Laowa 200mm f/2 AF FF: dé lichtsterkste telelens!

Laowa staat bekend om het maken van hoogkwalitatieve lenzen met specificaties die andere merken niet bieden. Op het gebied van macro heeft Laowa al een groot assortiment aan speciale lenzen ontwikkeld die inmiddels niet meer zijn weg te denken uit de macrowereld. Ook de met name lichtsterke groothoeklenzen zijn wijdverspreid onder bijvoorbeeld astrofotografen. Daarbij richt Laowa zich op de degelijkheid van de lens, kwaliteit van glas en grootte van de lenzen maar in veel mindere mate in elektronica zoals autofocus of automatisch diafragma. De meeste zijn dan ook volledig handmatig. Hoewel voor Sony en Nikon Z de eerste autofocus lenzen zijn gerealiseerd was dit nog niet eerder voor Canon. Ook was er nog niet eerder een telelens… tot nu! En wat voor één, een zeer lichtsterke 200mm.

Waarom zou je een lichtsterke telelens nodig hebben?

De nieuwste telg van Laowa is een zeer lichtsterke telelens van 200mm met maximale diafragmaopening van f/2.0. Daar hoort een keerzijde bij, zoals de grootte, gewicht en filterdiameter. Ook is de scherptediepte, die bij telelenzen toch al niet bijzonder groot is, enorm klein. Dan rijst meteen de vraag, waarom zou je dan een lichtsterke telelens willen hebben?

Een lens met dergelijke grote diafragmaopening krijgt heel veel licht binnen. Dat zie je terug aan de snelheid van autofocus, zelfs onder lastige lichtomstandigheden. Fotograferen bij low light of schemer bijvoorbeeld. Daarnaast zorgt de grote hoeveelheid licht ook voor mogelijkheden om te fotograferen in het donker zonder dat je ISO torenhoog moet of je sluitertijd ellenlang. Zelfs uit de hand kun je nog behoorlijk lang doorgaan in de schemer.

Verder zorgt f/2.0 voor een kleine scherptediepte waardoor je, zelfs op afstand, onderwerpen mooi kun isoleren en scheiden van omgeving en (rommelige) achtergrond. Als laatste zorgt f/2.0 voor een zachte achtergrond onscherpte. Allemaal redenen om deze lens aan het assortiment toe te willen voegen.

De f/2.0 maakt deze lens uniek en het zal je dan ook niet verbazen dat ik tijdens de review bijna alles op f/2.0 heb gefotografeerd. Gewoon om te zien wat daarvan de mogelijkheden zijn en hoe dat iets toevoegt aan mijn assortiment.

Gemaakt voor 3 systemen

Deze lens is beschikbaar voor Sony, Nikon Z en Canon EF (spiegelreflex) maar RF shooters zoals ik kunnen gewoon de EF-RF adapter gebruiken of er zelfs één van Laowa bij bestellen. Voor Canon is deze lens een unicum want het is de eerste van Laowa die zowel automatisch diafragma als autofocus heeft. De Laowa heeft overigens geen ingebouwde stabilisatie maar mijn Canon R5 mk II herkende de lens prima en de IBIS deed zijn werk goed.

Officieel heeft de lens ook nog de term ‘C-dreamer’ aan de naam toegevoegd. Daarmee geeft Laowa aan dat het om een compacte lens gaat, voor systeemcamera’s. Hier moet ik wel om glimlachen want kleine is hij niet bepaald. Ja, voor deze specificaties wel maar niet in absolute zin.

Groot, degelijk en zwaar

Van een lichtsterke lens mag je verwachten dat deze groot en zwaar is, immers er moet veel licht binnenkomen en dus veel en groot glas in verwerkt zijn. Als je deze lens vergelijkt met bijvoorbeeld een 70-200 of 100-500 dan merk je het verschil wel degelijk. Maar dat is niet eerlijk want hier zit gewoon veel groter glas in. Daarom is een vergelijk met de andere aanbieders van een 200mm f/2.0 (Sigma, geschikt voor Sony, en Nikon) veel eerlijker. De Nikon is bijna 3Kg (2900gr), de Sigma is veel lichter met 1,8kg. De Laowa mag dat best wat wegen maar is wel de lichtste met 1,6Kg. Maar ook dat is misschien niet helemaal eerlijk want zowel de Sigma als de Nikon hebben ingebouwde stabilisatie (OS resp. VR) en dat weegt ook wel wat.

Nu ken ik de andere twee lenzen niet maar de bouwkwaliteit is zoals Laowa betaamt: gebouwd als een tank. Alles voelt oer degelijk.

En natuurlijk de prijs, met zijn iets meer dan 2000 euro (2069 voor Canon, 2299 voor Sony en Nikon) is de Laowa een stuk goedkoper dan de Sigma (3500 euro) en al helemaal goedkoper dan de Nikon (7250 euro). Wel moet daarbij opnieuw gezegd worden dat de beide andere lenzen ingebouwde stabilisatie hebben en de Laowa niet. Of dat de meerprijs waard is, is iets wat ik niet voor jou als fotograaf kan bepalen.

Hoe goed is de autofocus?

Ik zal bekennen dat ik zo mijn twijfels had, de autofocus van mijn Canon lenzen kennende. Zeker omdat dit de eerste Laowa is die AF biedt voor Canon. Maar zoals gewoonlijk werd ik door Laowa niet teleurgesteld. De autofocus is snel en accuraat en dankzij de enorme lichtsterkte ook nog eens goed bruikbaar in lowlight omstandigheden. Ik denk dat heel veel fotografen hier dankbaar gebruik van gaan maken.

Om de autofocus verder te ondersteunen is er een focus limiter waarbij je kan scherpstellen van 5m tot oneindig of het hele bereik. Helaas staat dat hele bereik nergens en moet je dat opzoeken: de minimale scherpstelafstand is 1,5m.

Manual Focus: 2 aandachtspunten

Eenmaal bezig met autofocus, komt ook het punt dat je aan de slag gaat met manual focus. Zoals ik – en menig met mij – werk, is dat ik de autofocus heb ingesteld via de backfocus button, dus losgekoppeld van de lichtmeting of daadwerkelijk foto maken. Eén van de voordelen is dat je tussendoor via manual focus kan bijstellen of – als de AF het onderwerp niet kan vinden – alvast een zet in de goede richting geven, zogenaamde manual override. Dat werkt perfect bij alle lenzen, behalve bij de Laowa 200mm. Als de lens op AF staat werkt, anders dan bij mijn Canon lenzen, de handmatige scherpstelring ook echt niet. Ik kan niet tussendoor met de hand finetunen, dat kan alleen als de lens daadwerkelijk op MF staat. Erg jammer.

Tweede punt van aandacht is de afwezigheid van een focus schaal. Er is geen venster waarin je kan zien op welke focus afstand je nu bezig bent. Eenmaal op MF moet je maar gewoon draaien tot je onderwerp in focus komt, ik kan aan de lens niet zien of ik al in de buurt ben of niet. Gelukkig heeft mijn camera focus guide, maar dan nog staat nergens de focus afstand. En dat terwijl alle Laowa lenzen een dergelijke focus schaal hebben, gemiste kans.

Statiefgondel met Arca Swiss en stevige zonnekap

Iedere grote telelens heeft een statiefgondel en de Laowa 200mm is geen uitzondering. Wat deze wel uniek maakt is het eenvoudige kliksysteem waarmee je hem loskoppelt en dan heb je alleen de gondel in je hand, niet de complete ring. Verder is de gondel zelf al meteen voorzien van Arca Swiss koppeling, een losse statiefplaat is dus niet meer nodig.

Verder heeft de lens een grote afneembare zonnekap die niet met bajonet maar met een schroef wordt vastgezet. Zorgt voor vermindering flare maar ook bescherming van het grote front element.

Slot-in filter systeem en FN knoppen

Sony en Nikon fotografen hebben nog een extra feature in hun versie van de Laowa 200mm, want daar zit een ingebouwde slot-in filter van 43mm in de lens. Dat betekent dat je dan kleine polarisatie- of ND-(grijs)filter achter in de lens kunt plaatsen en via een ingenieus draaimechanisme kunt draaien (in geval van polarisatie). Helaas is dit voor Canon niet mogelijk omdat de Canon versie gemaakt is voor EF en de EF-RF adapter er nog achter moet. Dat is wel jammer want met een filterdiameter van 105mm zijn er maar weinig fotografen die daar een ND of polarisatiefilter (CPL) voor zullen hebben of kopen. Ik in ieder geval niet. Aan de andere kant, hoe vaak gebruik je een CPL of ND op een telelens? Ik niet vaak.

De Laowa 200mm ook een vijftal customizable knoppen: 4 op de voorste ring en één onder de AF/MF schakelaar. Voor Sony en Canon zijn de 4 knoppen op de ring allemaal gelijk en werken als een ‘focus preset’. Je houdt de knop 1,5sec ingedrukt en de lens onthoudt de focus waar hij op dat moment op staat. Als je later terug wil naar dit focuspunt kun je kort klikken op één van deze knoppen en de lens schiet meteen terug naar de ingestelde focus. De functie van de knop aan de zijkant van de lens, onder AF/MF schakelaar, kun je instellen via het camera menu. Bij Nikon Z kun je zelfs alle knoppen een eigen functie geven.

Voor wie is de lens bedoeld?

Dat is lastig te zeggen omdat ik natuurlijk niet iedereen ken. Het is een minder diverse lens dan een 70-200 en dus zal mijns inziens deze lens vooral gebruikt worden door mensen die de f/2.0 nodig hebben. Dan ik denk ik bijvoorbeeld aan sportfotografen, met name indoorsport. Niet alleen wegens de low light slechte lichtomstandigheden waarin je moet werken maar ook omdat de f/2.0 door de geringe scherptediepte het mogelijk maakt om het onderwerp (sporter) los te maken van de omgeving en storende elementen te vervagen. In combinatie met de snelle autofocus is dit een geweldige lens. Om dit zelf te testen heb ik de Laowa 200mm meegenomen naar het karate examen van mijn dochter.

Low light en nachtfotografie

Verder denk ik dat astro fotografen deze lens ook kunnen waarderen voor deep space fotografie, niet een tak waar ik in bedreven ben maar ik heb een poging gewaagd om te kijken hoever ik kon komen zonder allerlei trackers.

Details op 200mm

De Laowa 200mm is geen macro lens en met zijn minimale scherpstelafstand van maar liefst 1,5m eigenlijk ook niet de lens om te gebruiken voor details. De maximale vergroting is slechts 0,15x. Hoewel dit veel meer is dan menig 70-200 of zelfs mijn 100-500, is het nog steeds minder dan de concurrentie (Nikon 200mm heeft 1,9m en de Sigma 200mm 1,7m). Al met al is 0,15x vergroting niet bijzonder veel maar toch smeekt deze lens om ingezet te worden bij detail onderwerpen.

Het is een lens die toch wel grotere onderwerpen nodig heeft om mooie detail opnames van te maken.

De voor- en achtergrond onscherpte

F/2.0 heeft niet alleen een kleine scherptediepte maar – in potentie – een zachte achtergrond onscherpte, bokeh.  

De technische testen

Voor mij gaat het om de feel die ik heb met een lens (of ander apparaat). Ik ben niet zo van de technische testen, als een lens goed voelt dan voelt hij goed. Toch is het wel interessant om wat ‘wetenschappelijke’ data te verzamelen. Immers, van een lens met dergelijke lichtsterkte is het wel belangrijk te weten of je ook daadwerkelijk een beetje kwaliteit overhoudt op f/2.0.

Scherpte: centrum en hoek

Eerste wat van belang is, is de scherpte. Van menig lens is bekend dat hij niet optimaal presteert op de grootst mogelijk diafragmaopening en dat je voor de perfecte scherpte altijd iets moet diafragmeren. Maar ja, je loopt niet voor niets met een f/2.0 lens rond, dat wil je wel kunnen gebruiken. Daarom heb ik mijn bakstenen muur maar eens gefotografeerd.

Ik kan mij voorstellen dat het lastig te zien is, daarvoor is het eigenlijk van belang de originele foto’s te bekijken. Neem dan maar van mij aan dat ik zeker verschil zie tussen f/2.0 richting f/2.8. Bij f/2.8 is de lens zeker net een fractie scherper dan bij f/2.0 en die scherpte zie ik daarna niet meer toenemen. Betekent dit dat f/2.0 onbruikbaar is? Wat mij betreft zeker niet, hoewel niet zo ragscherp als op f/2.8, is de scherpte wat mij betreft meer dan acceptabel op f/2.0. Zodanig dat ik eigenkijk alles voor deze review heb geschoten op f/2.0… immers, daar heb je zo’n lens toch voor?

Wat ook nog wel interessant vond, is het vergelijk met een 70-200. Nu zal ik bekennen dat ik van Canon daarvan niet de laatste RF-versie maar een iets oudere EF-versie.

Daarmee wordt mijn gevoel bevestigd dat f/2.0 prima bruikbaar. De scherpte is vergelijkbaar met mijn 70-200 op f/2.8 en ook die gebruik ik vaak op f/2.8. Eigenlijk alleen maar een grote plus voor de Laowa.

Vignettering

Ook de vignettering is interessant om te onderzoeken. Natuurlijk denk je meteen aan het lens profiel in bijvoorbeeld Lightroom wat de vignettering automatisch verwijderd, echter, ten tijde van schrijven is dit lensprofiel er nog niet.

Echter, irritatie over vignetting is een persoonlijke keuze. Ik vind het nooit zo erg en bij veel foto’s zet ik het graag nog eens extra aan. Of dit voor jou een issue is, is aan jezelf. Maar als Adobe een beetje opschiet dan kun je het binnenkort in Lightroom automatisch laten verwijderen.

Flare en tegenlicht

Een ander issue waar veel lenzen mee kampen is hoe ze omgaan met tegenlicht en de gevoeligheid voor flare.

Conclusie

Al met al heb ik de Laowa 200mm f/2.0 onder heel veel verschillende omstandigheden aan de tand mogen voelen. Het is een grote lens die stevig in de hand aanvoelt maar – en dat is niet verwonderlijk – best aan het gewicht is (hoewel alsnog veel lichter dan zijn concurrenten). Afhankelijk van jouw camerasysteem (Sony E, Nikon Z of Canon EF) heeft de lens diverse features zoals slot-in filter en instelbare functieknoppen. Het feit dat deze lens voor alle systemen autofocus heeft met ook nog eens prima snelheid en accuratesse maakt het tot een breed inzetbare lens.

De f/2.0 zorgt ervoor dat je kan werken met geringe scherptediepte maar ook onder moeilijke licht omstandigheden. De onscherpte is zeer zacht, wat een prachtige bokeh!!!De scherpte, ondanks het allerbeste vanaf f/2.8, zelfs bij f/2.0 zeer goed bruikbaar. Deze lens smeekt erom, om op f/2.0 gebruikt te worden!

Laowa heeft met deze lens, anders dan de meeste andere lenzen, nu een volledig electronische lens. Dat maakt hem interessant voor een breed publiek. Toch blijft het een lens specifieke lens, Je koopt deze niet als enige telelens maar speciaal voor de mogelijkheden van de lichtsterkte. Als je die niet nodig hebt of zoekt, zal een 70-200 of vergelijkbare lens, voor jou wellicht breder inzetbaar zijn.

Jammer is wel dat de minimale scherpstelafstand slechts 1,5m is, graag had ik die veel korter gezien want dat had de lens ook voor macro achtige onderwerpen interessant gemaakt.

• Pluspunten:
• Unieke lichtsterkte van f/2.0 in een behapbare body wat gewicht en grootte betreft.
• Zeer degelijke bouwkwaliteit.
• Prachtig Mooi zachte achtergrond onscherpte (bokeh).
• Optimale scherpte vanaf f/2.8 maar al prima scherp op f/2.0.
• Werken met extreem kleine scherptediepte, zelfs op afstand.
• Verkrijgbaar voor Sony E, Nikon Z en Canon EF.
• Voorzien van automatische diafragma en autofocus voor alle systemen.
• Snelle autofocus, zelfs onder moeilijke lichtomstandigheden.
• 5 extra functieknoppen die, afhankelijk van he camerasysteem, instelbaar zijn.
• Slot-in filter mogelijkheden voor Sony en Nikon.
• Voorzien van afneembare statiefgondel met Arca Swiss koppeling.
• Grote stevige afneembare zonnekap.
• Verbeterpunten
• Voor Canon alleen EF (geen RF) en daardoor geen slot-in filter mogelijkheden.
• Filtermaat van 105mm erg groot en daardoor eventuele filters erg duur.
• Minimale scherpstelafstand van 1,5m erg groot, slechts 0,15x vergroting.
• Geen manual override wanneer de lens in AF staat en je werkt met backfocus.
• Geen focusschaal.
• Vignettering op f/2.0 best aanwezig, hoewel mij dat pas opviel toen ik echt ging testen.