Helemaal uitzoomen en dicht op je onderwerp kruipen. Je creëert een surreële wereld met extreem perspectief.

Macrofotografie zonder macrolens, deel 1: groothoek & tele

 

Macro zonder macrolens

Zonder macro lens of andere macro hulpmiddelen zoals voorzetlenzen (zie deel 3 van deze serie) of tussenringen (zie deel 2) kun je eigenlijk geen 'echte' macro foto's maken. Macrofotografie is een 1:1 vergroting of meer. Normale lenzen, groothoek-, standaard- of telelens, kunnen geen van allen dichtbij genoeg of ver genoeg inzoomen voor officiële macro foto's. Gelukkig wordt de term macrofotografie breder gebruikt dan alleen maar 1:1 vergrotingen. Beter zou zijn als we over 'detailfotografie' zouden spreken, het gaat om het vastleggen van details, onderwerpen in een omgeving. Of dat nou een mier is of een bloem, of dat nou iets heel kleins is of iets minder kleins. En dat kan gelukkig wel met een normale lens.

Macro met groothoeklens

Kievitsbloem met dubbele regenboog, lukt alleen met een groothoeklens; 19mm op fullframe, f/8 bij ISO 400 en /640sec.

Kievitsbloem met dubbele regenboog, lukt alleen met een groothoeklens; 19mm op fullframe, f/8 bij ISO 400 en /640sec.

Macro met groothoeklens (officieel iedere brandpuntsafstand < 28mm) klinkt misschien niet heel voor de hand liggend maar biedt hele eigen mogelijkheden. Het grote voordeel is dat je vaak best dichtbij je onderwerp kunt komen, meestal tot wel 20cm á 30cm. Voor een mier is dat niet dichtbij genoeg maar voor bloemen is dat prima te doen. Daarnaast krijg je, door het uitzoomen, ook nog eens de hele wereld mee in beeld. Eigenlijk maak je een detail-in-landschapsfoto of groothoekmacro. De groothoeklens zorgt voor een overdreven perspectief waarbij bloemen zelfs groter kunnen worden dan bomen.

Tips:

1. Kruip met je groothoeklens zo dicht mogelijk bij je onderwerp.

1. Kruip met je groothoeklens zo dicht mogelijk bij je onderwerp.

2. Het makkelijkste is werken vanaf statief en handmatige scherpstelling, dan kun je rustig bezig met de instellingen zonder dat tussendoor de compositie verandert.

2. Het makkelijkste is werken vanaf statief en handmatige scherpstelling, dan kun je rustig bezig met de instellingen zonder dat tussendoor de compositie verandert.

  1. Gebruik een laag diafragmagetal voor een mooie achtergrondonscherpte, anders concurreert je achtergrond met je onderwerp.
  2. Zorg voor grote afstand tussen onderwerp en achtergrond zodat de achtergrond mooi onscherp wordt.
  3. Zet je onderwerp niet in het midden maar aan de zijkant en zorg dat hij 'vrij' staat.
  4. Lichtval is best lastig zeker in zonnige omstandigheden: meelicht is warm en heeft geen harde contrasten maar vaak heb je je eigen schaduw in beeld. Zijlicht is speels met zowel schaduw als licht schaduw, zonder dat je last hebt van je eigen schaduw of de zon in beeld.

Het resultaat:

Zorg dat je onderwerp mooi 'vrij' staat, de bomen in de achtergrond vormen het decor van het beeld. 20mm op fullframe; f/5.6 bij ISO100 en 1/640sec.

Zorg dat je onderwerp mooi 'vrij' staat, de bomen in de achtergrond vormen het decor van het beeld. 20mm op fullframe; f/5.6 bij ISO100 en 1/640sec.


Voorbeelden

Een ander voorbeeld van het effect van macro met groothoeklens, niet alleen krijg je een gevoel van intimiteit, ook de hele omgeving van je onderwerp kun je betrekken in de foto. 19mm op fullframe; f/2.8 bij ISO100 en 1/640.

Een ander voorbeeld van het effect van macro met groothoeklens, niet alleen krijg je een gevoel van intimiteit, ook de hele omgeving van je onderwerp kun je betrekken in de foto. 19mm op fullframe; f/2.8 bij ISO100 en 1/640.

Je kunt zelfs landschapsfilters combineren, zoals hier een 0,9ND gradiënt. om de zonsopkomst te fotograferen. 16mm op fullframe; f/2.8 bij ISO50 en 1/10sec.

Je kunt zelfs landschapsfilters combineren, zoals hier een 0,9ND gradiënt. om de zonsopkomst te fotograferen. 16mm op fullframe; f/2.8 bij ISO50 en 1/10sec.


Macro met telelens

Met een telelens kun je ver van je onderwerp blijven en toch zorgen voor een rustige achtergrond. 280mm op fullframe; f/7.1 bij ISO 800 en 1/1600sec.

Waar een groothoeklens echt een ander soort beeld geeft, lijkt het beeld van de telelens veel op wat je ook met de macrolens zou kunnen maken. Een telelens heeft een hele kleine beeldhoek waardoor je heel gericht je achtergrond kunt kiezen. Verder heeft een telelens zelf een kleine scherptediepte, hoewel dat enigszins teniet wordt gedaan door de relatief grote afstand die je vaak tot je onderwerp moet houden. Door te zorgen dat je laag bij de grond op ooghoogte met je onderwerp fotografeert èn zorgt voor een achtergrond die ver achter je onderwerp ligt, kun je ook met de telelens heel vage achtergronden creëren. De tele is de eerste vervanger voor de macro. Hij kan niet zó groot vergroten maar beeldtechnisch lijken ze erg op elkaar.

Tips:

1. De telelens heeft vaak een grote minimale scherpstelafsttand, zoom dan ook ver in en kruip zo dicht mogelijk op je onderwerp.

1. De telelens heeft vaak een grote minimale scherpstelafsttand, zoom dan ook ver in en kruip zo dicht mogelijk op je onderwerp.

2. Zet ook nu weer je camera op statief zodat je kunt experimenteren met instellingen zonder dat de compositie verandert.

2. Zet ook nu weer je camera op statief zodat je kunt experimenteren met instellingen zonder dat de compositie verandert.

  1. Gebruik ook hier een laag diafragmagetal voor een mooie achtergrondonscherpte.
  2. Zorg voor grote afstand tussen onderwerp en achtergrond zodat de achtergrond mooi onscherp wordt.
  3. Zet je onderwerp niet in het midden maar aan de zijkant en zorg dat hij 'vrij' staat, denk aan je compositieregels zoals gulden snede

Het resultaat:

Kievitsbloem in vol zonlicht met telelens, de achtergrond is een rietland. 320mm op fullframe; f/7.1 bij ISO 100 en 1/100sec.

Kievitsbloem in vol zonlicht met telelens, de achtergrond is een rietland. 320mm op fullframe; f/7.1 bij ISO 100 en 1/100sec.


Voorbeelden

Omdat je ver van je onderwerp moet blijven komt de achtergrond naar voren en wordt groter. Dan kun je zelfs een berijpte kievitsbloem in de opkomende zon zetten. 400mm op fullframe; f/5.6 bij ISO 100 en 1/8000sec.

Omdat je ver van je onderwerp moet blijven komt de achtergrond naar voren en wordt groter. Dan kun je zelfs een berijpte kievitsbloem in de opkomende zon zetten. 400mm op fullframe; f/5.6 bij ISO 100 en 1/8000sec.

Telelenzen zijn ook erg prettig voor insecten zoals vlinders. Juist omdat je verder weg moet blijven en toch ver in kan zoomen kun je ze groot genoeg in beeld brengen zonder te verstoren. 400mm op 1,6x crop; f/5.6 bij ISO 400 en 1/3200sec.

Telelenzen zijn ook erg prettig voor insecten zoals vlinders. Juist omdat je verder weg moet blijven en toch ver in kan zoomen kun je ze groot genoeg in beeld brengen zonder te verstoren. 400mm op 1,6x crop; f/5.6 bij ISO 400 en 1/3200sec.


Dus...

Zelfs al heb je wel een macrolens... Dan nog loont het om ook eens je telelens of groothoeklens te pakken. De mogelijkheden zijn divers en je maakt ander soort beelden. Diversiteit doet een serie leven.

 

In deel 2 van deze reeks tutorial 'Macrofotografie zonder macrolens', ga ik verder met tussenringen en in deel 3 heb ik het gebruik van voorzetlenzen behandeld. Bij voldoende interesse zal ik deze reeks nog verder uitbreiden naar ook het gebruik van omkeerringen om lenzen achterstevoren op elkaar te schroeven of (groothoek)lenzen achterstevoren op je camera te monteren.

 
Op pad met de F-stop Tilopa v3... dank aan Pim Ras voor de foto.

F-Stop Tilopa v3 rugtas

 

Deze review is geschreven voor CameraNU.nl en ook hier te lezen

F-Stop, voor mij een nieuw merk

Voor mij was F-Stop een nieuw merk, ik kende het nog niet en heb mij georiënteerd voor ik zomaar een tas ging proberen. F-Stop heeft een hele reeks aan tassen, rugzakken, accessoire tassen en lens cases van groot tot klein. Toen mij werd gevraagd welke tas ik wilde proberen kreeg ik meteen de grootste tas te zien. Hoewel mijn ogen gevaarlijk groot werden, net als de tas, heb ik mijzelf bescherm. Want hoe meer er in past, hoe meer er mee gaat. Dat kost mij mijn rug. Voor mij dus geen Shinn van 80L of Suhka van 70L, maar de iets kleinere Tilopa v3 van 50L. Let wel, hier krijg ik alsnog met gemak 20 kilo aan apparatuur in hoor!

20kg erin, groot en klein statief eraan, jar erop...

20kg erin, groot en klein statief eraan, jar erop...


Intern frame en stevige banden

Als je de tas oppakt voel je een duidelijk frame. De tas is ook hoger dan de meeste andere fotorugzakken en tegelijk smaller. Deze tas doet mij meer denken aan de normale trekking rugzakken. Waar andere rugzakken al snel als een hobbezak aan je schouders hangen omdat ze breed en laag zijn, hangt deze perfect op je rug. Het draagcomfort is enorm hoog, de banden zijn dik en de boel ligt echt op je heupen. Ik kan gemakkelijk 20 kilo meenemen zonder dat mijn (toch al niet al te beste) schouders gaan protesteren. Het frame zorgt er voor dat de rugzak echt in model blijft en niet af gaat zakken of van vorm verandert. Eindelijk een tas waarbij dragen voorop staat en voor mij, als iemand die veel loopt, is dat een enorme meerwaarde!

Een hoge, smalle rugzak voorzien van intern frame...zit als gegoten.

Een hoge, smalle rugzak voorzien van intern frame...zit als gegoten.


Geen smerige rug of banden meer!

Wat verder opvalt is dat de toegangsopening van de tas op je rug zit. In mijn geval betekent dat, als ik de tas in de modder of sneeuw moet leggen, ik dat niet met de rugzijde hoef te doen en achteraf ook geen sneeuw in mijn nek heb. Verder is het geheel minder jatgevoelig omdat je vanaf achteren niet bij de camera en lenzen kunt.

Zonder pardon je tas in de sneeuw smijten zonder dat je achteraf last heb van sneeuw in je nek of een vieze rug.

Zonder pardon je tas in de sneeuw smijten zonder dat je achteraf last heb van sneeuw in je nek of een vieze rug.

Omdat de opening in de rug zit, is de klep relatief klein. Anders dan met andere tassen, waarbij de klep het hele oppervlak beslaat, is hij hier kleiner dan de tas zelf. Wat in het midden zit is er zo in of uit te halen maar alles wat aan de zijkanten zit, daar moet je meer moeite voor doen om uit de tas te halen. Ik heb meestal een telelens gemonteerd en die is zó te pakken. Maar voor een 70-200mm die aan de zijkant zit moet je even friemelen. Dat friemelen wordt nog eens ‘bemoeilijkt’ door het starre frame. Dat is best wel wennen, maar het went wel! De tas is lekker diep. Camera’s met grip, telelenzen met statiefgondel en zelfs lenzen zoals een 300mm f/2.8 passen er zonder problemen in. Een nadeel van de opening in de rug is dat je de hoogte van de schouderbanden niet meer kunt verstellen. Anders dan andere tassen die op lange of korte mensen in te stellen zijn, moet je deze tas echt bij jouw rug kopen.

Door het frame en de banden is de toegangsopening wel wat krapper. Voordeel: geen spanning op de rits maar nadeel is dat de lenzen die aan de zijkant zitten wat lastiger te pakken zijn.

Door het frame en de banden is de toegangsopening wel wat krapper. Voordeel: geen spanning op de rits maar nadeel is dat de lenzen die aan de zijkant zitten wat lastiger te pakken zijn.

Het voordeel van de kleinere opening is dat er geen spanning op de rits komt te staan, iets dat bij andere tassen altijd het geval is. De kans op uitgescheurde ritsen (tot nu toe bij iedere tas bij mij het geval op den duur) is hier veel kleiner. In de klep zelf zit ook nog een klein vakje met rits (bij mij zitten daar mijn pola filters in) en verder een band met ‘vakjes’.

Gewoon op het strand neerleggen zonder risico op zand in je nek en rug.

Gewoon op het strand neerleggen zonder risico op zand in je nek en rug.


'ICU', internal camera unit... een losse binnenbak

Wat de tassen van F-Stop uniek maakt is dat je een losse rugzak koopt met zijvakken, een stevig intern frame en daar een losse ‘binnenbak’ inschuift, de zogenaamde ‘ICU’ of ‘Internal Camera Unit’. Dit zijn rechthoekige ‘bakken’, zelf ook nog afsluitbaar met een deksel welke zelf in te delen voor jouw lenzen en camera’s. Het leuke is dat je zelfs meerdere ICU’s kunt aanschaffen en afhankelijk van je doel een kleinere ICU in de tas kunt schuiven zodat je een groter bovenvak overhoudt voor bijvoorbeeld je jas, brood tot zelfs kleine slaapzak. Maar je kunt ook een grote ICU nemen zodat je veel meer lenzen mee kunt nemen. Ik heb voor deze review gekozen voor de grootst mogelijke ICU die in de F-Stop Tilopa v3 rugtas past, want ik neem veel mee en dat moet passen. En zelfs dan nog heb ik in het bovenvak ruimte over voor mijn filters. Jassen en andere kleding kunnen niet onder een klep, maar wel met aparte bandjes bovenop de tas worden bevestigd.

Zelfs vol met spullen is de ICU eruit te halen.

Zelfs vol met spullen is de ICU eruit te halen.

De 'binnenbak' is zelf ook stevig en afsluiterbaar, zo kun je wisselen tussen verschillende ICU's of hem zelfs als opslag gebruiken.

De 'binnenbak' is zelf ook stevig en afsluiterbaar, zo kun je wisselen tussen verschillende ICU's of hem zelfs als opslag gebruiken.


De boven- en zijvakken

Ondanks de ICU heeft de Tilopa v3 binnenin nog een apart vak voor een 17” laptop, maar dat gebruik ik niet. Aan beide zijkanten heeft de rugzak een zijvak welke via een klittenbandsysteem zelfs nog te vergroten zijn en waarin prima flitsers en triggers passen. Het voorvak is slim gemaakt en bevat veel ruimte voor eten en drinken, reflectieschermen en softboxen.

Door het frame blijft de tas ook mooi rechtop staan zodat je het bovenvak kunt openen.

Door het frame blijft de tas ook mooi rechtop staan zodat je het bovenvak kunt openen.

Naast het bovenvak dat meteen grenst aan de ICU, heeft de Tilopa ook nog een apart bovenvak met daarin aparte vakjes voor kaartjes, accu’s, etc. In dat vak zijn nog extra vakjes gemaakt met gaas zodat niet alles door elkaar ligt. Helaas is dat gaas niet met rits, maar alleen met een paar stukjes klittenband dicht te maken. Hierdoor wil er nog wel eens een geheugenkaartje tussendoor het bovenvak in glippen.

Het statief gaat aan de zijkant tussen de banden. Op zich een prima systeem, maar het zit wel los en rammelt soms tegen mijn rug (zeker mijn grote statief). Voor kleinere statieven is dit nog wel te doen, maar voor een stevig statief wil je dit niet. Jammer dat zo’n mooie tas daar niet een solide oplossing voor heeft. Ik heb al snel de losse statiefhouder van mijn vorige tas eraan gemaakt en verder wat extra bandjes om de boel stevig vast te maken. Het voordeel van dat hij aan de zijkant ligt is wel dat je de tas plat op de grond kunt leggen zodat er nog een statief tussenzit.

Moederziel alleen achtergelaten op het strand van Blei kin Vesteralen.

Moederziel alleen achtergelaten op het strand van Blei kin Vesteralen.


Monteerbare accessoire tassen

Mocht dit alles nog te weinig ruimte bieden, dan kun je van F-Stop nog allerlei zijtassen, bandjes en lenscases kopen die zowel als losse tas dienst doen als gemakkelijk aan de zijkant van de rugzak gemonteerd kunnen worden. Verder is er een losse regenhoes te koop, deze is helaas niet geïntegreerd of standaard meegeleverd en dat had voor deze prijs voor mij wel gemogen. Een regenhoes heb je zeker bij natte sneeuw of een fikse bui nodig. De ICU is tegen behoorlijke buien bestand, maar de zij-, voor- en bovenvakken slaan uiteindelijk wel door.

Hij houdt gelukkig wel de eerste druppels tegen maar uiteindelijk slaan de vakken wel door.

Hij houdt gelukkig wel de eerste druppels tegen maar uiteindelijk slaan de vakken wel door.


Zwaar beladen en lopen

Het belangrijkste is toch hoe de tas in praktijk werkt en draagt. Ik ben iemand die veel loopt en veel meeneemt. En daarbij overtreft deze rugzak mijn verwachtingen, hij zit geweldig. Ondanks dat ik de rug niet kan verstellen zit hij perfect, zijn de heupbanden dik en echt dragend! De rugzak voelt als onderdeel van mijn eigen rug en dat is omdat de rugzak redelijk hoog en tegelijk smal is. Hij is echt een verlengde van je rug en alles zit strak tegen je aan.

De rugzak voelt aan als onderdeel van je rug en 15 kilo aan gewicht mee is geen enkel probleem. Je loopt super. In het veld werkt het systeem van de opening prima, maar het heeft mij wel een paar keer opnieuw indelen gekost voor alles op die plek zat dat ik er goed bij kan. Zeker te grote objectieven aan de zijkant werkte niet, omdat ze dan lastig door de opening te wurmen zijn. Door de vaste vorm van de ICU kan de Tilopa v3 makkelijk rechtop worden neergezet waardoor je deze makkelijk kunt gebruiken voor je filters.

Hij loopt super... goed aansnoeren en je huppelt zo 15km met 20kg op je rug. Foto Pim Ras.

Hij loopt super... goed aansnoeren en je huppelt zo 15km met 20kg op je rug. Foto Pim Ras.


Conclusie

Al met al ben ik erg onder de indruk geraakt. De tas is stevig met goede afwerking. Alle vakken lijken klein op het eerste gezicht maar er past enorm veel in. Ik mis wel de bovenklep om mijn jas onder te doen maar uiteindelijk krijg ik mijn spul gemakkelijker mee dan in mijn eigen tas. Hij draagt super en het nadeel van de relatief kleine opening om bij je spullen te komen wordt voor mij goed gemaakt door het feit dat ik geen vieze of natte rug meer heb na afloop. Je vraagt je misschien af hoe lang het heeft geduurd voor ik mijn vertrouwde rugzak weer heb gepakt? Om eerlijk te zijn nog steeds niet… dat zegt toch wat.

Hij past ook perfect achterin de fietskar...

Hij past ook perfect achterin de fietskar...


Pluspunten

  • Geweldig draagcomfort, zelfs met 20kg, mede door de smalle en hoge bouw
  • Veel instelmogelijkheden en dikke heupbanden
  • Stevige tas met intern frame
  • Losse Internal Camera Unit (ICU) die je kan wisselen met het gebruiksdoel
  • Opening in de rug zodat je geen vieze rug meer hebt en minder jatgevoelig
  • Veel ruimte in zij-, boven- en voorvak
  • Mogelijkheid tot extra zijtassen
  • Te koop in verschillende kleuren

Minpunten

  • ICU moet je er los bijkopen
  • Hoogte schouderbanden niet in te stellen
  • Geen stevige statiefoplossing voor grotere statieven
  • Het uitpakken van lenzen aan de zijkanten kost wat moeite
  • Bij fikse buien slaan boven- en voorvak door
  • Regenhoes wel nodig maar niet geïntegreerd of standaard meegeleverd

In het veld, te wachten op wat zijn baasje allemaal voor creatieve uitspattingen heeft.

In het veld, te wachten op wat zijn baasje allemaal voor creatieve uitspattingen heeft.