De Canon EOS 5D Mark IV, eerste ervaringen

Na lang wachten was het donderdag 8 september eindelijk zover. De nieuwste telg van Canon spiegelreflex camera’s, de Canon EOS 5D Mark IV, ging in de verkoop. Ja, ik had hier al lang op gewacht. Komend van de Mark II heb ik destijds het besluit genomen de Mark III over te slaan en op de Mark IV te wachten. Toen Canon met het megapixel monster de Canon 5Ds en zijn scherpere broertje de Canon 5DsR kwamen heb ik getwijfeld. Maar ik wilde eigenlijk een snelle AF en weinig ruis bij hoge ISO, en dat is toch waar de Mark IV mee zou komen. Een jaartje extra geduld werd vorige week beloond… tot afgelopen week de koerier van CameraNU.nl de straat in kwam rijden en ik na lang wachten mijn nieuwe camera in handen had. Op naar Drenthe en Schiermonnikoog…

 

Deze review is eerder verschenen als blog bij CameraNU.nl, zie hier.

De specificaties...

Alle technische zaken van de camera kan iedereen zelf lezen maar de belangrijkste cijfertjes zijn zijn de 30,4Mp fullframe, ISO tot maar liefst 32.000 (uitbreidbaar tot 102.400), 7 fps, 4K filmen tot 30fps (full HD tot 60 fps), het nieuwe dual pixel RAW waarmee je achteraf micro aanpassingen aan je scherpstelling kan doen, de nieuwe Digic 6+ processor, 61 AF punten waarvan 41 crosstype en verder touchscreen, NFC, Wifi en GPS. Een hele mond vol aan cijfers en technische zaken. In hoeverre deze zaken voor jou van (of mij) van belang zijn is moeilijk te zeggen. Eerlijk is eerlijk, wat je nooit hebt gehad op je camera mis je ook niet... maar nieuwe features brengen wel nieuwe mogelijkheden. Deze review is niet gebaseerd op exacte grafieken of metingen, het zijn puur mijn ervaringen met deze camera.

Bediening

Het gevoel en de bediening lijken erg op mijn Canon 7D mark II wat ik erg prettig vind, twee body’s die nagenoeg gelijk aanvoelen en bediend worden, dan hoef je niet te zoeken of je te vergissen. Tot nu toe heb ik gewerkt met de Canon 5D Mark II samen met de 7D II en dan is er behoorlijk wat verschil in bediening want samenwerken niet makkelijker maakt. Nu is alles gelijk, van grootte oculair (handig voor je hoekzoeker) tot hoe de life-view en filmen aan toe, incl. zelfs de aan/uit schakelaar. Enige waaraan je snel beide camera's kunt onderscheiden is dat de 7D een flitser heeft...

Dag 1: meteen aan de slag met de boomkikkers

Meteen de eerste dag ben ik naar Drenthe getogen om vandaar door te reizen voor 4 dagen naar Schiermonnikoog. In deze dagen heb ik de 5D4 eens goed aan de tand gevoel en gekeken hoe hij presteert in mijn takken van de natuurfotografie: macro, landschap, nacht en dieren. Dus… koerier net de straat uit, snel accu erin… eeh… leeg… eeh… gelukkig nog voldoende accu’s van de andere camera’s… kijken of hij werkt en op weg. Met de camera nog maar nauwelijks in bezit ging de reis via Drenthe naar Schiermonnikoog. In Drenthe op bezoek gegaan bij een collega fotograaf om samen met hem op zoek te gaan naar boomkikkers. Door de lange rit was ik niet zo vroeg ter plaatse en was het inmiddels al behoorlijk warm en het licht al lekker hard. Sommige fotografen zeggen dat je niet kan fotograferen met hard licht maar ik vind dat een goed fotograaf overal mee kan omgaan. Natuurlijk kun je dan je toevlucht zoeken tot schaduw (of paraplu) maar juist het harde contrast trekt mij niet alleen… gaf mij ook de mogelijkheid om te zien hoe de camera daarmee omgaat.

Piepkleine boomkikkers, de continue autofocus (AI-servo) compenseert prima voor mijn eigen beweging en levert bij f/2,8 perfecte scherpte op

Piepkleine boomkikkers, de continue autofocus (AI-servo) compenseert prima voor mijn eigen beweging en levert bij f/2,8 perfect escherpte op

Bewapend met de Canon EF 100mm f/2.8L Macro ben ik de piepkleine boomkikkertjes te lijf gegaan met de autofocus van de 5D4 testend. Na de 5D Mark II is het een verademing. Ik ben de 7D Mark II gewend en het is fantastisch een full frame camera in handen te hebben met dezelfde accurate en snelle autofocus. Het verschuiven van focuspunten levert een perfect scherp beeld op en ik liet al snel mijn Benro statief staan om heerlijk uit de hand te fotograferen. Bijna alle macro beelden op f/2.8 geschoten, juist om de accuraatheid van de AF te testen… en nagenoeg alles perfect scherp!

 

 
 
Lowkey beeld, heel fraai met hard zonlicht

Lowkey beeld, heel fraai met hard zonlicht

HighKey, eveneens mooi met hard zonlicht :-)

HighKey, eveneens mooi met hard zonlicht :-)

 
 

 

Dag 2 t/m 4: Aan de slag in de nacht op de donkerste plek van Nederland: Schiermonnikoog

Ik voel mij echt ‘natuurfotograaf’, geen wildlife, macro of landschap. Ik fotografeer natuur – liefst de sfeer en indruk - en als daar een macro, dier of landschapsbeeld bij hoort fotografeer ik dat. Als ambassadeur van de Nacht van de Nacht wil ik iedereen de echte sfeer van de nacht laten beleven, hoe het is als het ècht donker is. En waar beter kun je dat vastleggen dan op de donkerste plek van Nederland… Schiermonnikoog.

Nachtfotografie is gebaat bij hoge ISO. Raar misschien want je zou juist van statief een lage ISO verwachten. Toch krijg je met een hoge ISO de meeste sterren te zien en mijn doel was het hemellichaam met de meeste sterren… de melkweg. Met mijn 5D Mark II ging ik nooit hoger dan ISO1600 (enkele uitstapjes daargelaten), de 7D Mark II kan prima overweg met ISO 3200 of zelfs 6400 maar nog hoger te gaan met weinig noemenswaardige ruis is de droom voor iedere nachtfotograaf. De 5D Mark IV kan maar liefst tot ISO 32.000 maar dit weekend heb ik vooral op ISO 12.800 geschoten. Gewoon om te kijken hoe hij voor mij presteerde. Bewapend met de Samyang 14mm f/2.8 ben ik de diep donkere kwelders in getogen, wachtend tot de maan was ondergegaan na 24:00 en heb gefotografeerd met ISO 12.800, f/2.8 en 30” sluitertijd (deze keer mijn statief maar wel gebruikend).

Wat ruis betreft ben ik enorm onder de indruk. Ik zie minder ruis op 12.800 dan met mijn Mark II op 1600, kleuren worden perfect weergegeven en het is voor mij een koud kunstje zelfs de gaswolken van de melkweg mooi weer te geven.
Om de ruis goed in beeld te brengen heb ik de vuurtoren van Schiermonnikoog als onderwerp gekozen, altijd een leuk object omdat je met de juiste instellingen de stralen mooi weer kunt geven. Een sluitertijd van ca. 1” is ideaal maar in de donkere nacht betekent dat ofwel een zeer lichtsterke lens ofwel een erg hoge ISO. Normaal pak ik dan de Samyang maar sons wil je iets kunnen inzoomen. Daarom nu mijn Canon EF 16-35mm f/4.0L gebruikt en de ISO lekker opgehoogd
Onderstaande beeld is het volledige beeld waaruit ik 100% uitsnedes heb genomen met verschillende ISO waarden.

100% crop met verschillende ISO's, de Canon 5D mark IV is zeker t/m ISO 12.800 prima bruikbaar!

100% crop met verschillende ISO's, de Canon 5D mark IV is zeker t/m ISO 12.800 prima bruikbaar!

Ik ben oprecht verrast door de grote bruikbaarheid van ISO 12.800 moet bekennen dat ik helaas vergeten ben om ook 25.600 en 32.000 te testen. Maar dat komt nog wel een keer… voor nu en mij is dit al geweldig en geeft enorme mogelijkheden zoals de vuurtoren met de grote beer of een selfie met hoofdlampje (erg populair op het moment)

 
 
selfie met vuurtoren, ISO 12.800 en 0,8" op f/2.8

selfie met vuurtoren, ISO 12.800 en 0,8" op f/2.8

De melkweg is gebaat bij goede hoge ISO: ISO 12.800, f/2.8 en 30"

De melkweg is gebaat bij goede hoge ISO: ISO 12.800, f/2.8 en 30"

Strijklicht over het strand in de vroege morgen

Strijklicht over het strand in de vroege morgen

 
 

Eeuwige gepuzzel met het dynamisch bereik: zonsopkomsten

Landschapsfotografen weten dat dynamisch bereik, oftewel het potentieel aan licht/donker contrast wat de camera kan weergeven zonder dat donkere partijen zwart dichtlopen of witte partijen uitbijten, zeker bij zonsop- of ondergangen de grootste uitdagingen zijn. En uiteraard ben ik die aangegaan. Een fraai beeld van de zonsopkomst is waarbij je werkt met diffractie, de zon sneakt net ergens achter vandaan (in dit geval een klein duintje) en door gebruik te maken van een groot diafragmagetal gaat de zon ‘stralen’. Omdat je echter de zon vol in beeld hebt krijg je al snel een silhouet van de voorgrond of een zwaar uitgebeten zon. Dan zijn of grijsverloopfilters of HDR de meeste gebruikte toevluchtsoorden. Maar ik wilde nu juist eens weten wat de potentie was van de camera. Zonder lab testen of grafieken heb ik de proef op de som genomen. Onderstaand beeld is rechtstreeks uit de camera en vervolgens heb ik de donkere partijen fiks opgelicht en de lichte partijen donkerder gemaakt. Gewoon om eens te zien welk een potentie er nog in het beeld zat en hoe de ruis zou gaan versterken.

 
 
Origineel: Gemaakt op 20mm (met mijn EF 16-35 f/4L), f/22, ISO100 en 1/30” vanaf statief.

Origineel: Gemaakt op 20mm (met mijn EF 16-35 f/4L), f/22, ISO100 en 1/30” vanaf statief.

Nabewerkt in Lightroom: schaduwen volledig opgelicht en highlights teruggedrongen

Nabewerkt in Lightroom: schaduwen volledig opgelicht en highlights teruggedrongen

 
 

Wederom ben ik erg onder de indruk van de mogelijkheden. Uit één enkele belichting kan ik bijna een HDR achtig beeld creëren, zoveel informatie zit in de RAW file. Dit heeft heel veel potentie en maakt HDR of exposure blending een stuk minder noodzakelijk. Daarna heerlijk verder geschoten met de groothoek, deze keer wel in combinatie met mijn Benro filters, simpelweg omdat ik er zo graag mee werk en ook daarbij wil weten hoe camera en filters met elkaar overweg gaan.

Het warme strijklicht over de ribbels op de embryonale duinen

Het warme strijklicht over de ribbels op de embryonale duinen

Laatste tak van sport in de natuurfotografie: dieren

Schiermonnikoog staat bekend als vogeleiland dus dat zou wel goedkomen. Nu waren er door het warme weer helaas nog niet zoveel doortrekkers die het eiland onderweg naar het zuiden als rustplaats even aandoen. Het was even zoeken. Groot was dan ook mijn geluk toen op het strand een jonge zeehond bleek te liggen die van het warme zonnetje aan het genieten was. Rustig naderbij gekropen was de zeehond weliswaar nieuwsgierig maar niet bang. Aan het spoor op het strand te zien was hij prima mobiel maar bij mij verroerde hij zich niet, geeuwde luid, rolde in de zon en genoot van warmte en mijn aandacht. Samen met mijn geliefde grote-dieren-lens, de Canon EF 100-400mm f/4.5-5.6L II kroop ik met de 5D4 al tijgerend naderbij.

 
 
Luierende zeehond, ISO400 op 400mm, f/5,6 en 1/2000

Luierende zeehond, ISO400 op 400mm, f/5,6 en 1/2000

Even opkijken in het mooie ochtendlicht

Even opkijken in het mooie ochtendlicht

 
 

Wederom verbaast mij de snelle en acurate autofocus. Net als bij de 7D Mark II is de autofocus volledig instelbaar en kun je de AI servo helemaal naar je eigen hand zetten. Daarbij kun je tracking en focus op elkaar inregelen of gebruik maken van diverse voorkeursstanden voor de snelle continue focus. Ondanks beweging van de zeehond en wisselend licht werkten lens en camera perfect samen. Met 7fps ratelde hij dat het een lieve lust was en vervloekte ik mijzelf zachtjes voor het vele nabewerken later. Natuurlijk wilde ik ook tegenlicht uitproberen en ik mocht zowaar van positie veranderen. Wandelaars en zelfs een fietser maakt het voor mij mogelijk om een aantal andere opnames te maken waaronder een highkey.

 
 
Hoog contrast met tegenlicht

Hoog contrast met tegenlicht

Highkey effect met hard tegenlicht

Highkey effect met hard tegenlicht

 
 

Toen de zeehond mij nog niet zat was kon ik toch niet laten om nog de 16-35 erop te zetten en nog wat dichterbij te kruipen. Dit laatste beeld was voor mij het ultieme genot… zowel voor zeehond als voor mij.

Ultieme ontspanning... in groothoek

Ultieme ontspanning... in groothoek

En daarmee heb ik dit fantastische dier alleen gelaten en teruggekeerd naar de wal.

Veel heb ik nog niet kunnen testen zoals de dual pixel raw, het hele filmen, de GPS, wifi connectie of NFC. Maar een snelle test van de AF tijdens life view deed de verbazing weer torenhoog rijzen. Met je vinger tik je op het scherm waar hij scherp moet stellen en in een fractie van een seconde is hij scherp, een tikje ergens anders verlegt binnen eveneens een fractie van een seconde de scherpte. Indrukwekkend.

Als echte fotograaf heb ik vooral gefotografeerd, het testen van features puur om het testen is niet echt aan mij besteed. Ik moet er een doel mee hebben dan ga ik het testen. Maar van wat ik heb gezien en ervaren de laatste 4 dagen hebben mijn wachten meer dan beloond. Ik kan niet oordelen over of je moet upgraden vanaf de Mark III of zelfs een vergelijk maken met de 1D X maar voor mij is de 5D4 dé camera. Zoals de 5D2 dat 7 jaar geleden ook was!

Een weekje later: de Finse herfst met noorderlicht en beren!

Even later ondernamen mijn nieuwe maatje en ik voor maar liefst de 13e keer de overtocht naar Finland voor de herfstreis met cursisten. En ook daar heb ik heerlijk de nieuwe Canon 5D Mark IV verder kunnen uitproberen. Vooral veel gefotografeerd en geprobeerd, geen labtesten uitgevoerd of features bekeken maar vooral wennen en mee leren werken. Dat dit gelukt is getuige onderstaande beelden!

Overzichtsbeeld van beren familie bij warm avondlicht, gemaakt met Canon 70-200 f/2.8 IS L II

Overzichtsbeeld van beren familie bij warm avondlicht, gemaakt met Canon 70-200 f/2.8 IS L II

 
 
Waanzinnig: hij focust nog wanneer ik al helemaal niets meer ziet!

Waanzinnig: hij focust nog wanneer ik al helemaal niets meer ziet!

Geen zon, geen mist, geen mooi warm ochtend licht: slechts grauw en grijs... maar wat een sfeer!

Geen zon, geen mist, geen mooi warm ochtend licht: slechts grauw en grijs... maar wat een sfeer!

 
 
Lange sluitertijden met water en herfstkleuren

Lange sluitertijden met water en herfstkleuren

Bijna nacht... het blauwe licht werpt een heel aparte sfeer over het landschap

Bijna nacht... het blauwe licht werpt een heel aparte sfeer over het landschap

de melkweg mèt noorderlicht... de kracht van hoge ISO

de melkweg mèt noorderlicht... de kracht van hoge ISO