een tweetal merken: Benro (statieven en koppen) en Sunwayfoto (L-brackets, koppen en macro rails). Zó tevreden dat ik inmiddels ambassadeur ben van deze merken. Nogmaals, andere merken zijn ook goed maar die ken ik minder. Deze merken heb ik uitvoerig getest en durf ik voor in te staan.

Statieven

Eigenlijk werk ikzelf met twee statieven. Ik heb er wel meer, vooral als ik de nacht in ga, maar er zijn er altijd twee die ik standaard meeneem. Een lichter ‘wandelstatief’ en een zeer stevig statief voor als er wind staat, ik op de rotsen moet klauteren, etc. Deze laatste gebruik ik ook met de zware lange telelens of voor zeer lange sluitertijden. De eerste is weer heerlijk voor macro en om mee te nemen aan je cameratas.

  • Benro combi serie: “Het statief voor het zwaardere werk. Wanneer het echt stabiel moet zijn, dan neem je een statief zonder middenkolom. Met het hoog draagvermogen, de extra sterke spider, uitstekende stabiliteit en perfecte balans biedt dit statief de mogelijkheid om met ultra telelenzen en zeer groot formaat camera’s te werken.” Carbon, zeer stevig en met grote draagkracht. Je hebt keuze uit de 3770 en 3780, 4770 en 4780. 70 of 80 staat voor het aantal segementen van de poten (70 = 3 segmenten / 80 = segementen). Meer segmenten betekent dat het statief ingeklapt wat korter is en makkelijker hanteerbaar, minder segmenten betekent dat het dunste segment minder dun is, in theorie dus steviger. 37 en 47 slaat op überhaupt de stevigheid van het statief, de 47 is een heel stuk steviger (en zwaarder) dan de 37: draagkracht 18kg vs 25kg. Zelf werk ik nu al jaren met de C4780TN en die heeft nog nooit één krimp gegeven, niet bij -30, niet in de beukende golven en niet op het strand. Voor velen is de 3780 echter zwaard genoeg, eveneens een geweldig statief! Hierbij de rechtstreeks link naar CameraNU.nl: www.cameranu.nl/nl/search?sort=relevance&q=benro+combi
  • Benro System GoPlus: “Is macro fotografie uw passie? Dan biedt Benro u een ideaal statief waarbij de middenkolom niet alleen omgekeerd kan worden maar ook in diverse standen gekanteld en gedraaid kan worden. Dicht bij de grond fotograferen of lastige hoekjes met statief bereiken is hierdoor toch mogelijk.” Eigenlijk bedoeld als traveller statief is dit mijn wandelstatief. Minder zwaar dan de combi (‘maar’ een draagkracht van 14kg) maar daarom ook een stuk lichter. Lekker divers met een kantelbare middenzuil, mooi voor macro en past prima aan de tas. Je hebt deze in aluminium (zwaarder maar goedkoper) en carbon, met en zonder middenzuil. Zelf werk ik met de FGP28C. De rechtstreeks link naar CameraNU.nl: www.cameranu.nl/nl/search?sort=relevance&q=benro+go
  • Benro Mach 3: “De geavanceerde statieven volgens het klassieke ontwerp. Geschikt voor elk gebruik binnen- of buitenshuis. De Mach 3 is uitgevoerd in aluminium of in een 9-laags carbon. De Mach 3 wordt geleverd met korte middenkolom. Alle Mach 3 statieven worden geleverd met verwisselbare rubberen pootjes en spikes. Een luxe draagtas met schouderband wordt er vanzelfsprekend bij geleverd.” Ik moet bekennen dat ik dit statief alleen van collegafotografen ken maar kan er niet meer van zeggen dan dat ook deze geweldig zijn werkt doet! Rechtstreekse link naar CameraNU.nl: www.cameranu.nl/nl/search?sort=relevance&q=benro+mach3
  • Benro macro statief: de naam zegt het al, speciaal ontworpen voor de macofotograaf: laag, compact en sterk. Een goedkoop statief puur voor macro werk. Handig voor erbij maar niet ter vervanging van een normaal statief. Bij CameraNU.nl kun je hem in mooie combi kopen met een kleine Sunwayfotokop: www.cameranu.nl/nl/p2952145/benro-tms07a-macro-statief-sunwayfoto-xb-28-ii-balhoofd

Statiefkop

Minstens net zo belangrijk als het statief is de kop. Als beschreven kun je voor diverse soorten koppen kiezen maar zelf werk ik het liefst met een balhoofd. Wat balhoofden betreft heeft Benro perfecte series maar zelf werk ik graag met Sunwayfoto. wat capaciteiten betreft vergelijkbaar maar net even wat duurzamer, zeker voor het heftige gebruik van mij.

Zo, nu heb ik al mijn in en outs van statieven wel verteld… en mijn adviezen gegeven. Natuurlijk is dit maar een beperkt assortiment maar dit is wat ik ken, waar ikzelf mee werk en … wat mij uithoudt. En dat zegt wat 😉

Doe maar stoer met je statief....

Doe maar stoer met je statief…

Verstoppertje achter een grasspriet, met zulke ogen blijf je altijd zichtbaar…

Laowa Next Level: 100mm f/2.8 2:1 macro

Deze review is geschreven voor Laowa Benelux en reeds gepubliceerd bij CameraNU.nl

Weer een macro lens…

Ik zal bekennen dat ik niet weinig macro lenzen en mogelijkheden heb. In mijn macro-hardcase prijken 3 macro lenzen waaronder de speciale Laowa 15 mm f/4 1:1 macro, tussenringen, voorzetlenzen en omkeerringen. Aan macromogelijkheden geen gebrek maar al deze attributen hebben eigen gebruiksdoelen en worden ook allen gebruikt. Toch, toen Laowa de nieuwe 100mm f/2.8 CA-dreamer macro 2x – zoals hij officieel heet – aankondigde, werden mijn voelsprieten gespitst. Een 100mm macro lens (zowel voor fullframe als APS-C sensoren) die tot 2:1 kan bestaat nog niet en biedt eindeloze mogelijkheden. Toen ik gebeld werd of ik hem alvast wilde proberen en reviewen heb ik dan ook geen moment geaarzeld.

Natuurlijk moet je een beetje geluk hebben dat je model zo goed mee wil werken… maar als het lukt tot bijna 2:1 is het wel geweldig!

Natuurlijk moet je een beetje geluk hebben dat je model zo goed mee wil werken… maar als het lukt tot bijna 2:1 is het wel geweldig!

Eerste Laowa lens met elektronica

Laowa is een merk wat die lenzen maakt die niemand maakt, die mogelijk maakt wat tot voor kort onmogelijk was. Zo kwamen ze als eerste met de al genoemde groothoek 15 mm 1:1 macro lens en zijn ze op macrogebied nog veel verder gegaan. Waar alleen Canon een lens maakte die verder ging dan 1:1 kwam Laowa met de eerste macro lens die zowel tot oneindig als ook maar liefst 2:1 kon vergroten – de 60 mm f/2.8 Ultra 2:1. Om nog verder te kunnen kwam daarnaast ook de zeer betaalbare 25 mm f/2.8 2.5-5x Ultra-Macro Lens en inmiddels is er de speciale 24 mm f/14 2X Macro Probe Lens. Wat al deze – en de andere Laowa lenzen – gemeen hebben is de uitmuntende beeldkwaliteit en speciale mogelijkheden. Maar ook zijn al deze lenzen volledig handmatig met handmatige scherpstelling èn een handmatig diafragma.

Hoe indrukwekkend, detail van de vleugelpunt van de waterjuffer op 2:1 vergroting. De f/2.8 is erg lastig maar wanneer het lukt de scherpte op de goede plek te leggen is het effect geweldig!

Hoe indrukwekkend, detail van de vleugelpunt van de waterjuffer op 2:1 vergroting. De f/2.8 is erg lastig maar wanneer het lukt de scherpte op de goede plek te leggen is het effect geweldig!

De eerste is menigeen nog wel gewend mee te werken maar sinds de halfautomatische camera’s ver in de vorige eeuw kent men niet meer het fenomeen dat je aan een diafragmaring moet draaien om deze op de gewenste waarde te zetten. Het vervelende daaraan is namelijk dat f/16 ook meteen f/16 is, een kleiner gaatje en dus een enorm donker beeld. Onder moeilijke lichtomstandigheden betekent dit vaak de compositie bij volledig op en bepalen, belichting instellen en daarna op goed geluk een aantal diafragma waarden proberen in de hoop dat de scherptediepte goed is.

Eindelijk een keer door diafragmeren tot f/11 zonder dat ik door een donker gat moet proberen scherp te stellen.

Eindelijk een keer door diafragmeren tot f/11 zonder dat ik door een donker gat moet proberen scherp te stellen.

Met de nieuwe 100mm f/2.8 lens is aan deze Laowa traditie een einde gekomen. Weliswaar is ook deze lens voorzien van alleen manuele scherpstelling, voor het eerst is nu een Laowa lens uitgerust met een door de camera te bedienen diafragma. Dat betekent dat er enige intelligentie in de lens is ingebouwd wat zich ook meteen laat zien in het feit dat de camera (en ook de nabewerkingssoftware) de lens en de gekozen instellingen onthoudt en herkent. Eindelijk kun je in de EXIF zien dat je op 100mm bij f/7.1 hebt geschoten.

Sommige Laowa lenzen hadden alleen hele stops of halve stops, andere waren volledige traploos. Met een range van f/2.8 tot f/22 met stappen van 1/3 stops kan de 100mm lens zich eindelijk meten met iedere andere electronische lens van ieder willekeurig merk wat functionaliteit betreft. Overigens moet ik hier wel bij zeggen dat dit geldt voor Canon. De Nikon variant is voorzien van zogenaamde AI Coupling, de Sony FE lens van een handmatige diafragmaring.

Gebouwd als een tank

Meer kan ik er niet van zeggen. Nou ben ik sowieso altijd al fan van de Laowa bouwkwaliteit maar ook deze voelt weer oerdegelijk. Geen plastic, geen lens die langer of korter wordt maar een aluminiumlegering. Maar ook nog eens zonder allerlei randjes, draaiende delen prachtig aansluitend op de niet draaiende delen. Zelfs de zonnekap, die wel van kunststof is, voelt degelijk aan en klikt ferm op de lens. Geen risico dat je hem per ongeluk kwijtraakt. Het blauwe randje is inmiddels herkenbaar Laowa en wat mij betreft misstaat deze lens niet tussen alle professionele lenzen van de andere merken.

De behuizing herbergt 12 glaselementen in 10 groepen. Hij weegt iets meer dan 600 gr en de dimensies zijn afhankelijk van de mount. Zo is de Canon en Nikon variant 125 mm lang terwijl de Sony FE lens 155 mm lang is. Verder zie je verschil in diafragma bladen: 7 (Canon), 9 (Nikon) en maar liefst 13 voor Sony.

Een oerdegelijk ontwerp van een metalen lens zonder scherpe randjes.

Een oerdegelijk ontwerp van een metalen lens zonder scherpe randjes.

Wat voor alle varianten gelijk is, is de minimale scherpstelafstand van 24,7cm waarbij een vergroting van 2x wordt gerealiseerd.

Een minimale scherpstelafstand van 24,7cm (vanaf de sensor) is indrukwekkend voor een 100mm lens en erg dichtbij. Zeker bij insecten kan het handig zijn om de zonnekap er toch maar even af te halen om de dieren niet te verstoren.

Een minimale scherpstelafstand van 24,7cm (vanaf de sensor) is indrukwekkend voor een 100mm lens en erg dichtbij. Zeker bij insecten kan het handig zijn om de zonnekap er toch maar even af te halen om de dieren niet te verstoren.

UV filter inclusief

Omdat het eerste glaselement meestal geen andere functie heeft dan bescherming hebben ze bij Laowa bedacht deze in de vorm van een meegeleverde 67mm UV-filter uit te voeren. Dat is ook wel zo prettig want hoewel de scherpstelling intern gebeurt is de voorkant niet afgesloten en zie je het voorste glaselement van achteren naar voren in de ‘koker’ schuiven. In potentie is deze lens een stofzuiger wat je kunt voorkomen met de meegeleverde UV filter.

De voorkant van de lens is open waardoor je het voorstel glaselement in en uit ziet schuiven in de behuizing. De meegeleverde UV-filter is geen overbodige luxe als gaat om potentieel stof in de lens. Mocht je je nou afvragen waarom ze het glas niet vast hebben gemonteerd, wanneer je wilt werken met een polarisatiefilter haal je de UV-filter eraf en heb je dus geen extra (en niet nuttige) glaselementen.

Scherptediepte inschatten

Net als vele andere Laowa lenzen is ook de 100mm macro lens voorzien van een scherptediepte maatverdeling op de scherpstelring waarmee je – net als in de jaren 50 en 60 – kunt zien hoe groot je scherptediepte bereik is afhankelijk van scherpstelafstand en gekozen diafragma. Of, als je je herinnert hoe dat werkte, kun je ook scherpstellen op basis van de hyper focale afstand voor een maximale scherptediepte. Wel was het dan fijner geweest als er ook bij de scherpstelafstand wat maatstreepjes hadden gestaan.

Maatverdeling voor scherptediepte: hier is gefocust op ca. 27cm waarbij de scherptediepte loopt van 30cm tot 26cm bij f/5.6 of van 35cm tot 25cm bij f/11.

Maatverdeling voor scherptediepte: hier is gefocust op ca. 27cm waarbij de scherptediepte loopt van 30cm tot 26cm bij f/5.6 of van 35cm tot 25cm bij f/11.

Wat wel opvalt is dat de scherpstelling precies omgekeerd is van wat ik van mijn Canon lenzen gewend ben. Daarmee ging ik wel op diverse cruciale momenten de mist mee in. Overigens is dit ook bij Laowa zelf geen uitgemaakte zaak, mijn 12mm is net zo tegendraads als deze 100mm maar mijn 15mm is weer precies andersom. Daar mogen ze van mij bij Laowa wel eens wat consistentie in aanbrengen.

2x vergroting is… groot!

Het is moeilijk voor te stellen hoe groot deze lens kan vergroten. Kon zijn ‘oude’ broertje, de Laowa 60 mm als tot 2:1, door het volledige handmatige karakter en de veel kleinere minimale scherpstelafstand was het toch wel een toer om de volledige capaciteit van die lens in het veld te halen. Bij deze lens zou dat makkelijker moeten zijn.

Wat betekent ook weer 1:1 vergroting? Dat is wanneer de grootte van het beeld gelijk is aan de grootte van het onderwerp. Ok, nog iets meer Jip en Janneke. 1:1 vergroting betekent dat het onderwerp precies even groot op je sensor wordt geprojecteerd als het in werkelijkheid is. Heb je een sensor van bijv. 2cm breed en je fotografeert een onderwerp van 2cm precies beeldvullend dan heeft dat 1:1 vergroting. Is het onderwerp groter, denk aan een libel, dan moet je die dus wat verkleinen om op de sensor te laten passen. Je vergroting is dan kleiner dan 1:1, officieel heet het dan ook meteen geen macro meer maar ‘close-up’. Wordt je onderwerp nog verder vergroot, denk aan een insect van 1cm wat beeldvullend wordt vastgelegd op een sensor van 2cm, dan is deze dus 2x vergroot en je vergroting dus maar liefst 2:1. Laowa heeft met de 100 mm macro lens nu de vierde lens die meer kan vergroten dan 1:1 (Canon heeft er ook één).

Om te laten zien hoe groot dat is, maar even de proef op de som genomen bij een onderwerp wat rustig wilde blijven zitten.

Een klein bloempje, kleiner dan 1 cm, deed dienst als dankbaar onderwerp.

Een klein bloempje, kleiner dan 1 cm, deed dienst als dankbaar onderwerp.

Op pad in Nationaal Park Wieden-Weerribben

Werken met een macro lens vergt niet alleen handigheid en ervaring van de fotograaf, ook de onderwerpen dienen mee te werken. Wind is je grootste vijand, zeker als je steeds grotere vergrotingen wilt realiseren. Je snapt dat met een unieke 2:1 lens, ik juist dat gebied wil gaan verkennen. Immers, tot 1:1 heb ikzelf een prima assortiment die dat af kan dekken.

De moerassprinkhaan, genietend van de zon op mijn fototas… wat een indrukwekkend beest op 1,5:1 vergroting.

De moerassprinkhaan, genietend van de zon op mijn fototas… wat een indrukwekkend beest op 1,5:1 vergroting.

Met de boot hebben we een tocht gemaakt door de Weerribben en aangelegd bij een hooilandje vol unieke flora en fauna. Overal om ons heen zag je de moerassprinkhanen wegspringen, juffers op zoek zijn naar een hapje, grote libellen rondzwerven en de kleine ronde zonnedauw hopen op een argeloos insect wat wil landen op de plakkerige bladeren van deze vleesetende plant. Kortom, een walhalla voor de macrofotograaf. Eigenlijk moet je deze lens gebruiken vanaf statief. Je hebt geen stabilisatie, je moet handmatig scherpstellen en je zit te werken met zulke grote vergrotingen dat letterlijke iedere mm naar voren of naar achteren zorgt voor verkeerde scherpstelling. Om nog maar te zwijgen van ieder zuchtje wind wat door de lens eruitziet als een orkaan.

Zo werkt de Laowa 100mm f/2.8 2x macro lens het mooiste, vanaf statief en met een macro focussing rail.

Zo werkt de Laowa 100mm f/2.8 2x macro lens het mooiste, vanaf statief en met een macro focussing rail.

Bij deze lens is een statiefgondel beschikbaar, deze heb ik helaas nog niet kunnen testen maar ik zou niet aarzelen die er meteen bij te halen! Maar ja, het verzetten van je statief kost tijd, het instellen van de focussing rail kost tijd, het scherpstellen kost tijd… en de wind blijft een drama. Omdat ik weet hoeveel mensen er toch graag uit de hand werken en omdat ikzelf ongeduldig werd ben ik toch gaan kijken hoever ik kwam uit de hand.

Ondanks dat deze lens het beste presteert vanaf statief heb je daar vaak met insecten te weinig tijd voor, zeker als ze al enigszins actief worden.

Ondanks dat deze lens het beste presteert vanaf statief heb je daar vaak met insecten te weinig tijd voor, zeker als ze al enigszins actief worden.

‘Normale’ macrofotografie met vergrotingen van ca. 1:2 zijn geen probleem. Zelfs als je werkt op f/2.8 voor een kleine scherptediepte werkt de handmatige scherpstelling prima.

‘Normale’ macrofotografie met vergrotingen van ca. 1:2 zijn geen probleem. Zelfs als je werkt op f/2.8 voor een kleine scherptediepte werkt de handmatige scherpstelling prima.

Soldaatjes in actie… op f/5.6 nog best een uitdaging met de wind en snelheid van de diertjes

Soldaatjes in actie… op f/5.6 nog best een uitdaging met de wind en snelheid van de diertjes

Kleine vuurvlinder, het blijft met handmatige scherpstelling een uitdaging de scherpte precies op het goede punt te leggen maar als het lukt is de lens ragscherp!

Kleine vuurvlinder, het blijft met handmatige scherpstelling een uitdaging de scherpte precies op het goede punt te leggen maar als het lukt is de lens ragscherp!

De bloempjes van de dopheide bij 2:1 vergroting, op f/2.8 creëer je de mooiste onscherpte en zachtheid in je beeld.

De bloempjes van de dopheide bij 2:1 vergroting, op f/2.8 creëer je de mooiste onscherpte en zachtheid in je beeld.

Ook bij minder extreme vergrotingen is de zachtheid in de onscherpte goed te zien… prachtige bokeh!

Ook bij minder extreme vergrotingen is de zachtheid in de onscherpte goed te zien… prachtige bokeh!

Alleen macro of ook ‘normaal’ te gebruiken?

Natuurlijk is het verleidelijk de Laowa 100mm lens in te zetten voor het bereik 1:1 tot 2:1, immers dat is zijn specialiteit. Maar bijna zou je vergeten dat het ook gewoon een 100mm lens is die je ook in kan zetten voor portretten, landschap of ieder andere soort fotografie. Daarin is deze lens, net als de 60mm, anders dan bijv. de Laowa 25mm die echt alleen maar het macrogebied bestrijkt. Dit is een normale lens die verdergaat dan andere macro lenzen. Reden om ook eens te kijken hoe hij verder inzetbaar is.

Een langzaam voorbij zwemmende zwaan gefotografeerd vanuit een wiebelige boot. Die is typisch een moment voor autofocus maar me wat vaardigheid kun je prima overweg met de Laowa 100mm.

Een langzaam voorbij zwemmende zwaan gefotografeerd vanuit een wiebelige boot. Die is typisch een moment voor autofocus maar me wat vaardigheid kun je prima overweg met de Laowa 100mm.

Iets dichterbij, de drijvende bladeren van de gele plomp, wederom vanuit een wiebelige boot. Als je de scherpstelling eenmaal in de vingers hebt gaat het prima.

Iets dichterbij, de drijvende bladeren van de gele plomp, wederom vanuit een wiebelige boot. Als je de scherpstelling eenmaal in de vingers hebt gaat het prima.

Het is geen wildlife lens, daarvoor is hij met 100mm te kort maar ook de grote scherpstelslag is vooral bedoeld om in alle rust perfect scherp te kunnen stellen en niet bedoeld voor snelle scherpstelling. Als de eend blijft dobberen gaat het goed.

Het is geen wildlife lens, daarvoor is hij met 100mm te kort maar ook de grote scherpstelslag is vooral bedoeld om in alle rust perfect scherp te kunnen stellen en niet bedoeld voor snelle scherpstelling. Als de eend blijft dobberen gaat het goed.

Met een iets groter diafragma (kleinere opening) loopt je minder risico op cruciale onscherpte.

Met een iets groter diafragma (kleinere opening) loopt je minder risico op cruciale onscherpte.

Na enige oefening is zelfs beweging prima vast te leggen… maar het blijft hier geen lens voor.

Na enige oefening is zelfs beweging prima vast te leggen… maar het blijft hier geen lens voor.

Extreme macro..

Deze keer letterlijk. Muggen zijn dol op mij, als je eens met mij meegaat en er zijn muggen, blijft dan vooral dichtbij mij. Overigens heb ik er zelf weinig last van, na een uur is alle ongemak alweer over. Toen ik dan ook een mug heel dapper op mijn pols zag landen bedwong ik mijn normale nijging tot losse handjes en heb eens gekeken als je met één hand moet fotograferen (dan is scherpstellen bijzonder lastig).

Hoe koelbloedig moet je zijn als natuurfotograaf…

Hoe koelbloedig moet je zijn als natuurfotograaf…

Wat een creatuur is een mug, zeker als je life getuige bent van die lange ‘naald’ die langzaam in je eigen vlees verdwijnt en de eerste jeuk zich aandient.

Wat een creatuur is een mug, zeker als je life getuige bent van die lange ‘naald’ die langzaam in je eigen vlees verdwijnt en de eerste jeuk zich aandient.

De truc was om eerst een inschatting te maken van de scherpstelafstand (en daarmee de vergroting) om vervolgens mijn arm met mug naar voren en achteren te bewegen om scherp te stellen. Heb ik haar (alleen vrouwtjes zuigen bloed) doodgeslagen vraag je je misschien af? Nee, ik was dankbaar voor haar dankbaar voor de medewerking en heb haar veel succes met de eitjes toegewenst. Als Laowa ambassadeur moet je wat over hebben voor je merk 😊

Objectieve test

Terug uit de Weerribben had ik inmiddels een gevoel bij de Laowa 100 mm lens. En feitelijk is dat ook waar hem om gaat. Het risico van allerlei droge labtesten is dat je gaat ‘meten’ hoe goed een lens is terwijl je in het veld ermee moet werken. Een lens die perfect scoort maar niet fijn werkt zul je minder vaak meenemen dan een lens die misschien theoretisch minder is maar precies doet wat jij wil. Toch wil ik graag het naadje van de kous weten en vooral kijken of mijn gevoel klopt; is de kwaliteit onder gecontroleerde omstandigheden gelijk aan wat ik in het veld aanvoel. Nu heb ik geen lab maar wel heb ik een geduldige tuin waarmee ik van alles nader kan bekijken.

Vignettering

Het eerste waar ik naar gekeken heb is meteen het minste van belang in een macro lens. Vignettering – het effect van donkere hoeken, vooral bij lagere diafragmawaarden – is een draak voor landschapsfotografen en groothoeklenzen. Bij macro lenzen kan het echter juist nog wat toevoegen, immers je legt dan meer nadruk op je onderwerp. Toch kan ik het niet laten om de lens ‘tegen de muur’ te zetten om het te testen. In alle eerlijkheid was vignettering mij in het veld totaal niet opgevallen, terwijl ik toch veel op f/2.8 fotografeer.

Als je goed kijkt zie je dat de foto op f/2.8 inderdaad wat donkerdere hoeken heeft. Vanaf f/5.6 is het weg maar op f/4.0 is het al nauwelijks meer zichtbaar.

Als je goed kijkt zie je dat de foto op f/2.8 inderdaad wat donkerdere hoeken heeft. Vanaf f/5.6 is het weg maar op f/4.0 is het al nauwelijks meer zichtbaar.

De overgang van licht naar donker op f/2.8 is echter zó geleidelijk dat ik meteen snap waarom het mij überhaupt nog niet was opgevallen. Voor mij is dit totaal geen issue bij deze lens.

Wat wel (nog) jammer is, is dat in bijvoorbeeld Adobe Lightroom nog geen profiel beschikbaar is voor deze lens. Daarin zit een automatische vignetteringscorrectie.

Scherpte in centrum en hoeken

Scherpte is bij macro lenzen wel van groot belang. Daarmee wordt een macro lens veel harder aangepakt dan de groothoeklens. Absolute scherpte op het scherpstelpunt is bij macrofotografie van groot belang. En dus zoomen we eens in op de muur.

100% uitsneden uit de vorige beelden. In alle eerlijkheid … ik zie geen verschil tussen f/2.8 en f/8 en dat is best indrukwekkend!

100% uitsneden uit de vorige beelden. In alle eerlijkheid … ik zie geen verschil tussen f/2.8 en f/8 en dat is best indrukwekkend!

De centrumscherpte is vanaf f/2.8 al perfect, dat is indrukwekkend maar ook echt nodig voor een macro lens. Hoe zit het dan met de hoekscherpte?

100% uitsnede uit de linkerbovenhoek. Op f/2.8 nog soft, vanaf f/4.0 acceptabel en op f/5.6 op volle sterkte.

100% uitsnede uit de linkerbovenhoek. Op f/2.8 nog soft, vanaf f/4.0 acceptabel en op f/5.6 op volle sterkte.

Waar de centrumscherpte vanaf wide-open (f/2.8) als optimaal en perfect is, daar zie je dat de hoekscherpte iets achterblijft. Is dit erg? Wat mij betreft niet voor een macro lens. Immers, je werkt zelden met f/2.8 op een onderwerp waarbij je zowel centrum als hoek scherp wil hebben. Juist als je f/2.8 gebruikt, werk je met onscherpte in de randen.

Net als vignettering, is voor mij hoekscherpte niet echt van belang voor een macrolens. Centrumscherpte wel, en daar scoort hij perfect.

Bokeh / onscherpte

Scherpte is van belang maar vlak onscherpte niet uit. Onscherpte kan mooi of lelijk zijn. Lichtvlekjes in de achtergrond kunnen hele lelijke vlekken worden als gevolg van de vorm van het diafragma. Juist een macrolens, waarbij je veel werkt met omgevingsonscherpte, is gebaad bij mooie zachte onscherpte. Wanneer dat lelijk wordt, help je meer dan de helft van de foto’s om zeep.

Er bevinden zich onderwerpen vóór èn achter het scherpstelpunt waardoor je mooi kan zien hoe de onscherpte zich in zowel voor- als achtergrond ontwikkeld als gevolg van grotere scherptediepte.

Er bevinden zich onderwerpen vóór èn achter het scherpstelpunt waardoor je mooi kan zien hoe de onscherpte zich in zowel voor- als achtergrond ontwikkeld als gevolg van grotere scherptediepte.

De bokehrondjes in de achtergrond zijn niet perfect rond als gevolg van ‘slechts’ 7 diafragmabladen bij de Canon variant van deze lens. Bij Nikon en Sony zal het nog meer een mooi rondje worden. Toch is het niet storend. Ook de onscherpte ziet er mooi uit, zacht zonder rare artefacten.

Flare en CA

Laowa presenteert deze lens als ‘CA-dreamer’ waarmee ze willen aangeven dat hij nagenoeg geen last heeft van Chromatische Aberratie. Dit verschijnsel treedt op bij zeer contrastrijke overgangen in het beeld waarbij – door lichtbreking in de lens – gekleurde randjes kunnen ontstaan langs de randen en op de contrastrijke overgangen. Dit is een tekortkoming aan een lens en wordt gezien als ‘lensfout’. Dat Laowa deze lens ‘CA-dreamer’ noemt zorgt er bij mij voor dat ik dit extra wil gaan testen.

Volledig onbewerkte foto met 300% uitsnede. Inderdaad… ik zie nauwelijks rare gekleurde randen.

Volledig onbewerkte foto met 300% uitsnede. Inderdaad… ik zie nauwelijks rare gekleurde randen.

Een nog wat extremer beeld met de zon vol in beeld. Er is wat flare zichtbaar en ook lijken de randen niet CA-loos maar gezien de extremiteit van het beeld valt het nog alleszins mee.

Een nog wat extremer beeld met de zon vol in beeld. Er is wat flare zichtbaar en ook lijken de randen niet CA-loos maar gezien de extremiteit van het beeld valt het nog alleszins mee.

Langs de randen van de bladeren ontstaan wat kleuren maar het is niet duidelijk of dit CA is of ligt aan de structuur en beharing van het blad.

Langs de randen van de bladeren ontstaan wat kleuren maar het is niet duidelijk of dit CA is of ligt aan de structuur en beharing van het blad.

Gratis cirkel in beeld

Je vraag je af wat ik hiermee bedoel… tot je de foto ziet.

Dit beeld zag ik achterop mijn scherm van de camera. Reden om in paniek met de importeur contact op te nemen…

Dit beeld zag ik achterop mijn scherm van de camera. Reden om in paniek met de importeur contact op te nemen…

Zie je dit? Ja, achterop mijn camera zag het eerste beeld er zo uit. En ook in lifeview zag ik deze vreemde cirkel rond mijn onderwerp. Dit is op mijn fullframe camera.

Minder duidelijk in beeld maar niet minder irritant… ook op de APS-C camera is de cirkel te zien.

Minder duidelijk in beeld maar niet minder irritant… ook op de APS-C camera is de cirkel te zien.

Het duurde even voor we doorhadden wat het was. Het blijkt dat de camera dit (althans bij Canon voor zover ik weet) zelf doet in de in-camera nabewerking. Het effect ontstaat door de in-camera correcte ‘helderheid randen’. Waarschijnlijk krijgt de camera verkeerde informatie door van de Laowa lens of interpreteert de informatie verkeerd.

Hoe hoger het diafragmagetal hoe minder het effect is, maar zelfs bij f/8 is nog een aparte cirkelband te zien.

Hoe hoger het diafragmagetal hoe minder het effect is, maar zelfs bij f/8 is nog een aparte cirkelband te zien.

Toch hebben mijn andere beelden geen last van deze cirkel. Dat komt omdat alle in-camera correcties alleen worden toegepast op JPG èn op de embedded JPG in geval van dat je in RAW schiet. Maar in de RAW-file zelf zit het niet, het is immers een postprocessingsfout. De embedded JPG is het kleine JPG’je dat de camera aanmaakt en in de RAW zet zodat je op de achterkant van je scherm (en later in de computer) een foto kan zien. Laad je echter je foto in in bijvoorbeeld Adobe Lightroom dan vervangt Lightroom deze embedded JPG als voorvertoning door zijn eigen previews.

Wanneer heb je hier last van? Als je camera voorzien is van de mogelijkheid ‘correct helderheid randen’ (mijn oude Canon 5D mark II had nergens last van) en die staat aan. Als je JPG fotografeert dan zitten deze cirkels dus in je foto, dat wil je niet en dus zul je deze optie in de camera uit moeten zetten. Fotografeer je in RAW dan kun je deze optie in principe aan laten staan, immers in de RAW-file zit het niet, maar je moet het dan niet erg vinden dat alle foto’s op de achterkant van je scherm deze cirkels hebben. Ikzelf vond dit mateloos irritant en heb de optie uitgezet. Maakt ook niet uit, want voor RAW heeft het toch geen toegevoegde waarde.

Om te laten zien dat het ècht niet in de RAW zit hierbij nog even beide beelden zonder cirkels (ik had – om het te laten zien – de optie RAW+JPG even aangezet).

Ronde zonnedauw… mooi centraal maar zonder cirkel.

Ronde zonnedauw… mooi centraal maar zonder cirkel.

Het muntvlindertje, omringd door groen en paars…

Het muntvlindertje, omringd door groen en paars…

Conclusie

Mocht je tot hier zijn gekomen dan denk ik dat je al een gevoel hebt bij mijn oordeel. Dit is mijn derde Laowa lens, naast de 15mm f/4 1:1 macro en de 12mm f/2.8 zero-D en ook deze beantwoordt weer aan alle kanten aan de kwaliteitsnorm van Laowa. De bouwkwaliteit is enorm goed, hij voelt solide aan en de scherpstellingen werkt smooth maar ook weer niet té los. Als Canon gebruiker ben ik toch wel erg blij dat het diafragma nu eindelijk electronisch aanstuurbaar is, dat vergemakkelijkt het werken ermee toch wel enorm. Het feit dat de lens niet langer of korter wordt vind ik ook erg prettig, daardoor kom je niet per ongeluk ineens tegen een takje aan of jaag je je insect weg. De losse filter zal ikzelf waarschijnlijk niet zoveel gebruiken, blijf toch van mening dat hoe meer glas tussen onderwerp en sensor, hoe meer kans op onscherpte, artefacten of verlies van contrast er is. Maar het feit hij standaard wordt meegeleverd vind ik een groot pluspunt. Dat er een statiefgondel bij ontwikkeld is, is ook een meerwaarde maar voor mij had die er gewoon standaard bijgeleverd mogen worden, net als bij de 25mm f/2.8 2,5-5x.

Wat doet die vent daar met die zwarte toeter?

Wat doet die vent daar met die zwarte toeter?

Wat beeldkwaliteit ben ik ook enorm content. De labtesten laten zien dat m.n. de hoekscherpte bij grote openingen wat minder is maar voor macro is dat niet relevant. Net als de geringe vignettering. Laat je hierdoor niet weerhouden, beide zijn desastreuzer bij een groothoeklens voor landschappen. De centrumscherpte is fenomenaal, ook op mijn 30Mp fullframe camera en dat is wèl van belang! Bij direct tegenlicht heb je iets flare maar welke lens niet. CA kan ik inderdaad nauwelijks ontdekken en dat is best indrukwekkend.

Kortom, ik denk dat Laowa hiermee een nagenoeg perfecte lens heeft afgeleverd voor een zeer gunstige prijs. Ik vermoed niet dat de 60mm nog veel verkocht zal worden nu de 100mm er is. Dankzij de langere brandpuntsafstand kun je net wat verder van je onderwerp blijven terwijl de vergroting gelijk is en je niet meer hoeft te prutsen met een handmatig diafragma. Ik zou het in ieder geval wel weten.
Zijn er dan helemaal geen nadelen? Wat specificaties betreft niet. Toch kan ik mij voorstellen dat een lens zonder autofocus of zonder stabilisatie niet onder alle omstandigheden handig werkt. Ik ben eenden te lijf gegaan maar dat was voor de review. Snel bewegende onderwerpen zou ik toch een andere lens voor pakken. Wanneer een statief niet handig is, dan kan het gemis van autofocus of de afwezigheid van de luxe van stabilisatie uiteindelijk ervoor zorgen dat je alsnog naar een andere lens grijpt. Maar wát de lens heeft… is perfect. De nadelen zitten alleen in wat de lens niet heeft. Of dat voor jou een probleem is, laat ik aan jezelf over. Want eerlijk is eerlijk, de alternatieven mèt autofocus… hebben geen 2:1 vergroting.

Voordelen (pro’s)

  • Eerste 100 mm 2:1 macro lens
  • Eerste electronische Laowa lens
  • Solide bouw
  • Prettige bediening, fijne scherpstelring
  • Meegeleverde UV-filter
  • Geweldige centrumscherpte
  • Geen CA of vervorming
  • Vignettering valt reuze mee

Nadelen (cons)

  • Geen AF of stabilisatie
  • Lastig uit de hand (vooral bij 2:1)
  • Statiefgondel niet meegeleverd
Terwijl fotograaf vecht tegen de wind, wordt hij in alle rust bekeken door zijn onderwerp.

Terwijl fotograaf vecht tegen de wind, wordt hij in alle rust bekeken door zijn onderwerp.

Een surreële belichting, tot stand gekomen door gebruik van vol zonlicht.... en schaduw met de paraplu.

De witte paraplu: onmisbaar voor macrofotografie

 

Paraplu's (eigenlijk verkeerd verwoord... plu komt van het Franse woord pluie, regen. Een paraplu is dus letterlijk 'tegen de regen'. Een parasol zou hier beter zijn) worden in de studio veel gebruikt om het flitslicht te verspreiden of te verzachten. Voor het laatste worden witte paraplu's gebruikt zodat het licht diffuser wordt en meer egaal, de kleur wit zorgt ervoor dat het flitslicht wat door de paraplu heen schijnt kleurneutraal is. In het veld hebben we ook een hele grote sterke lamp, de zon. Door een witte paraplu voor de zon te houden komt er nog wel licht door het witte doek op het onderwerp maar is het licht zacht diffuus en egaal. Hierdoor heb je geen harde schaduwen meer of last van te groot licht / donker contrast, vooral bij macro wordt hier veel gebruikt van gemaakt.

Witte paraplu in het veld geplaatst op een gewoon statief om de zon tegen te houden.

Witte paraplu in het veld geplaatst op een gewoon statief om de zon tegen te houden.


Volledige schaduw

Met behulp van je witte paraplu kun je je hele foto (dus alle elementen uit de compositie) in de schaduw zetten, zowel onderwerp als achtergrond. Daarmee heb je op alle elementen zacht, egaal en diffuus licht. Natuurlijk heb je nu wel ineens minder licht, immers je werkt in de schaduw. Toch zul je dit vooral doen met hard zonlicht waardoor er uiteindelijk voldoende licht door de paraplu zal schijnen voor een foto. Omdat je nu werkt met een relatief klein dynamisch bereik (weinig licht/donker contrast) kun je ook meteen gaan spelen met de belichting, door de foto relatief iets over te belichten creëer je een hele serene zachte sfeer.

Lenteklokje. Zelfde foto (ISO100, f/2.8) met (rechts, 1/80) en zonder (links, 1/400) paraplu gefotografeerd. De rechter foto heeft veel egaler en zachter licht door de schaduw.

Lenteklokje. Zelfde foto (ISO100, f/2.8) met (rechts, 1/80) en zonder (links, 1/400) paraplu gefotografeerd. De rechter foto heeft veel egaler en zachter licht door de schaduw.

Achter de schermen van het lenteklokje in de tuin.

Achter de schermen van het lenteklokje in de tuin.

Zelfde verschilfoto (ISO100, f/3.5) maar nu met tulpen. Links zonder paraplu (1/1000) en rechts met paraplu (1/125) om het harde zonlicht tegen te houden.

Zelfde verschilfoto (ISO100, f/3.5) maar nu met tulpen. Links zonder paraplu (1/1000) en rechts met paraplu (1/125) om het harde zonlicht tegen te houden.


Gedeeltelijke schaduw

Je kunt de paraplu ook gebruiken om gedeeltelijke schaduw te werpen. Er wordt veel gewerkt met een onderwerp in het licht en donkere omgeving maar het omgekeerde biedt heel eigen mogelijkheden. Zeker wanneer het onderwerp zelf wat donker is kun je door spelen met je belichting en schaduwspel surreële belichtingen creëren. Zoals je de belichting tussen voorgrond en achtergrond aan kunt passen met een flits wanneer de voorgrond wat te donker is, kun je de omgeving juist oplichten door je onderwerp in de schaduw te zetten.

Hieronder een voorbeeld met 'mijn' kievitsbloem.

Kievitsbloem in hard zonlicht. Je ziet duidelijke schaduwwerking in zowel de bloem als de omgeving. Voor de sfeer is de belichting iets aan de donkere kant gehouden.

Kievitsbloem in hard zonlicht. Je ziet duidelijke schaduwwerking in zowel de bloem als de omgeving. Voor de sfeer is de belichting iets aan de donkere kant gehouden.

Zelfde setting alleen nu de belichting aangepast om een lichter en serenere omgeving te krijgen. De donkere bloem is nu echter overbelicht.

Zelfde setting alleen nu de belichting aangepast om een lichter en serenere omgeving te krijgen. De donkere bloem is nu echter overbelicht.

Met een witte paraplu heb ik alleen schaduw geworpen op de kievitsbloem, niet op de omgeving.

Met een witte paraplu heb ik alleen schaduw geworpen op de kievitsbloem, niet op de omgeving.

De bloem zit nu precies in de schaduw.

De bloem zit nu precies in de schaduw.

Het is even puzzelen met de paraplu, door een juiste plaatsing valt de schaduw precies alleen over de bloem.

Het is even puzzelen met de paraplu, door een juiste plaatsing valt de schaduw precies alleen over de bloem.

Zelfde foto alleen zit nu de kievitsbloem precies in de schaduw. De bloem lijkt nu wat donker maar deze setting biedt mogelijkheden om wat creatiever te belichten.

Zelfde foto alleen zit nu de kievitsbloem precies in de schaduw. De bloem lijkt nu wat donker maar deze setting biedt mogelijkheden om wat creatiever te belichten.

Het eindresultaat: iets overbelicht t.o.v. de vorige foto en een wat koelere witbalans gebruikt. De omgeving is nu licht en sereen (staat nog steeds in de volle zon) terwijl de kievitsbloem mooi egaal belicht is zonder harde schaduwen.

Het eindresultaat: iets overbelicht t.o.v. de vorige foto en een wat koelere witbalans gebruikt. De omgeving is nu licht en sereen (staat nog steeds in de volle zon) terwijl de kievitsbloem mooi egaal belicht is zonder harde schaduwen.


Hoe je paraplu te bevestigen?

Een witte paraplu kost niet zoveel, onder de 20 euro heb je al een prima paraplu waar je veel plezier mee gaat beleven. Echte fotografie paraplu's hebben het voordeel dat ze ook echt wit zijn en geen kleurzweem geven. Ze zijn aan de onderkant voorzien van alleen een metalen steel, dit is speciaal voor de studio waar ze in swivels - studiobeugels - gestoken kunnen worden. Ook dergelijke swivels zijn niet echt duur en maken het leven zeer aangenaam. Koop je namelijk een swivel met het goede schroefdraad aan de onderkant (3/8") dan kun je deze op een statiefplaat bevestigen en zo je eigen fotostatief gebruiken als flitsstatief. Dat heeft als voordeel dat je niet extra statieven mee moet nemen maar ook zijn fotostatieven vaak in het veld veel handiger en stabieler dan de studio statieven.

Een swivel op een statiefplaat, met een gat voor de paraplu en een draaipunt om je paraplu te richten. Zelfs je flitser kan er nog op.

Een swivel op een statiefplaat, met een gat voor de paraplu en een draaipunt om je paraplu te richten. Zelfs je flitser kan er nog op.


Vanaf nu alles met witte paraplu?

Nee, net als met alle technieken is er geen techniek die je altijd moet gebruiken. Soms is het juist mooi om met tegenlicht, harde schaduwen of lichtspel te werken. Dan moet je hem niet gebruiken. Wanneer echter het licht harder wordt, de zon hoger komt te staan en veel fotografen naar huis gaan 'omdat het mooie licht weg is', pak jij je paraplu en ga je met hele andere techniek verder voor andere beelden. Dus niet standaard altijd gaan gebruiken... maar vanaf nu wel altijd meenemen!

Zelfs in de herfst met zachter licht en zelfs in het bos... kan hij nog van pas komen!

Zelfs in de herfst met zachter licht en zelfs in het bos... kan hij nog van pas komen!