Laatste update: januari 2026
Bij nachtfotografie werk je met lange sluitertijden wegens het weinige licht. Daarbij zijn belichtingen tot 30 seconden prima mogelijk (afhankelijk natuurlijk van of dit gewenst is, denk aan de gouden 400 regel voor de maximale sluitertijd). Er zijn echter ook momenten denkbaar, denk aan noorderlicht of de lampen van de vuurtoren in de nacht, dat het juist noodzakelijk is om de belichting korter te maken omdat in deze gevallen het onderwerp zelf beweegt. Bij Noorderlicht is het zo dat hoe sneller de sluitertijd, hoe mooier de ‘gordijnen’ en vormen van het poollicht te vangen zijn. Dat stelt niet alleen eisen aan de camera (je werkt met hoge ISO!) maar ook de lenzen. Hoe lichtsterker de lens, hoe mooier voor noorderlicht en dus ook voor nachtfotografie.
p.s. ik weet het, het zijn ‘objectieven’ en geen lenzen… maar de naam ‘lens’ wordt zó algemeen gebruikt dat ik het hier ook toepas. Heb je er last van? Lees dan overal ‘objectief’ waar ik ‘lens’ schrijf …
Wat is de beste lens voor nacht- en noorderlicht?
Ik krijg veel vragen of ‘de beste lens voor Noorderlicht’. Natuurlijk is deze vraag niet zo te beantwoorden en afhankelijk van veel factoren. Denk aan budget, of je de lens ook nog voor andere doeleinden wil gebruiken, of je lens wil met ook autofocus en/of automatisch diafragma of dat alles manueel geen probleem is, etc. Ga mij dit dus ook niet vragen want dat antwoord kan ik niet geven!
Bereik voor nacht en noorderlicht
Bij nachtfotografie en noorderlicht wil je ècht groothoek. Een lens van 24mm is al snel te ver ingezoomd, zeker voor noorderlicht. Het fijnste werk je met brandpuntsafstanden van 20mm (fullframe bereik) of minder. 14mm – 16mm is erg mooi maar zelfs lenzen van 10mm of 12mm worden veel gebruikt, zeker bij een lucht vol Noorderlicht. Toch moet je met de laatsten uitkijken, als je niet een lucht vol hebt wordt alles wel heel snel té klein. Een mooi bereik, wat in de meeste gevallen goed werkt, is tussen de 15mm en 20mm.
Mogelijke lenzen?
Er is op moment van schrijven – begin 2026 – veel moois te koop. Ik heb een rondgekeken naar wat ik zou beschouwen als goede lenzen voor in de nacht en deze hieronder genoemd.
Let op:
- Deze lijst is niet compleet en zal in de loop der tijd ook blijven veranderen. Ik zal kijken of ik hem up2date kan houden maar je kunt hier geen recht aan ontlenen.
- Hoewel minder lichtsterke lenzen, zoals f/4, prima bruikbaar zijn, wordt toch vaak naar f/2.8 en lichtsterkere lenzen gegrepen bij nachtfotografie. Simpelweg omdat je dan 1) meer kan ‘zien’ door de lens, je 2) minder hoog in de ISO hoeft en 3) minder snel in de problemen komt met de gulden 400 regel. Vandaar dat ik mij in deze reeks beperk tot lenzen van f/2.8 of lichtsterker.
- Hoewel natuurlijk iedere brandpuntsafstand in theorie voor in de nacht bruikbaar is heb ik mij bij onderstaande lijst beperkt tot de groothoeklenzen tot 28mm. Hiermee heb je een groot deel van de hemel in beeld en minder last van de gouden 400 regel.
Lenzen voor full-frame
- Merkeigen 16-35mm f/2.8 of vergelijkbaar. Bijna ieder merk camera heeft een dergelijke lens in het assortiment.
- Laowa 10mm f/2.8 lite Zero-D, zie Johan’s review: https://www.johanvanderwielen.nl/laowa-10mm-f-2-8-zero-d-de-nieuwe-grootste-groothoek. Deze lens heeft zowel handmatig diafragma als handmatige scherpstelling. Deze lens is gemaakt voor systeemcamera. Absoluut de grootste groothoek die je maar kunt bedenken.
- Laowa 12mm f/2.8 zero-D, zie Johan’s review: www.johanvanderwielen.nl/review-groot-groter-grootst-laowa-12mm-f2-8-zero-d-2/. Deze (wat oudere) lens heeft zowel handmatig diafragma als handmatige scherpstelling. Deze lens is gemaakt voor fullframe spiegelreflex maar met de adapter ook prima te gebruiken op systeemcamera.
- Laowa 12mm f/2.8 Lite Zero-D, de nieuwe variant, geschikt voor systeemcamera’s.
- Laowa 15mm f/2.0 Zero-D, zie Johan’s review: www.johanvanderwielen.nl/laowa-15mm-f2/. Deze lens heeft zowel handmatig diafragma als handmatige scherpstelling. Deze lens is gemaakt voor systeemcamera. De lens is klein, je kunt er filters opzetten en niet al te duur. Dé aanrader als je nieuw ben in nachtfotografie of noorderlicht.
- Laowa Argus 28mm f/1.2, weliswaar niet het meest weidse bereik maar wel enorm lichtsterk. Volledig handmatig en niet voor alle systemen geschikt.
- Sigma 14mm f/1.8 ART, zie Johan’s review: www.johanvanderwielen.nl/sigma-14-mm-f-1-8-dg-hsm-artde-nachtlens. Bolle voorkant en erg aan de prijs, wel de meest lichtsterke 14mm die te koop is. Voor Canon en Nikon alleen nog maar te koop voor spiegelreflex, voor Sony inmiddels wel voor systeemcamera (nieuwe versie)
- Sigma 20mm f/1.4 ART, geldt hetzelfde als voor de 14mm. Alleen nog maar voor spiegelreflex te koop. Wel de meest lichtsterke 20mm die te koop is.
- Sigma 20mm f/2.0, niet voor ieder merk camera beschikbaar en nog niet voor systeemcamera. Wel mooi bereik en lichtsterkte.
- Samyang 14mm f/2.8, diverse varianten van te koop voor diverse prijzen.
- Irix 15mm f/2.4, zie Johan’s review: www.johanvanderwielen.nl/review-nieuwe-irix-15mm-f2-4-blackstone/. Zowel de blackstone als goedkopere firefly varianten zijn prima! Deze lens heeft normaal diafragma maar alleen manual focus. Deze lens is gemaakt voor fullframe spiegelreflex maar met de adapter ook prima te gebruiken op systeemcamera. LET OP: bij oudere IRIX lenzen en nieuwere systeemcamera’s kan het diafragma niet meer werken, dan moet de lens worden geüpdate door IRIX.
- Tokina 16-28mm f/2.8, mooi alternatief voor de merkeigen 16-35 f/2.8 maar kan geen filters aan wegens bolle voorkant.
- Tamron 15-30mm f/2.8, mooi alternatief voor de merkeigen 16-35 f/2.8 maar kan geen filters aan wegens bolle voorkant.
- Sigma 14-24mm f/2.8 ART, mooi alternatief voor de merkeigen 16-35 f/2.8 maar kan geen filters aan wegens bolle voorkant en is erg aan de prijs
- Nikon AF-S 20mm f/1.8G ED alleen voor Nikon camera’s
- Fujifilm XF 16mm f/2.8 alleen voor Fuji camera’s
- Sony FE 20mm f/1.8 G, Sony FE 16mm f/1.8 G en Sony FE 14mm f/1.8 GM alleen voor Sony camera’s, lekker lichtsterk.
- Viltrox 16mm f/1.8, Viltrox 25mm f/1.7 en Viltrox 20mm f/1.8, goedkope lenzen (kwaliteit mij onbekend) en niet voor ieder systeem beschikbaar.
- Samyang 24mm f/1.8, goedkope lens (kwaliteit mij onbekend) en niet voor ieder systeem beschikbaar.
- Canon RF 28mm f/2.8 STM, Canon RF 24mm f/1.8 STM en Canon RF 16mm f/2.8 STM, goedkopere lenzen voor Canon systeemcamera’s met MF via motor (werkt niet altijd het fijnste in de nacht). Lekker klein.
- Merkeigen 14mm f/2.8, vaak bolle voorkant en erg aan de prijs.
Lenzen voor cropcamera’s
Hieronder een (niet complete) lijst van mogelijke lenzen die fijn werken bij noorderlicht voor APS-C (crop) camera’s.
- Tokina 11-16 f/2.8 – niet al te duur (ca. 400 euro) maar perfect bereik voor cropcamera!
- Tokina 11-20 f/2.8 – iets duurder dan vorige (ca. 600) maar meer bereik en betere scherpte en contrast.
- Laowa Venus 9mm f/2.8 Zero-D voor APS-c (crop camera’s) systeemcamera’s.
Fisheye lenzen
Een fisheye lens is een apart soort lens. De beeldhoek is zó groot (180graden diagonaal) dat alles krom trekt. Het mooie van deze lenzen is dat het lukt om een enorm deel van de hemel in beeld te nemen wat fraai is met heftige noorderlicht. Nadeel is dat horizon en andere rechte elementen rond worden. Daar moet je van houden. De fisheye lenzen van ca. 10mm leveren op een cropcamera een volledig beeld op maar op een fullframe een rondbeeld met zwarte randen. Voor fullframe is daarom een bereik van ca. 15mm handig.
Fisheye voor fullframe & cropcamera’s
- Sigma 15mm f/2.8 fisheye
- Canon 15mm f/2.8 fisheye. Alleen tweede hands nog te koop.
- Fisheye voor cropcamera’s
- Samyang 12mm f/2.8 fisheye – handmatige scherpstelling
- Tokina 10-17mm f/3.5-4.5 fisheye (2 varianten)
- Sigma 10mm f/2.8 fisheye
Let op: met ‘merkeigen’ worden lenzen van bijvoorbeeld Canon, Nikon, Sony, Fuji, etc. bedoeld. Deze lenzen zijn van hetzelfde merk als je camera en dan ook alleen op dat merk camera te gebruiken.
