Op 12 augustus 2026 vond er in Europa een zonsverduistering plaats. Hoewel alleen in Spanje een IJsland de totaliteit zichtbaar was (alhoewel… Op IJsland was het bewolkt), konden we ook vanuit Nederland de gedeeltelijke zonsverduistering goed waarnemen en fotograferen. In mijn twee eerdere tutorials heb ik uitgebreid beschreven over wat je nodig hebt om een eclips te fotograferen, wat de instellingen zijn voor de verschillende fasen en wat de mogelijke foto’s zijn die je daarmee kunt bereiken. Nu wordt het tijd om alle verschillende foto’s te gaan samenvoegen en zeker voor de foto’s rond de totaliteit is nabewerking een essentieel onderdeel.
In de eerste twee delen rond de zonsverduistering ben ik 1) ingegaan op de voorbereiding en fotografie van de gedeeltelijke verduistering en in deel 2) op het fotograferen van de totaliteit. In dit eerste deel van de nabewerking ga ik in op de nabewerking van de fasen van de gedeeltelijke verduistering. Deel 2 gaat over de bewerking van de foto’s rond de totaliteit en in het laatste deel ga ik in op de combinatie van zonsverduisteringsfoto’s in het landschap.
Eerst even een noot van de auteur: “Ik ben zeker geen kei als het gaat om nabewerking met Photoshop. Net als velen heb ik mij volledig ingelezen op de foto’s die ik diende te maken tijdens de zonsverduistering van 2024 en naderhand begon een grote zoektocht over hoe ik deze foto’s het beste kon bewerken tot een zo mooi mogelijk resultaat. Aan de hand van YouTube video’s en geschreven tutorials heb ik mijn best gedaan. Datgene wat ik daarbij geleerd heb zal ik hier delen maar Ik ben mij terdege bewust dat er wellicht andere en wellicht betere wegen zijn om tot hetzelfde of misschien zelfs wel mooier resultaat te komen. Hopelijk dat je met mijn ervaringen makkelijker tot een goed resultaat gaat komen.“
In deze tutorial wordt gewerkt met Adobe Lightroom voor de basisbewerkingen en Photoshop worden meer geavanceerde bewerkingen. Het is echter niet gezegd dat het niet ook met andere pakketten mogelijk is, alleen ligt daar niet de kennis en ervaring van de auteur.
Nabewerking foto’s gedeeltelijke verduistering
Zoals duidelijk staat beschreven in de tutorial ‘hoe fotografeer je de zonsverduistering’, zijn de instellingen bij alle fasen van volledig onverduisterd tot het kleinste sikkeltje exact gelijk: 1/800 bij f/8 en ISO 100 mèt zonnefilter en onbewolkte hemel. De zon geeft zo ongelooflijk veel licht dat het eigenlijk niet uitmaakt welk deel verduisterd is voor de belichting. Het enige wat telt is dat je geen overbelichting in de foto hebt. Daarna is de nabewerking eigenlijk zoals je iedere foto daarna bewerken waarbij je zelf bepaalde keuzes hebt. Zo is het lastig om een witbalans toe te kennen aan de zon omdat wij hem kennen als een witte ster, terwijl andere voorstellingen uitgaan van een gele zon omdat dat overeenkomt met het idee wat wij hebben van een vuurbal. De witbalans bij de zon is dus een eigen creatieve keuze.
Hoewel het lijkt dat je bij kleinere delen van de zon een andere bewerking moet toepassen, zul je merken dat zolang je werkt met de gekozen instellingen en de zonnefilter, je de nabewerking volledig gelijk kunt houden.
Buiten dat het heel erg prettig is dat je de bewerkingen voor alle foto’s van de gedeeltelijke zonsverduistering op gelijke wijze kunt toepassen, is het ook van belang Als je later de foto’s wil gaan samenvoegen tot een compilatie want dan heb je overal dezelfde kleur en contrast. Mocht je niet In de totaliteit zone bevinden dan eindigt hiermee voor jou de tutorial. Weinig spannend vermoed ik en alles hangt meer af met de juiste instellingen dan met de nabewerking.
Kleurverandering door de zonsondergang
Wat de zonsverduistering van 12 augustus 2026 zo speciaal maakte is dat de zonsondergang vlak ná de laatste fase plaatsvond. Dat kon je zien aan de kleur van de zon richting het eind van het hele proces: de zon werd steeds geler en uiteindelijk zelfs rood. Ook zag je de afplatting van de ondergaande zon als gevolg van de steeds dikkere atmosfeer, een lichtbrekingseffect. Daarom heb ikzelf de foto’s van de zon met vaste witbalans gefotografeerd waardoor deze in het begin echt wit waren en vervolgens via geel naar rood gingen.
Presentatievorm
Je kunt zelf een creatieve manier bedenken om de fasen van de eclips te presenteren. Voor de volledige zonsverduistering van 2024 heb ik gekozen voor een cirkel omdat aan het eind van de eclips de zon weer was zoals in het begin, de cirkel is rond. Maar op 2 augustus 2026 was dat niet zo. De zon kwam weliswaar weer terug maar ging tegelijk onder. Mijn creatieve oplossing is een slakkenhuis. Daarbij heb ik alle losse foto’s in Photoshop ingeladen als lagen en de laag eigenschap op ‘lighten’ gezet met een zwarte achtergrond. Met behulp van een tekening van een slakkenhuis op de achtergrond voor de uitlijning heb ik de volgende compilatie gemaakt:
In deel 2 van de nabewerking van foto’s van de zonsverduistering ga ik verder in op de foto’s van de totaliteit en in het laatste deel laat ik zien hoe je een compilatie kan maken van de fasen in het landschap.