JvdWielen-bestwhishes-2019

Een terug- en vooruitblik… 2018/2019

 

Terschelling...

In 2018 heb ik de eerste waddencursus op Terschelling gegeven. Een nieuw eiland, nieuwe mogelijkheden, nieuwe gebieden, nieuw licht en nieuwe beelden. Net iets minder 'eigen' nog dan 'mijn' Schiermonnikoog maar wel meteen een groot succes. We hebben genoten van prachtig weer, helaas niet zo'n heldere nachten als gehoopt maar een indrukwekkend zonsopkomst moment mogen beleven op de meest oostelijke punt van het eiland, bij het Amerlander gat, met tientallen zeehonden. Een eerste cursus is altijd een try-out waarbij ik mij nooit vastleg voor een vervolg, maar dat deze verder zou gaan was wel duidelijk. Komende januari ga ik opnieuw en ook dit weekend is al helemaal volgeboekt.

Een magisch intens moment ...

Een magisch intens moment ...

Natuurfotografie Magazine

Een lang gekoesterde wens om naast het platform Natuurfotografie.nl ook een magazine te hebben is uitgekomen. Sinds 2018 heeft het Natuurfotografie Magazine het licht gezien en met 6 edities heeft het succesvol zijn eerste jaar doorstaan. Al tijdens de opstart ben ik benaderd voor een eigen rubriek in het magazine en ik moet bekennen dat ik daar enorm trots op ben. In 'mijn' rubriek 'door het oog van...' heb ik afgelopen jaar 6 beroepsfotografen uit hele andere takken van de fotografie mee mogen nemen in onze natuur om te kijken hoe zij met hun vakkennis aan de slag gaan op ons vakgebied. Doel is om van ze te leren en ons te laten inspireren. En dat is gelukt! Ik heb 6 geweldige momenten beleefd in de Oostvaardersplassen met fotojournalist Olaf Kraak, in de Blauwe Kamer met sportfotograaf Nico Delmeire, tussen mijn kievitsbloemen met bruidsfotografe Anke Geurts, tijdens een boottocht door de Weerribben met reportagefotograaf Marcel J. de Jong, dwalend over natuurloos Wageningen Campus met fotocoach Diana Bokje en in het donkere bos met glamourfotograaf Richard Meijer. Al met al nieuwe ervaringen, leermomenten en ontluikende interviews. Ook in 2019 ga ik weer verder met deze rubriek en hoop nóg meer illustere namen mee te krijgen...

'door het oog van...', samen genieten en van elkaar leren

'door het oog van...', samen genieten en van elkaar leren

Noorderlicht in het noorden...

Werd onze Lofoten & Vesteralen reis in 2017 gedomineerd door apocalyptisch weer met dramatische luchten, 2018 stond in het teken van sneeuw, zon en ... ongelooflijk veel noorderlicht! Maar liefst 7 van de 10 nachten heb ik de deelnemers onder dit adembenemende schouwspel kunnen plaatsen en kunnen laten genieten van de dans van 'Lady Aurora'. Eigenlijk hebben we afgelopen jaar alles kunnen bieden wat er in potentie te bieden was. Laten we hopen dat 2019 (wederom volgeboekt) hetzelfde kan bieden...

Panorama met 5 beelden van de band van het noorderlicht

Panorama met 5 beelden van de band van het noorderlicht

Oostvaardersplassen: overmand door emotie

Tijdens mijn verblijf op Lofoten bereikte mij het nieuws van actievoerders bij de hekken van de Oostvaardersplassen en de keuze om te gaan bijvoeren. Ik, als inmiddels bovengemiddelde kenner van dit gebied, zat verbijsterd te lezen over zoveel onbegrip en vooral onwil om je goed te laten informeren. Eenmaal thuis ben ik meteen de volgende dag in de pen geklommen om een column te schrijven voor Natuurfotografie.nl: "Oostvaardersplassen: overmand door emotie". Ik heb vooral uitgehaald aan de onwil om kennis te verkrijgen maar ook de absurde acties om hekken door te knippen of wortels (incl. plastic zakje!) over het hek te gooien. Ik wist wel dat het impact kon hebben als het wat breder verspreid zou worden dan alleen binnen de natuurfotografie maar deze impact had ik nooit kunnen vermoeden. Met meer dan 100 reacties op Natuurfotografie.nl, vele malen meer op de social media en vele honderden malen gedeeld tot en met de politiek aan toe was de impact enorm. De telefoon heeft een week lang roodgloeiend gestaan en ik heb mijn verhaal aan vele bladen en nieuws platforms mogen doen. Maar ook kreeg ik grote scheld cannonades over mij heen, is mijn woordenschat aardig uitgebreid. Toch is het iets wat ik vond te moeten doen en de start geworden van een serie columns over Nederlandse natuur en ons natuurbeeld: De Nederlander lijkt te klein voor natuur (15 juni 2018), Kan Nederland nog wel met natuur omgaan? (7 september 2018) en nu recent Oostvaardersplassen: het einde der natuur? (14 december 2018).

De plek waar de mens voor God blijft spelen...

De plek waar de mens voor God blijft spelen...

On going project...

Deze tekst kan ik net zo goed cpoy-pasten van afgelopen jaars artikel: mensen die mij kennen weten van mijn passie voor kievitsbloemen. En ieder jaar weer vraag ik mij af wat ik nog meer kan doen bij en met deze unieke bloemen. Voor mij gaat een beeld inmiddels verder dan een mooie plaatje. Er moeten meerdere dimensies in het beeld zitten wil het mij interesseren, denk daarbij aan speciale onderwerpen onder speciale omstandigheden. Ook in 2018 waren de omstandigheden weer uitmuntend en heb ik weer nieuwe beelden kunnen maken. Ook mee genieten? In 2019 neem ik je weer meer voor een veldworkshop ~ Kievitsbloemen in avondlicht ~.

wat moet ik hier nog bij schrijven?

wat moet ik hier nog bij schrijven?

Noorderlicht op Schiermonnikoog!

Eén van de echte hoogtepunten in 2018 was misschien nog wel mijn noorderlicht avontuur op Schier. Voor het Natuurfotografie Magazine zou ik een tutorial schrijven over noorderlicht en de eis daarbij was in ieder geval een beeld uit Nederland. En dat had ik nog niet. Tot afgelopen mei. Op weg voor wederom de Melkweg boog kon ik de groep niet alleen een kraakheldere nacht bieden maar tevens een tweekleurig noorderlicht. Na afloop ging mijn foto redelijk 'viral'. Ik heb het hele avontuur beschreven in een aparte blog. Of het in 2019 weer gaat lukken weet ik niet... maar áls er ook maar enige potentie is gaan we ervoor: ~ Magisch Landschap & Nacht ~ 3 dagen Schiermonnikoog.

Nooit eerder kon ik zeggen dat een beeld viral ging… binnen een paar dagen op het journaal, RTL Late Night, EditieNL en in diverse kranten.

Nooit eerder kon ik zeggen dat een beeld viral ging… binnen een paar dagen op het journaal, RTL Late Night, EditieNL en in diverse kranten.

Samenwerking met Starling

Begin juni ging alweer de vierde 10 daagse foto expeditie ~ Finse Lente & Wildlife ~ van start en nieuw vanaf 2018 is de samenwerking met Starling reizen met wie Finn en ik deze reis in de markt hebben gezet. Het leuke van deze Vlaams/Nederlandse samenwerking is nu ook de mix tussen Vlamingen en Nederlanders dat deze reis niet alleen een nieuwe dimensie maar vooral een enorm plezante unieke sfeer heeft gegeven. Het was proberen samen met Starling maar van beide kanten zó enorm bevallen dat we ook in 2019 weer samen deze reis in de markt zetten. Natuurfotografie & beleving. Of zoals Starling het heeft verwoord: "De natuur is voor Johan één grote speeltuin en de liefde voor natuur spat dan ook van zijn fenomenale beelden. Door zijn eigen typerende stijl staat Johan aan de wieg van een nieuwe lijn binnen STARLING: fotografiebeleving! Een tak in ons gamma die de kloof dicht tussen natuurbeleving en fotografie."

Misschien niet zo'n speciaal beeld maar wel een speciaal moment: een vrouwtje wat wordt gevolgd door een mannetje in de hoop te mogen paren.

Misschien niet zo'n speciaal beeld maar wel een speciaal moment: een vrouwtje wat wordt gevolgd door een mannetje in de hoop te mogen paren.

Ontdekking van het rif

Veel van mijn deelnemers op reizen of workshops kennen mijn uitspraak "als je denkt dat je klaar bent, ben je bijna halverwege". Zo dacht ik in juni dat ik wel klaar was op Schiermonnikoog om in september eigenlijk een nieuw en onontgonnen stuk te (her)ontdekken. Het rif verandert keer op keer en inmiddels is het een met zeekraal begroeide zandplaat vol met slenken en kreken. Ik heb het getijde gevolgd, mij vergaapt aan de diep rode kleur en gevlogen over een bijna on-Nederlands rood landschap. Ik kan nu al niet wachten tot september 2019. Overigens kan je dan ook weer met mij mee voor mijn ~ Wadden Masterclass ~ 3 dagen Schiermonnikoog.

On-Nederlands rood slenken landschap

On-Nederlands rood slenken landschap

Finse Ruska

Na de intense rode zeekraal vielen wij afgelopen Fotografiereis ~ de Finse herfst ~ wederom met de neus in de boter. Het komt heel precies als het om de Finse 'Ruska' (Indian Summer) gaat als je precies alle kleuren tegelijk wilt ervaren: de gele berken, de rode lijsterbes en het rood van de bosbes. Soms liggen deze niet synchroon maar afgelopen jaar waren ze niet alleen intenser dan ooit, wij zaten precies op het goede moment in centraal Finland. Deze 8e (!) reis naar de Finse herfst zat wederom volgeboekt en ook nu was het toch weer anders dan anders... voor mij, die het geluk heeft jaar op jaar terug te mogen komen, is het geweldig om dan toch weer andere beelden te mogen maken.

Eerste dag Finland herfstreis 2018 was een goed begin. Het kleine beetje regen zorgde voor een adembenemend landschap met daarin ons kleine herfstboompje. De kleuren zijn overweldigend...

Eerste dag Finland herfstreis 2018 was een goed begin. Het kleine beetje regen zorgde voor een adembenemend landschap met daarin ons kleine herfstboompje. De kleuren zijn overweldigend...

Flitsen – Praktijkgids Voor Natuurfotografen

Wat begon als een leuke uitdaging werd al snel één van de meest uitgebreide klussen voor schrijfwerk. Samen met Paul van Hoof ben ik aan de slag gegaan met een praktijkgids voor natuurfotografen te schrijven voor uitgever PiXfactory wat helemaal gaat om flitsen; een tak van sport wat nog niet heel erg is ingeburgerd in de wereld van de natuurfotografie. Uiteindelijk heeft dit geresulteerd in een enorm uitgebreid naslagwerk van de absolute basis tot zeer gevorderd met specialistische bijdragen van o.a. Leon Baas, Marc Costermans en Daniël Laan: Flitsen – Praktijkgids Voor Natuurfotografen. Dit boek heeft bijna 1,5 maand letterlijk alle uren van mijn dag opgesnoept en ik heb bijna mijn eigen fotografie ervoor moeten laten varen, alles wat ik met camera in het veld deed was die beelden maken voor het boek die ik nog niet had. Ondanks alle stress en tijdsdruk ben ik enorm trots op wat we voor mekaar hebben gekregen, ik denk dat deze gids de meest uitgebreide en technische gids is uit de hele reeks Praktijkboeken Natuurfotografie. We hebben het boek gepresenteerd tijden de speciale Flits PiXperience waar ik een tweetal lezingen èn een masterclass heb mogen geven. Gelukkig voor mij was de herfst dit jaar zó laat dat ik na afloop mijn gemiste plezier in kon halen...

Dit heb ik afgelopen jaar wel geleerd... alles moet in balans zijn en dit jaar stond meer in het teken van de commercie dan de passie. 2019 gaat dat anders worden...

Dit heb ik afgelopen jaar wel geleerd... alles moet in balans zijn en dit jaar stond meer in het teken van de commercie dan de passie. 2019 gaat dat anders worden...

Op pad met mijn verhaal...

Afgelopen jaar ben ik heel veel op pad geweest met mijn verhalen. Zo heb ik tijdens de 365 PiXperience een lezing gegeven over 'een jaar op mijn eiland', heb ik meer dan 20 lezingen gegeven bij diverse (natuur)fotoclubs en heb ik voor het jarige CameraNU.nl een lezingen serie verzorgd bij diverse regio's van de fotobond. Het verhaal werd steeds duidelijker en steeds meer 'mijn' verhaal: "Een reis door de Nederlandse delta - op zoek naar natuur." Dit heeft veel te maken met het voor mij steeds duidelijker zijnde vreemde beeld wat er in Nederland heerst als het gaat over 'natuur'. Weten wij nog wel wat natuur is? Waarom denken wij natuur te kunnen creëren en hebben wij het idee dat de mens natuur moet beheren? Waarom is heide helemaal geen natuur en waarom is het edelhert tussen de bloeiende heide zo'n raar natuurbeeld? Allemaal vragen die ik mij tijdens mijn verhalen stel en waarmee ik hoop mensen wat vragen te kunnen laten stellen bij zichzelf...

Wat brengt 2019?

Mocht je na dit lange verhaal hier zijn aangekomen... dank je wel voor het doorlezen!! 2018 was druk, enerverend, leerzaam en avontuurlijk. En hopelijk gaat 2019 op dezelfde voet weer verder. 2019 brengt weer een heleboel nieuwe fantastische projecten, reizen, workshops en samenwerkingen. Zaken die niet gelukt zijn in 2018, mijn eigen projecten, hoop ik eindelijk in 2019 wat meer ruimte voor te hebben. Daarom heb ik besloten niet heel veel meer workshops meer te gaan geven maar alleen nog te doen wat ik ècht heel erg leuk vind. Inmiddels staat de planning online en komen de eerste aanmeldingen ook al binnen: workshop planning 2019. Waar ik al stilletjes over aan jhet berochten ben geslagen is een heel nieuwe en meest avontuurlijke reis die Finn en ik gaan organiseren in het hoge noorden maar waarover ik pas op jet moment zelf wat ga vertellen. Het wordt in ieder geval heel erg spectaculair! Hou de social media in de gaten...

Dank aan...

Ook nu wil ik weer diverse mensen en organisaties bedanken voor hun vriendschap, vertrouwen, samenwerking, partnerschap, sponsoring en meedenken tijdens afgelopen jaar. Met name het team van Natuurfotografie.nl voor de fijne samenwerking op zowel platform als magazine, Staatsbosbeheer Overijssel voor de mogelijkheden die ik elk jaar weer krijg voor mijn workshops kievitsbloemen, Staatsbosbeheer Oostvaardersplassen voor de mogelijkheden van de fotosafari's, SNP reizen met wie ik een bijzonder samenwerking heb, het team van van CameraNU.nl, met name Henri, voor hun support en fijne samenwerking, de organisatie van Nacht van de Nacht waar ik ambassadeur van mag zijn en afgelopen jaar weer een geweldige lezing heb mogen geven in Fort bij Vechten, het team van Fotovideodetail, met name Sraar en Vaans, voor de fijne samenwerking, het team van Disnet, met name Joost, voor een fijne samenwerking het het team van vrijwilligers - Henk, Jeffry, Nico, Peter, Pieter, Richard en William - die mij tijdens de Nacht van de Nacht met veel toewijding en enorm enthousiasme hebben geholpen er één groot succes van te maken!

Persoonlijk wil ik natuurlijk wederom mijn partner in Taiga Travel tijdens de geweldige fotoreizen, Finn Snaterse, bedanken voor zijn vriendschap, harde werk, gezelligheid en tomeloze energie! Uiteraard mijn dank aan mijn fotomaatjes Henk Muijs, en Peter le Fevre voor jullie hulp bij de workshops, gezelligheid en jullie kritisch meedenken.

Natuurlijk dank aan alle opdrachtgevers voor hun gestelde vertrouwen in mij en mijn werk en niet in de laatste plaats dank aan alle trouwe workshopgangers en reisgenoten die ik afgelopen jaar mee heb mogen nemen op mijn avonturen in binnen- en buitenland. Ik hoop jullie allen weer te mogen verwelkomen in het nieuwe jaar!

Maar ook nu wil ik weer eindigen met mijn dank een de drie belangrijkste personen in mijn leven: mijn levensgezel Sandra en mijn beide kinderen Kyra en Robin voor hun geduld, gezelligheid en ruimte die ze mij beiden om mij ieder jaar weer verder te mogen ontwikkelen, mijn ding te mogen doen en de vrijheid te mogen nemen om op de meest onmogelijke momenten op pad te kunnen gaan voor mijn passie!

 
JvdWielen_2018_04_20 JvdWielen_7D2_9255

Planning workshops & reizen 2019

 

18 t/m 20 januari 2019 ~ Dark Sky Winter Island ~ 3 dagen Terschelling (reeds volgeboekt)

Datum 2020 wordt zsm bekend gemaakt...

15 februari 2019 ~ Schokland in the dark ~ workshop nachtfotografie

Terug van weggeweest op een unieke locatie, werelderfgoed Schokland, in samenwerking met CameraNU.nl. Meer informatie en boeking: ~ Schokland in the dark ~

Maart 2019 ~ Lofoten en Vesterålen, Noorwegen ~ 10 daagse expeditie voor gevorderden (reeds volgeboekt)

Een indrukwekkende winterreis van 10 dagen naar de illustere eilanden groepen van Noorwegen. Hoog boven de poolcirkel is het wit van de sneeuw en bij kraakhelder weer gaan we op pad voor noorderlicht. Excursies met zeearenden en walvissen, rotskusten met beukende zee, arctische vlaktes met sneeuw en pittoreske vissersdorpjes. Meer informatie en boeking voor maar 2020: ~ Lofoten en Vesterålen, Noorwegen ~

30 maart 2019 ~ Schokland sunrise ~ Landschapsfotografie en filters

Schokland, een eiland in de polder. En dat met zonsopkomst. Meteen in het veld gaan we aan de slag met alle facetten van landschapsfotografie rond het dorpje en de oude haven maar ook de uitgestrekte polder! We hebben daarnaast de beschikking hebben over een uitgebreid assortiment aan filters waarmee je naar hartenlust kan experimenteren. Deze workshop wordt aangeboden in samenwerking met Benro filters en  CameraNU.nl. Meer informatie en boeking: ~ Schokland sunrise ~

12 april 2019 ~ voorjaarsbloeiers Amelisweerd ~ workshop creatieve macrofotografie

Nieuw in 2018 en meteen groot succes was mijn workshop creatieve macrofotografie ten midden van duizenden voorjaars stinsenplanten bloeien zoals bosanemoon, wilde hyacint, krokus, narcis en maarts viooltje. En daarom op herhaling in 2019! We gaan verder dan het vastleggen van bloemen, spelen met licht, scherpte en dynamiek en je leert je eigen draai te geven aan macrofotografie. Meer informatie en boeking: ~ voorjaarsbloeiers Amelisweerd ~

26 april 2019 ~ kievitsbloemen in avondlicht ~ veldworkshop macrofotografie

Mijn passie voor kievitsbloemen en licht breng ik samen in deze veldworkshop. We blijven tot na zonsondergang en werken toe naar het mooiste licht. Alle macrotechnieken komen aan bod dus boek snel op: ~ kievitsbloemen in avondlicht ~

3 t/m 5 mei 2019 ~ Magisch Landschap & Nacht ~ 3 dagen Schiermonnikoog

Dit kleinste waddeneiland is niet alleen per fiets bereikbaar maar ook nog eens zó klein dat we de enorme diversiteit ook allemaal per fiets kunnen bereiken. Dit weekend staat in het teken van landschappen, zonsop- en ondergangen en als het weer het toelaat gaan we aan de slag met nachtfotografie op de donkerste plek van Nederland! Maar uiteraard komt ook macro aan bod als de onderwerpen zich daarvoor lenen. Meer informatie en boeking: ~ Magisch Landschap & Nacht ~ 3 dagen Schiermonnikoog

31 mei t/m 9 juni 2019 ~ Finse Lente & Wildlife ~ 10 daagse foto expeditie

Een 10 daagse reis langs de Fins Russische grens op zoek naar beren, veelvraten en elanden. Wegens het lange licht blijven we vooral 's nachts op en genieten van intense zonsop- en ondergangen. Dagen van wildlife fotografie wisselen we af met avonturen in nationale parken, het typische taiga landschap met boreale bossen. Deze reis wordt aangeboden in samenwerking met Starling reizen. Meer informatie en boeking: ~ Finse Lente & Wildlife ~

21 t/m 23 juni 2019 ~ Verborgen details en macro ~ 3 dagen Schiermonnikoog

3 dagen op de fiets het kleinste bewoonde waddeneiland verkennen. Van kwelder tot strand, van zonsopkomst tot de vuurtoren in de nacht, van polder tot wad en van vogel tot orchidee. De nadruk ligt op macrofotografie met de velden aan bloemen en legio aan insecten die overal op het eiland te vinden zijn tijdens deze all inclusive cursus. Meer informatie en boeking: ~ avontuur op Schiermonnikoog ~

6 t/m 8 sep. 2019 ~ Wadden Masterclass ~ 3 dagen Schiermonnikoog

Ben je bekend met je camera, beheers je de diverse takken van natuurfotografie maar wil je meer? Ga mee op deze gevorderde workshop en duik in de wereld van projecten, storyboards, thema, beeldverhaal, stijlontwikkeling en vooral... werken vanuit een plan. Meer informatie op ~ Wadden Masterclass ~ 3 dagen Schiermonnikoog

21 t/m 29 september 2019 Fotografiereis ~ de Finse herfst ~ centraal Finland, 9 dagen

In deze tijd is Finland gehuld in de indian summer van knalgele kleuren berken en ondergrond van rode bosbesblad. De eerste koude nachten met nachtvorst geven dampende meren, er is zelfs kans op sneeuw en de afgelopen 4 herfstreizen hebben we noorderlicht gefotografeerd! Compleet met een nacht beren en veelvraat fotografie is deze reis dé ultieme cursusreis waarin alle facetten van (natuur)fotografie aan bod komen en tevens kennismaking met het èchte Finland. Zie: ~ de Finse herfst ~

11 oktober 2019 ~ Paddenstoelen in het Waterloopbos ~ workshop flitstechnieken

Nieuw in 2018 en meteen een daverend succes (2x uitverkocht) en daarom ook weer in 2019 op de planning. Flitsen met paddenstoelen, in samenwerking met Godox flitsers en CameraNU.nl. Speciaal voor deze workshop is er een groot assortiment aan flitsers te leen welke in het veld gebruikt kunnen worden om eens mee te experimenteren. Meer informatie en boeking: ~ Paddenstoelen in het Waterloopbos ~

2 november 2019 ~ herfst: kleur, licht & sfeer ~ workshop sfeerfotografie 

De oudste en misschien ook wel leukste workshop van het jaar... genieten van de herfstkleuren in het beukenbos, hopelijk zonnestralen en vooral op zoek naar artistieke creativiteit met kleur, licht en dynamiek. Meer informatie en boeking: ~ herfst: kleur, licht & sfeer ~

 

 
 

JvdWielen_MS_schier_gev_03

 
De EOS-R en ik heerlijk samen in de herfstkleuren.

De EOS-R – het nieuwe spiegelloze alternatief van Canon

 

Deze review is reeds verschenen bij CameraNU.nl en Natuurfotografie.nl

Mysterieus en verrassend: zowel dit beeld als mijn kennismaking met de EOS-R

Mysterieus en verrassend: zowel dit beeld als mijn kennismaking met de EOS-R

Stukje kleiner èn handzamer

Zoals je inmiddels van mij gewend bent review ik apparatuur op de manier zoals ikzelf aan het werk ga. Dus vooral veldervaringen en op sommige punten een uitgebreide review. De camera is zó uitgebreid in mogelijkheden dat ik onmogelijk in 5 dagen (waarvan ik er 3 daadwerkelijk op pad ben geweest) alles heb kunnen testen.

Daarbij komt dat ik helemaal gewend ben aan de spiegelreflex lijn. Zelf werk ik standaard met de 5D mark IV en 7D mark II, kan alles blindelings vinden en vind het heerlijk dat op deze beide camera’s alles op dezelfde plek zit. Slechts aan een paar zaken merk ik verschil en wat voor mij ervoor zorgt dat ik blind het verschil kan zien is dat de 5D wel voorzien is van een L-bracket en de 7D (nog) niet. Verder zijn ze voor mij zó gelijk dat ik ze blind kan bedienen. En met dat gevoel ging ik met de EOS-R op pad….

Het waterloopbos: vol ornaat herfstpracht… in tegenstelling tot de camera heeft het water wel een spiegel.

Het waterloopbos: vol ornaat herfstpracht… in tegenstelling tot de camera heeft het water wel een spiegel.

Eenmaal uit de tas voelt de EOS-R duidelijk wat kleiner aan dan mijn vertrouwde werkpaard. Wat dunner en vooral lichter. Toch is de grip prettig en voelt hij zeker niet té klein aan. Ik hou niet van kleine camera’s want wil graag het gewicht kunnen voelen. Ook de bouw en behuizing zijn stevig en prettig. Precies wat ik hoopte en verwachtte. Mooi is ook het klapschermpje. Waar camera’s als 6D mark II en 80D hier al tijden van kunnen genieten moet ik het met mijn 5D mark IV nog steeds met een vast scherm doen. Snap het wel, is degelijker en beter waterdicht te krijgen en groots zeg ik altijd dat ik het toch niet nodig heb. Toch merkte is dat ik met de EOS-R er juist enorm veel gebruik van maakte, blijkbaar heeft het dus toch wel meerwaarde.

Een klapschermpje… niet aan gewend maar wel erg fijn, vooral bij macro!

Een klapschermpje… niet aan gewend maar wel erg fijn, vooral bij macro!

Foto’s ondersteboven maken? Kwestie van het klapschermpje ondersteboven draaien.

Foto’s ondersteboven maken? Kwestie van het klapschermpje ondersteboven draaien.

Een TV scherm om van te fotograferen

Wat voor mij wel enorm wennen is, is dat je ook door de zoeker tegen een LCD scherm aankijkt. Dat is natuurlijk ook de essentie van een mirrorless camera, dat je niet meer zelf door de lens kan kijken maar naar een TV beeld. Op zich doet hij dat prima, het beeld is helder en de kleuren zijn mooi en diep. Maar als je snel met je hoofd heen en weer beweegt zie je toch ook hier vertraging, als je net als ik gewend bent dat je oog de enige vertragende factor is moet je nu wel erg wennen aan een LCD beeld wat na-ijlt. Hoe sneller je beweegt hoe misselijker te wordt. Let wel.. voor mensen die hieraan gewend zijn is dit misschien wel het beste LCD scherm wat de spiegelloze camera’s te bieden hebben en ik ben de eerste om toe te geven dat het niet zozeer aan de kwaliteit van deze camera maar aan mijn gebrek aan ervaring ermee te maken heeft, maar toch is het iets waar ik erg aan moet wennen.

Rechtomhoog fotograferen? Deed ik toch vanaf de achterkant van het scherm…

Rechtomhoog fotograferen? Deed ik toch vanaf de achterkant van het scherm…

Wat dan wel weer geweldig is, is dat alles wat ik instel ook meteen in beeld komt. Belicht ik een stop onder wordt ook meteen mijn beeld een factor twee donkerder. Ik zie dus in de zoeker, net als in de lifeview op de achterkant, meteen wat er gebeurt. Alles wat ik met mijn eigen camera’s alleen op de achterkant kan zien is nu ook ineens in de zoeker te zien: foto’s bekijken, menu doorworstelen, etc. Zeker als de zon fel schijnt is dit wel fraai.
Toch merkte ik dat ik minstens de helft (zo niet nog meer) van de foto’s heb gemaakt via het scherm op de achterkant. Dat is lekker groot met enorme resolutie en door zijn flexibiliteit in alle hoeken te wurmen. Voor mij werkte dit uiteindelijk beter dan de elektronische zoeker. Gaat nog wat worden als uiteindelijk de spiegel helemaal verdwijnt en ik over zal moeten naar een TV scherm…
Het achterscherm gaat vanzelf uit als je met je gezicht bij de zoeker komt, niet anders dan bij andere camera’s. Wanneer je echter veel met het klapschermpje werkt maar te dichtbij de sensor komt gaat deze ineens uit… want de EOS-R denkt dat je door de zoeker kijkt. De camera schuin op de grond om hooggericht met het klapschermpje als kijkmodus kan dan bijna niet want ieder grassprietje wordt door de camera gezien als mijn sierlijk reukorgaan en uit gaat mijn klapscherm. Wellicht is dit allemaal wel ergens instelbaar maar dat kon ik zo snel niet zien.

Bekende knopjes en wieltjes kwijt

Allemaal nieuwe knopjes en wieltjes :-(

Allemaal nieuwe knopjes en wieltjes :-(

Wat mij als eerste opvalt is dat er allemaal nieuwe knopjes en wieltjes op de EOS-R zitten. Nu is nieuw niet per se slecht, als je van een ander merk komt of van bijvoorbeeld een xxxxD dan is alles toch wennen. Maar als je, net als ik, zó gewend bent aan bijvoorbeeld het achterdraaiwiel om de belichtingscompensatie in te stellen dan grijp je letterlijk drie dagen lang mis. Daarvoor in de plaats is er nu een draaiwiel aan de bovenkant bijgekomen die hetzelfde doet. Op zicht niets mis mee maar ik snap het zelf niet zo. Ik prik nu telkens met mijn duim achter mijn bril in mijn oog terwijl op de plek waar ik het draaiwiel gewend ben, wel een wiel ‘lijkt’ te zitten maar ik vind hier weer de knopjes zoals destijds op mijn 350D.

Ook het selectiewiel voor de verschillende camerastanden is weg, iets wat mijn oude analoge EOS 500 al had is nu verdwenen. Daarvoor in de plaats zit er midden op het bovendraaiwiel een ‘mode’ knop en kun je, á la de EOS-X, je stand selecteren. Natuurlijk heb je nu minder last van hey feit dat je spontaan in een andere stand zit wanneer de camera langs je zij bungelt maar het zorgt er bij mij voor dat ik niet zo snel meer van stand kan wisselen. Zeker de standen C1 t/m C3 zijn standen die ik heel snel pak en dat is nu wat omslachtiger geworden.

Zachtjes ingeflitst… dat wil zeggen… toen ik eindelijk had gevonden waar de flitscompensatie zat want ook die sneltoets is weg.

Zachtjes ingeflitst… dat wil zeggen… toen ik eindelijk had gevonden waar de flitscompensatie zat want ook die sneltoets is weg.

Verder zijn er nog verschillen in aan/uit schakelaar (ook een soort draaiwiel geworden) en moet je even zoeken waar de knopjes nu zijn geplaatst. Maar dat is allemaal nog wel te doen. Wat echter helemaal nieuw is en mij (ik had de manual niet meegekregen) 3 dagen heeft gekost is het schuif/touch/knop/ding met twee pijltjes naar links en rechts. Het blijkt, voor ik daar uit was, dat dit een aanraakgevoelige slider is die je zelf een functie kan geven. Ik heb er maar de ISO van gemaakt want de ISO knop is ook verdwenen. Door naar links te ‘swipen’ kreeg ik de ISO lager en naar rechts hoger. Was wel wat oefenen want vaak zat ik verkeerd met de ISO. Wat ik echter vervelender vond is dat mijn neus ook heel goed in staat blijk de ISO te swipen ☹

Ja, het werkt allemaal prima en eenmaal alles goed ingesteld doet het precies wat het moet doen. Toch had ik liever gewoon mijn vertrouwde knoppen en wieltjes gehad. Gewoon omdat ik daar aan gewend ben en snel mee kan werken. Nieuw is niet per se slechter … maar ook niet per se beter.

Hoe is de beeldkwaliteit?

De resolutie van de sensor is gelijk aan de 5D mark IV maar met zijn Digic 8 processor schijnt hij niet alleen sneller te zijn, ook een groter dynamisch bereik te hebben en minder ruis. Dat moeten we natuurlijk aan de tand voelen.

Kleuren zijn heerlijk diep en hij volgt mooi al mijn aanpassingen en kleurcorrecties. Precies wat ik gewend ben.

Kleuren zijn heerlijk diep en hij volgt mooi al mijn aanpassingen en kleurcorrecties. Precies wat ik gewend ben.

In de nabewerking merk ik weinig verschil met de 5D mark IV, ik hoef niet zoveel te doen, kleuren zijn prima in orde en ook de informatie in donkere en lichte delen zijn prima terug te halen. Daarin volgt hij heel mooi de lijn van mijn andere camera’s en past zó in de workflow.

Contrast en dynamisch bereik

Het dynamisch bereik is het grootste verschil tussen licht en donkere delen wat de sensor nog kan onderscheiden van uitgebeten wit en dichtgelopen zwart. Hoe groter het dynamische bereik van de camera hoe meer licht en donkere tonen je in één beeld kan vastleggen zonder dat je tegen de grenzen van je histogram loopt. Nu kunnen de experts je prima vertellen wat de potentie van de EOS-R is, ook in vergelijking met de andere camera’s. Ik niet. Ik ben gewoon het veld in gegaan en heb gekeken wat hij deed.

Zo uit de camera, het lijkt behoorlijk (dichtgelopen) zwart / (uitgebeten) wit.

Zo uit de camera, het lijkt behoorlijk (dichtgelopen) zwart / (uitgebeten) wit.

Wat er aan informatie in de RAW file zit kun je met de nabewerking pas zien. En dat is best indrukwekkend.

Wat er aan informatie in de RAW file zit kun je met de nabewerking pas zien. En dat is best indrukwekkend.

Zo uit de camera, dynamisch bereik is hoog met een uitgebeten stuk lucht.

Zo uit de camera, dynamisch bereik is hoog met een uitgebeten stuk lucht.

Nabewerkt en geprobeerd alle hooglichten en schaduwpartijen terug te krijgen. Dat lukt behoorlijk goed, alleen daar waar de zon echt door de wolken prikt blijf je wat overbelichting zien.

Nabewerkt en geprobeerd alle hooglichten en schaduwpartijen terug te krijgen. Dat lukt behoorlijk goed, alleen daar waar de zon echt door de wolken prikt blijf je wat overbelichting zien.

Of de EOS-R nu beter scoort dat mijn 5D mark IV weet ik niet maar voor mijn gevoel is er niet veel verschil. Met dien verstande dat ik al dik tevreden was over wat de 5D4 en dus ook de EOS-R hier presteert!

Ruis bij hoge ISO

Ruis is echt een fotografen-dingetje. Ik ben één van de weinige fotografen die ruis niet zo erg vind, hoort voor mij gewoon bij fotografie. Om mij heen hoor ik echter wel heel vaak de zucht over ruis. Waar we 10 jaar geleden onder de indruk waren van de prestaties op ISO 800 verwachten we nu betere resultaten op ISO 40.000. Eigenlijk best gek, problemen worden weer eens niet opgelost maar creëren alleen maar nieuwe. Denk dan ook niet dat de camera fabrikanten de gebruikers ooit tevreden zullen stellen, hoe hoog de ISO ook kan en hoe goed de prestaties ook zijn… uiteindelijk blijven we toch kijken hoe goed de camera het op torenhoge ISO doet.
En dus moest ik het ook maar eens testen.

De testopstelling, herfstkleuren in de tuin met donkere achtergrond.

De testopstelling, herfstkleuren in de tuin met donkere achtergrond.

Ik heb de EOS-R alleen op native ISO (dus 100, 200, etc.) getest tot de max. van 40.000. dat zijn toch astronomisch hoge waarden of niet dan? Als iemand mij 10 jaar geleden had gezegd dat ik nu zou kijken naar de ruis bij ISO 40.000 zou ik je voor gek hebben verklaard, alsof iemand ooit zó hoog zou willen gaan. Werk zelf met de 5D mark IV tot volle tevredenheid tot 12.800 en natuurlijk zie je dan ruis. Maar dat vind ik dus niet zo erg. Eens zien hoe de EOS-R daarin is.

100% uitsnedes bij diverse ISO. Blaadje zit af en toe ergens door de wind.

100% uitsnedes bij diverse ISO. Blaadje zit af en toe ergens door de wind.

Wat mij opvalt is dat de EOS-R het zeker net zo goed, zo niet beter doet, dan mijn 5D mark IV. Tot 6400 zie ik nauwelijks waarneembare ruis en dat is best wel spectaculair! Maar ook 12.800 en zelfs 25.600 zijn voor mij prima bruikbaar en met wat nabewerking bijna ruisvrij te krijgen. ISO 40.000, ach, op de één of andere manier gaan camera merken altijd net wat verder dan wat echt acceptabel is. Toch heb ik eerder een camera getest die nog veel hoger ging met potentiële ISO en nog veel lager slechts acceptabel was dus vind ik dit niet zo erg. 40.000 is niet volledig onbruikbaar en als de enige keuze is onscherp of ruisig zou ik hem best wel eens pakken. Al met al zeer geslaagd dus!

Nieuwe lenzen: RF codering

Naast de nieuwe camera heeft Canon meteen ook een indrukwekkende lijst met nieuwe RF lenzen gelanceerd, lenzen die speciaal voor deze camera zijn ontwikkeld. Ik mocht niet alleen de nieuwe Canon RF 24-105mm f/4.0L IS USM testen maar ook de Canon RF 50mm f/1.2L USM. Nu zal ik eerlijk bekennen dat ik graag met de 24-105 werk maar dat in mijn tas eigenlijk het bereik tussen 35 en 70 mm meestal ontbreekt. Waar andere fotografen juist dat middenbereik als standaard gebruiken ben ik een enorm groothoek en tele fanaat. Hoe mooi de 50mm ook was, ik heb er toch niet zoveel mee gedaan. Simpel om dat het minder mijn bereik is. Sorry.

De 24-105 voelt vertrouwd aan met L-kwaliteit zoals ik gewend ben. Maar man… wat een groot ding op zo’n kleine body.

De 24-105 voelt vertrouwd aan met L-kwaliteit zoals ik gewend ben. Maar man… wat een groot ding op zo’n kleine body.

Dat er nieuwe lenzen nodig zijn snap ik ergens wel en ergens niet. Voor mij, met een best aardig assortiment aan Canon lenzen, betekent dit dat deze niet directe op de EOS-R passen, alleen met een speciale extra converter. Ergens vind ik dat jammer want is daardoor niet rechtstreeks uitwisselbaar. De converter werkt echter prima zonder voor mij merkbare vertraging. De reden voor een nieuwe lijn aan lenzen is echter dat door het ontbreken van ene spiegel de lenzen dichterop de sensor komen te zitten en dus anders van bouw kunnen zijn. Nu ben ik reeds een spiegeloze camera van ander merk gewend die ook speciale lensjes heeft, super klein. Wat schetst echter mijn verbazing… de RF 24-105 is best wel een groot lomp ding. Als je de combi bekijk van kleine camera en lens dan is dat niet wat ik had verwacht. De meeste van mijn collega’s die naar spiegelloos gaan doen dat o.a. omdat de lenzen zoveel kleiner kunnen zijn, maar hier is dat niet het geval. Achter de 50mm f/1.2 moet je bijna zoeken naar de camera. Ik zie weinig verschil tussen mijn eigen EF 24-105 en de RF 24-105 wat grootte betreft en dat valt mij wel tegen.

De RF 24-105 heeft een mooie onscherpte in de achtergrond, een genot om op f/4 te werken.

De RF 24-105 heeft een mooie onscherpte in de achtergrond, een genot om op f/4 te werken.

Soms krijg je bijna de swirly-bokeh van de oude jaren 50 lensjes… ik vind het leuk maar weet niet of het algemeen gewaardeerd wordt.

Soms krijg je bijna de swirly-bokeh van de oude jaren 50 lensjes… ik vind het leuk maar weet niet of het algemeen gewaardeerd wordt.

Autofocus

Bij een snelle camera hoort een snelle scherpstelling, toch? Met de indrukwekkende hoeveelheid van 5655(!) scherpstelpunten moet dat geen probleem zijn. Waar de spiegelreflexcamera’s werken met een eigen scherpstelling gaat het bij de EOS-R via de sensor en ik ben best onder de indruk. Waar je ook op het scherp drukt, hij is meteen en accuraat scherp. Wel heb ik behoorlijk moeten hannesen om alles in het menu goed in te stellen want ík wil graag de boek zó hebben als ik gewend ben. Dus AF in het midden en niet dat het AF punt zelfstandig van plek verandert omdat de camera dat heeft bedacht. Zit natuurlijk allerlei intelligentie in maar in mijn geval wil ik de intelligentie zijn, de camera is er voor de klik. En dus moet je in nieuwe menu items duiken maar, zoals bij iedere Canon camera gelukkig het geval is, is het menu altijd makkelijk bruikbaar en kun je als echt man zonder maar naar de manual te hebben gekeken prima je weg vinden.

De scherpstelling van de RF 24-105 is accuraat en snel… zeker met de 5655(!) scherpstelpunten.

De scherpstelling van de RF 24-105 is accuraat en snel… zeker met de 5655(!) scherpstelpunten.

Nu Canon inmiddels de 3e generatie 24-104L heeft gelanceerd vind ik het dan weer wel tegenvallen dat ook nu weer de minimale scherpstelafstand >40cm is. Ik snap dat je geen concurrentie wil met je eigen macro lenzen lijn maar iets korter had voor mij wel gemogen. Juist voor mij als natuurfotograaf betekent dat gewoon een stuk minder lenzen hoeven wisselen.

De oranje bekerzwam… helaas niet groter want ik kwam niet dichterbij met de RF 24-105/

De oranje bekerzwam… helaas niet groter want ik kwam niet dichterbij met de RF 24-105/

Extra draairing maar geen scherpstel indicator meer

Wat opvalt aan de RF lenzen is een extra draairing op de lens, vóór de zoom- en scherpstelring. Dit is een zelf instelbare ring, je kunt er dus een eigen functie aan geven. Zo zal de één er de ISO mee willen instellen, ikzelf had hem maar ingesteld op de belichtingscompensatie. Een erg mooie feature waar veel fotografen zeker heel blij mee zullen zijn maar ik, die het niet gewend was, heb het eigenlijk in die 3 dagen niet één keer gebruikt. Dat zal pas gaan komen als ik echt langer meer zou werken.

Wat daarnaast opvalt is dat het uitleesvenster van de scherpstelling op de lens weg is. Daarvoor in de plaats krijg je dat nu te zien in je zoeker of op het achterscherm. Zet je de lens op MF dan krijgt het scherm een indiactor waarmee je de scherpstelafstand kan bekijken. Handig? Ja, op zich wel want je hoeft nu niet meer naar de lens te kijken. Maar ergens mis ik wel de voelbare klik wanneer je op minimum of oneindig zit. Ik ben toch meer een gevoelsfotograaf dan iemand die voor iedere instelling op een schermpje kijkt.

Zo, nu ‘echt’ aan de slag

Nu hebben we vooral gekeken hoe de camera werkt, welke lenzen er zijn, etc. Maar uiteindelijk moest de EOS-R met mij mee op pad. En in de herfst is dat in mijn gevoel aan de slag met paddenstoelen. In mijn on-goiing-project ‘the mysteries of the dark forest’ zijn we samen bezig geweest met de veldstudio bij onder andere de porseleinzwammen. Daarvoor moest ik met de EF adapter aan de slag omdat mijn 100mm f/2.8L macro lens niet rechtstreeks op de EOS-R past. Geen probleem, het werkt perfect en ik heb geen merkbare verandering gemerkt.

Porseleinzwam met twee flitsers en een plantenspuitje. Gewoon samen spelen.

Porseleinzwam met twee flitsers en een plantenspuitje. Gewoon samen spelen.

Nachtfotografie gaat wat lastiger

Natuurlijk moest de EOS-R ook mee voor de grootste beproeving: nachtfotografie. Daarin kun je echt laten zien wat je waard bent. Het instellen van belichting was geen probleem, schermhelderheid lager zetten en aan de slag. Ik was erg benieuwd naar hoeveel de camera in het donker nog kon zien. Met lampjes in de verte gaat het prima en de schemer lijkt het net alsof er niets aan de hand is. Maar als het eenmaal echt diep donkere nacht is houdt het op. En toen kwam ik achter het echte nadeel van spiegelloos. Ikzelf heb redelijk goed nachtzicht, zó goed dat ik zelfs ’s nachts nog door de zoeker scherp kan stellen op bijvoorbeeld een boom in de voorgrond. Dat de camera dat niet meer kan snap ik maar als de zoeker het niet meer ziet, heb ik als fotograaf ook geen enkel middel meer om het zelf te doen. Net als bij mijn 5D mark IV ziet de life view alleen maar diep donker zwart in geval van een maanloze heldere sterrenhemel. Maar waar ik bij de 5D nog zelf door de zoeker kan turen en scherpstellen, kijk je bij de EOS-R door de zoeker logischerwijs tegen hetzelfde zwarte gat aan als via de achterkant. Hoe moet ik dan scherpstellen? Sterren zijn redelijk oneindig, dat is in te stellen. Maar een boom in de voorgrond niet. En dus heb ik itererend uiteindelijk 7 foto’s nodig gehad om niet alleen de compositie te bepalen maar ook de goede scherpte te bereiken door telkens iets aan te passen en weer te proberen. Nu snap ik dat de f/4 lens niet optimaal is voor de nacht en hier had ik eigenlijk moeten kijken hoe de f/1.2 50mm lens het deed. Maar ja, het was een workshop en meer tijd had ik eigenlijk niet. Omdat ikzelf met mijn blote oog zelfs de struiken in de voorgrond prima kon zien was ik gewoon benieuwd hoe de RF 24-105 het zou doen en wilde ook graag de groothoek.

De eerste bomen zijn al kaal, had alleen 7 foto’s nodig om ze scherp te krijgen.

De eerste bomen zijn al kaal, had alleen 7 foto’s nodig om ze scherp te krijgen.

Ook in de nacht heb ik gekeken wat er gebeurde als ik de ISO fiks ophoog. Immers, dit is toch hèt moment om dit te gebruiken.

Nachtbeelden bij hoge ISO, opvallend is de kleurverandering vanaf ISO 25.600.

Nachtbeelden bij hoge ISO, opvallend is de kleurverandering vanaf ISO 25.600.

Waar bij het eerste ruisvoorbeeld alleen echte ruis te zien was boven de 25.600 zie je in de nacht ook een kleurzweem optreden vanaf ISO 25.600, heel duidelijk bij 40.000. Iets om rekening mee te houden, maar ja, wie werkt er op ISO 40.000?

EOS-Resumé

Als de lezer nu merkt dat hij/zij wat testen heeft gemist, daarvoor heb ik reeds gewaarschuwd. Het is geen volledige review en ik heb lang niet alle mogelijkheden bekeken. Zo heb ik niets gedaan met de dual-pixel mogelijkheid (werk ik met de 5D ook niet mee), heb ik de hele filmfunctie nog niet geprobeerd (hij schijnt ook hier weer in cropmodus te schieten als je 4K filmt, dat is toch zonde?), heb ik nog niets gedaan met de AF met snelbewegende onderwerpen zoals dieren en heb ik niet gekeken of de Wifi en zelfs bluetooth goed werken. Er is nog veel meer te ontdekken maar de tijd was op, de camera moest weer terug en ik moest afscheid nemen van de EOS-R. Toch heb ik best wat kunnen testen en vooral gevoelsmatig kunnen proberen. Ik weet nog lang niet alles van de camera maar wel hoe hij voelt, hoe je ermee moet werken en hoe je hem moet bedienen.

De EOS-R is een voor mij een dubbel beeld… geweldige prestaties maar met vreemde bediening.

De EOS-R is een voor mij een dubbel beeld… geweldige prestaties maar met vreemde bediening.

Ben ik positief? Jazeker, vooral over de kwaliteit van beeld. Zaken als kleur, dynamisch bereik en ruis lijken zelfs beter dan mijn eigen 5D mark IV, hoewel ik niet echt moment heb gehad waarbij het verschil voor mij echt heel duidelijk werd. Minder was het in ieder zeer zeker niet. Ook de AF werkt perfect en accuraat. Het klapscherm is geweldig en de camera voelt prima aan, stevig maar niet al te groot en niet te zwaar. Ook over de accuprestaties ben ik zeer te spreken, ik heb 1750 foto’s gemaakt en maar één keer moeten opladen. Dat is best goed! De RF lenzen voldoen perfect, voelen goed en zijn snel. Al met al prima prestaties die zich kunnen meten met iedere Canon camera en lens uit het hogere segment.

Toch heb ik ook kanttekeningen. Zo had ik liever een bediening gezien die vergelijkbaar was met alle bedieningen die Canon voor de xxD en xD camera’s hanteert. Als dit je enige camera is zal het niet zo'n vaart lopen maar als je hem toevoegt aan een arsenaal andere body’s dan moet je iedere keer zoeken waar je instelling, knopje of wieltje nu weer zit. Het is niet slecht maar voor mij had al die nieuwigheid niet gehoeven. Voor mij werkt het alleen maar verwarrend en daardoor niet intuïtief. Ook het kleine LCD scherm bovenop had gewoon groot mogen zijn, aan de achterkant weer het normale achterwiel en het touchy slider ding is een leuke feature maar ik ervoer geen meerwaarde. Liever gewoon weer mijn sneltoetsen.

Wat lenzen betreft viel mij de grootte nogal tegen. Ze doen perfect wat ze moeten doen, voelen prima maar ik had gehoopt dat ze een stuk kleiner zouden zijn, dat is toch juist de meerwaarde van een spiegelloze camera?

En oh ja… hoe moet ik nu als nachtfotograaf ’s nachts aan de slag als niet alleen de camera niets meer ziet maar zelf ikzelf niet eens meer de compositie kan bepalen omdat het ingebouwde LCD scherm ook niets meer ziet? Voor mij ook wel een dingetje… Al met al een hele fraaie start van het spiegelloze tijdperk en een volgende keer zal ik hem met veel meer gemak pakken dan in het begin maar voorlopig zal ik zelf de spiegel nog niet weg doen.

 
De zon zakt voor het edelhert... hoe symbolisch

Oostvaardersplassen: het einde der natuur?

 

De macht van de actievoerder....

De tijd tussen mijn eerste column (Oostvaardersplassen: overmand door emotie) en nu was een vacuüm. De dieren 'leden', de politiek is tegen de adviezen van experts ingegaan en heeft het hoofd gebogen voor de maatschappelijk druk. "Het besluit om te voeren is niet genomen in het belang van dieren of natuur, maar omdat de openbare orde in het geding was". En om zijn eisen kracht bij te zetten gaat de actievoerder ver, erg ver; boswachters werden met de dood bedreigd, zakken wortels met plastic en al over het hek gegooid, een dijk doorgeprikt om 'de dieren te drinken te geven' en hekken opengeknipt om dieren de 'vrijheid' te geven met een levensgevaarlijke situatie van loslopende herten op de A6 tot resultaat.

Wat dat betreft zie ik veel overeenkomsten met de gele hesjes in Frankrijk, wat begint als een protest tegen beleid ontaardt tegenwoordig in no-time in anarchie. Waarbij de politiek 'in het belang van de openbare orde' uiteindelijk toegeeft. Ik schrik hier enorm van, als je met een grote groep maar hard genoeg schreeuwt en vervolgens de grenzen van de wet overtreedt krijg je uiteindelijk nog gelijk ook... Is dit onze maatschappij aan het worden?

Deze dieren mogen blijven... een besluit van de mens.

Deze dieren mogen blijven... een besluit van de mens.


De stoel van onze Maker

Bij de dieren was er afgelopen half jaar even rust, bij de mens niet. De mens kon de natuur niet loslaten. Hebben we eerst een groot deel proberen te behoeden voor lijden, nu heeft een commissie bepaald hoeveel dieren er maximaal kunnen leven. Natuurlijk waren ook daar weer voor- en tegenstanders en zijn er diverse rechtszaken geweest. Maar nu is er definitief een besluit gevallen: het grote uitdunnen gaat beginnen. Speelde de mens voor God in het maken van het gebied, voor God om de dieren te 'redden'... wordt er nu weer voor God gespeeld om 'mogelijk lijden te voorkomen'. Ja mogelijk, want er is niets zeker...

Wat er nu dus gaat gebeuren is het afschieten van dieren, in volle gezondheid zonder dat er van lijden nog sprake is. Familieverbanden worden zonder natuurlijke oorzaak kapot gemaakt en het afschot van dagelijks 20 dieren tot en met maart kan niet anders dan een enorme stress in de kudde geven. En dat midden in de winterperiode waarbij de dieren juist rust nodig hebben...

De koniks worden niet geschoten maar verplaatst. Wie zegt dat het aantal over een paar jaar niet weer als vanouds is?

De koniks worden niet geschoten maar verplaatst. Wie zegt dat het aantal over een paar jaar niet weer als vanouds is?


Rentmeesterschap

In diverse columns heb ik al aandacht besteed aan enerzijds het vreemde idee wat wij in Nederland van natuur hebben en anderzijds het gevoel dat veel mensen ook echt geen idee meer hebben wat natuur is / doet / zich gedraagt. Ik krijg het gevoel dat velen oprecht van mening zijn dat wij het rentmeesterschap over de natuur hebben. Ooit ging het geintje rond "God schiep de wereld behalve Nederland, dat schiep zichzelf" waarmee er gerefereerd werd naar de trots om nieuw land te maken. Nieuw land omdat we nieuw land nodig hadden, polders voor de landbouw. En dat is blijkbaar goed bevallen. Zo goed zelfs dat we van mening zijn geworden dat het zelfs onze plicht is, dat natuur zonder onze constante bemoeienis niet meer kan gedijen. Het lijkt er sterk op dat wij beter weten wat goed is voor natuur dan de natuur zelf.

De natuur dient zich aan onze schepping te houden

Voor het 'maken' van natuur zijn er strikte regels opgesteld wat natuur precies moet zijn; hoe wij vinden dat natuur eruit moet zien, welke (doel)soorten erin horen en hoe het zich dient te gedragen. Toen kwamen we erachter dat natuur zijn eigen ding ging doen en zich niet hield aan onze regels. Soorten kregen de overhand, andere verdwenen. Dat is niet de bedoeling, de natuur dient zich aan het plan te houden... kost wat kost.

Om ervoor te zorgen dat de natuur zich houdt aan onze regels en ideeën gaan we dus ingrijpen. Dat noemen we dan met een net woord 'beheer' maar eigenlijk spelen we weer voor God. Onder het mom van 'veiligheid' of 'dierenwelzijn' wordt er bepaald hoeveel dieren er maximaal kunnen leven. Ik wil de vergelijk met het 40-45 liever niet maken maar er bekruipt mij wel een vies gevoel; het voelt extreem rechts aan. Ondanks dat iedere ecoloog je de simpele verklaring geven dat als er niet genoeg voedsel was er simpelweg niet zoveel dieren waren, lees ik nog steeds in de media "noodzakelijk afschot wegens te kort aan voedsel".

En de toppredator dan? Moet de mens niet voor wolf spelen? Wederom vertelt iedere ecoloog je dat in iedere natuurlijke situatie met een toppredator nog geen 10% van de dieren daadwerkelijk ten prooi vallen aan predatie. De rest gaat gewoon dood door ouderdom of zwakte. Een wolf eet alleen de zwakke en zieke dieren, net als het tot afgelopen jaar toegepaste reactieve beheer. Maar nee, de mens weet het toch beter en dus wordt er ingegrepen.

Van deze prachtige dieren worden er vanaf nu meer dan 1800 (!) afgeschoten omdat ze niet zelf dood mogen gaan...

Van deze prachtige dieren worden er vanaf nu meer dan 1800 (!) afgeschoten omdat ze niet zelf dood mogen gaan...


Dan komen de zeldzame vogels terug...

Dat is het laatste wat ik hoorde. Bedenk bij deze zin even om wat voor gebied het gaat. We praten hier over de Flevopolder. Een stuk 'land' wat minder dan 70 jaar geleden nog volledig IJsselmeerbodem was. Ergens in de ontwikkeling van braakliggend stuk grond bedoeld voor industrie en de huidige vlakte met grazers is het tijdelijk overgenomen door destijds zeldzame vogels. Dat is natuur, wanneer we als mens even ons rentmeesterschap vergeten ontstaat er natuurlijke ontwikkeling. Soorten komen.... en gaan weer. Met de komst van de grazers zijn die vogels weer verdwenen. Maar als er niets was gedaan, was er bos gekomen... en waren de weidevogels waarschijnlijk ook verdwenen.

De zeearend kwam terug zonder dat de mens die had 'bedacht'. Mag hij nou wel of niet blijven?

De zeearend kwam terug zonder dat de mens die had 'bedacht'. Mag hij nou wel of niet blijven?


The end of nature?

Ik weet dat ik heftig klink maar waar het mij om gaat is dat ik wederom teleurgesteld ben in het natuurbeleid. Weer mag natuur geen natuur meer zijn. "Wat is dan de oplossing?" wordt mij regelmatig gevraagd. "Dieren achter een hek kunnen niet weg en dus moeten we het gebied beheren als veeteelt of dierentuin." Hoezo? De konijnen kunnen ook niet weg van Ameland, moeten die ook automatisch beheerd worden? Zelfs de Serengeti of ander Nationaal Park heeft al dan niet natuurlijke grenzen. Uiteindelijk is toch ieder gebied begrensd?

Ik zou het liefste dat het gebied open gaat zoals ooit de bedoeling was naar onder andere de Veluwe hoewel ik vermoed dat de herten van de voedselarme zandgrond liever naar Flevoland gaan dan andersom. Sterker nog, het Oostvaardersveld is al opengesteld maar daar gaan de herten zelf niet naartoe (een paar tijdelijke bezoekers daargelaten). Blijkbaar bevalt het gebied hun toch wel. Maar anders pleit ik toch voor niets doen. Ook al hebben we de fout gemaakt te denken dat we natuur konden creëren, waarom kunnen we de boel niet gewoon met rust laten. Accepteren dat natuur zichzelf uiteindelijk altijd reguleert, of het nou de konijnen, reeën, vossen of muizen zijn. Uiteindelijk zorgt de natuur voor een evenwicht, dat is niet leuk om te zien misschien maar wel natuurlijk. Waarom mag natuur niet gewoon natuur meer zijn. Zolang wij van mening blijven dat we moeten blijven ingrijpen, beheren en creëren is er geen sprake meer van natuur.

Dit is niet leuk volgens menselijke maatstaven... maar wel natuur.

Dit is niet leuk volgens menselijke maatstaven... maar wel natuur.

Let op... als het komende winter wederom streng gaat vriezen gaan er alsnog dieren lijden. Want het heeft niets met voedseltekort te maken of overschot aan dieren maar alles met opvetten en interen. Krijgen we dan gele hesjes langs het hek? Al met al moet ik tot de slotsom komen.... met onze constante bemoeienis is het the end of nature.

 
Een totale belichting van meer dan 1,5 uur op de haven van Schokland, camera en lens verwarmd door dauwlinten tegen condensvorming.

Hoe voorkom je condens op je lens in de nacht?

 

Zonnekap & poetsen…

Wanneer je losse beelden maakt is het geen probleem om tussendoor even je lens te poetsen. Toch is dat iets wat veel mensen vergeten omdat je zo weinig ziet op je LCD-schermpje en een klein beetje condens-waas niet echt opvalt in het begin.

Een veel voorkomend probleem bij nachtfotografie in koude nachten: condensvorming.

Een veel voorkomend probleem bij nachtfotografie in koude nachten: condensvorming.

Maar wacht maar tot je eenmaal terug achter je computer zit. En dus is het handig om regelmatig even met je (hoofd)lampje naar de voorkant van je lens te kijken om te zien of je niet alvast met een brillen- of lensdoekje je lens moet poetsen. Gebruik ook ’s nachts een zonnekap! Dat zorgt ervoor dat condensvorming net even minder snel op de lens plaatsvindt.

Een panorama met losse beelden van 15 seconden sluitertijd kun je prima maken zonder tussendoor te hoeven poetsen, maar blijf wel opletten!

Een panorama met losse beelden van 15 seconden sluitertijd kun je prima maken zonder tussendoor te hoeven poetsen, maar blijf wel opletten!


Gebruik de wind

Als het waait, al is het maar een klein beetje, heb je al bijna geen last meer van condens. Zet daarom, als het ook maar enigszins kan, de camera zó dat de wind langs of in de lens blaast, hij blaast dan mooi je frontelement droog. Niet voor niets dat het eenvoudiger is aan het strand (ook omdat het daar relatief veel donkerder is).

Sterrensporen op de kwelder, ook al lijkt het windstil op het water er was net een briesje om de lens mooi vrij van condens te houden.

Sterrensporen op de kwelder, ook al lijkt het windstil op het water er was net een briesje om de lens mooi vrij van condens te houden.


Handwarmers

Het mooiste is om je lens daadwerkelijk warm te houden, dan heeft condens echt geen kans. Daarvoor moet je aan de gang met verwarmingselementen. Eenvoudigste is om bijvoorbeeld twee handwarmers aan weerszijden tegen je lens aan te houden met een paar postelastieken. Handwarmers heb je voor eenmalig gebruik, je haalt ze dan uit het zakje en ze worden warm voor een lange tijd. Maar je hebt ze ook herbruikbaar: een soort zakje met daarin oververzadigde zoutoplossing en een metalen ‘klikker’. Even ‘klikken’ en je ziet het zout kristalliseren, de handwarmer wordt dan meteen warm. Na afloop leg je hem in kokend water, het vocht wordt weer doorzichtig en je kunt weer van start.

Herbruikbare handwarmers: links gevuld met zoutoplossing en rechts, na ‘klikken’, bezig met kristalliseren en warm worden.

Herbruikbare handwarmers: links gevuld met zoutoplossing en rechts, na ‘klikken’, bezig met kristalliseren en warm worden.

Lens verwarmd met twee handwarmers, postelastiek houdt de boel bij elkaar. Voor een uur of anderhalf kan dit prima, afhankelijk van de omgevingstemperatuur.

Lens verwarmd met twee handwarmers, postelastiek houdt de boel bij elkaar. Voor een uur of anderhalf kan dit prima, afhankelijk van de omgevingstemperatuur.


Dauwlinten

Ben je van plan vaak op pad te gaan in de nacht dan zijn dauwlinten de beste oplossing. Deze verwarmingslinten bind je om je lens en worden van stroom voorzien door een USB powerbank of 12V accu.

Dauwlint voor USB met powerbank.

Dauwlint voor USB met powerbank.

Dauwlinten zijn eigenlijk bedoeld voor de astronomie om telescopen warm te houden in de nacht, tegen condensvorming. Je hebt ze in verschillende lengtes en vaak zijn de kortste al voldoende voor een fotolens.

Dauwlinten op 12V met een aparte accu. Met een regelaar kun je het voltage naar de linten regelen en daarmee ook de temperatuur. Natuurlijk zou je hem ook rechtstreeks in de sigarettenaansteker van de auto kunnen prikken.

Dauwlinten op 12V met een aparte accu. Met een regelaar kun je het voltage naar de linten regelen en daarmee ook de temperatuur. Natuurlijk zou je hem ook rechtstreeks in de sigarettenaansteker van de auto kunnen prikken.

Het voordeel van dauwlinten op USB is dat een powerbank relatief goedkoop is en makkelijk op te laden. Nadeel is dat USB maar 5V is en de linten zelf een stuk minder warm worden dan op 12V. Toch is het voor Nederland met niet al te extreme temperaturen in combinatie met vocht vaak meer dan voldoende.

Dauwlint om de lens heen. Hoe verder naar voren gemonteerd hoe beter hij het frontelement warm houdt, maar let op dat je geen vignettering krijgt!

Dauwlint om de lens heen. Hoe verder naar voren gemonteerd hoe beter hij het frontelement warm houdt, maar let op dat je geen vignettering krijgt!

12V linten worden veel warmer maar je moet er wel een vaak veel duurdere accu voor kopen. Alhoewel, als je bereid bent wat te sjouwen kun je gewoon een hobby accu of brommer accu pakken. Die laatste moet je dan wel weer met een 12V lader laden. Met een speciale popmeter kan ook nog het uiteindelijke voltage geregeld worden waarmee je de linten warmer kunt laten worden.

Ik doe ook altijd nog een buff over camera en lens waarmee niet alleen de warmte ook bij de camera blijft, maar je ook geen condens of zelfs rijp op de lens en camera krijgt. Op deze manier heeft mijn camera vele uren in de vrieskou doorgebracht zonder een centje pijn.

Ik doe ook altijd nog een buff over camera en lens waarmee niet alleen de warmte ook bij de camera blijft, maar je ook geen condens of zelfs rijp op de lens en camera krijgt. Op deze manier heeft mijn camera vele uren in de vrieskou doorgebracht zonder een centje pijn.

Hoe warmer de linten hoe minder last van condens maar ook hoe sneller de accu leeg zal zijn. Nou ja leeg… met mijn 12V accu kan ik makkelijk 2 linten voor een paar uur onder stroom houden. Meer dan voldoende voor een nacht.

Totale belichting van 2,5 uur, camera en lens verwarmd met de 12V dauwlinten.

Totale belichting van 2,5 uur, camera en lens verwarmd met de 12V dauwlinten.


Waar te koop?

Dauwlinten zijn bedoeld voor de sterrenkijkers en te koop bij leveranciers voor astronomie. Dauwlinten (USB en 12V) kun je bijvoorbeeld hier (LINK) kopen.