Deze tutorial (de laatste voor Natuurfotografie.nl) ligt een beetje in het verlengde van mijn laatste column. Daarin breek ik een lans voor imperfecte beelden omdat ik denk dat daar je unieke eigenheid ligt. Alleen hoe doe je dat in een tijd van drive tot perfectie, FOMO en glimmende social media?
In een aantal stappen heb ik geprobeerd om wat tips te geven naar hoe je – naar mijn mening – de weg naar unieke eigenheid kunt bewandelen. Je hoeft het er natuurlijk niet mee eens te zijn, maar laat het eerst even op je inwerken voor je meteen in de ‘commentariële-pen’ klimt.
#1 maak je los van externe invloeden
Ja, ik weet het. Dit is lastiger dan gedacht, in een tijd waarbij je niet zonder mobiele telefoon kan, is het enorm lastig om je los te maken van externe invloeden. Overal om je heen zie je hoe perfect het leven van andere fotografen is, hoe zij spectaculaire foto’s kunnen maken, hoe zij de wereld over kunnen reizen voor de mooiste locaties en hoe zij altijd op het juiste moment op de juiste plek zijn. Als we de social media moeten geloven is ieder anders leven gewoon perfect… behalve het jouwe. Natuurlijk weten we inmiddels dat het niet zo is, dat je een schijnwereld voorgeschoteld krijgt, maar als je even door je tijdlijn scrollt bekruipt je toch dat gevoel van ‘waarom zij wel en ik niet?’, ‘waarom heb ik daar niet aan gedacht?’, ‘waarom ben ik niet vroeg op gestaan?’, ‘waarom heb ik die foto’s niet ingestuurd?’, ‘waarom win ik nooit?’ of ‘waarom ben ik niet zo creatief?’.
Dan hoor ik de andere stem die zegt ‘het is inspiratie’. Natuurlijk, en toch… denk ik dat we op dit moment zó overspoeld worden door invloeden dat we bijna geen ruimte meer in ons hoofd hebben voor onze eigen ideeën. We zijn volgepropt en murw geslagen. En dat is de doodsteek voor eigenheid of creativiteit.
Soms zeg ik wel eens… het zou voor mijn fotografie best goed zijn als internet een jaartje uitging. Ja, dat kan ikzelf doen en ik doe dat ook al door eigenlijk nooit meer op social media te kijken. Geen externe invloeden meer maar teruggeworpen op mijzelf. Fotograferen alsof je onder een steen leeft. Niet meer meteen posten en wachten op likes maar genieten van je eigen werk zonder meningen van anderen. Ik wens dat iedereen toe!
#2 Laat het perfecte moment los
Fotograferen met alleen ‘halleluja licht’ resulteert uiteindelijk in allemaal dezelfde beelden Zonder vorm van eigenheid of jouw eigen handtekening. Als alles perfect is, wordt het saai. Dus hou op met alleen bij het mooiste ochtendlicht op pad te gaan of als er mist is, met mooi warm gouden tegenlicht. Ga juist op pad als het niet zo mooi is, grauw en grijs, hard licht of zelfs miezerregen. Dat zijn de momenten dat je creatief moet zijn en je beelden gaat maken die niemand maakt. Dat zijn de foto’s die niet hangen op de mooi omstandigheden maar op jouw unieke kijk op de wereld.
#3 Hou op met de spectaculaire onderwerpen
Is er ergens een wolf gezien? Binnen no-time staat het zwart van de ‘natuurfotografen’. Natuurlijk snap ik dat het geweldig is om een wolf te spotten en te fotograferen maar beleef je eigen avontuur en loop niet de rest achterna. Je maakt allemaal dezelfde foto en de wolf went ook nog eens aan mensen. Weet je dat er meer foto’s in de wereld bestaan van ijsvogels dan van huismussen? En waarom? Omdat de ijsvogel zo mooi is. Klopt, maar bedenk dan ook dat een mooi onderwerp alle aandacht wegkaapt van jouw foto. Een foto van een huismus is veel unieker en geeft je veel meer mogelijkheden om er iets persoonlijks van te maken.
#4 Hou het dichtbij huis
Je hoeft niet naar de andere kant van de wereld voor mooie natuurfoto’s. Hou het dichtbij huis, in je eigen omgeving of misschien wel in je eigen tuin. Daar ben je het meeste, daar ken je het beste en daar heb je de minste andere fotografen. Ver weg ga je vaak naar hotspots en zie je de mooiste dingen. Maar bedenk wel wat je vaak als reactie krijgt: ‘wat een mooie berg’, ‘wat een mooi moment met die leeuwen’, ‘wat een prachtig noorderlicht’ of ‘wat een avontuur’. Dit lijken mooie complimenten maar in feite waarderen ze de locatie, het onderwerp of jouw reis… niet jouw foto’s.
#5 omarm het imperfecte
In het verlengde van mijn vorige twee tips, als je foto dan niet op het perfecte moment is geschoten of niet van het meest spectaculaire onderwerp… ga het dan ook niet lopen te perfectioneren in de nabewerking. Dat resulteert alleen maar in een onwerkelijk overperfect beeld welke alle eigenheid en ziel mist. Leer het imperfecte te omarmen en ervan te houden. Dat maakt jouw fotografie uniek.
#6 Wees niet afhankelijk van andermans mening
Naast beïnvloed worden door bijvoorbeeld social media, wordt menigeens ook beïnvloed door wat anderen van je foto’s vinden. Dit is eigenlijk dubbel jammer. Enerzijds merk ik dat er tegenwoordig steeds harder wordt gereageerd. ‘Ik heb een mening en iedereen moet en zal die ook weten… ‘ Jammer, veel meningen die ik lees als reactie op foto’s of artikelen zijn niet relevant, hebben niets met het beeld te maken en zijn – zo vermoed ik – vooral bedoeld om ervoor te zorgen dat jezelf in de picture blijft. Door maar veel meningen te verkondigen blijf je onder de aandacht. Anderzijds, merk ik ook dat veel mensen door dit soort meningen afgestompt raken, niet meer durven te laten zien. Dat is zó zonde! Wees gewoon trots op je werk, of je nou beginner bent of gevorderde, laat gewoon zien omdat jij wil laten zien en laat alle ‘commentaren’ volledig van je afglijden. Ga je eigen gang!
En oh ja… geef nou gewoon alleen je mening als je het doet om iemand echt te helpen en niet ongevraagd omdat je zo graag je mening geeft.
Zo zou je ook kunnen overwegen om te stoppen met fotowedstrijden. Ik ben nog niet met alles gestopt maar wel met heel veel en moet bekennen dat ik het als enorm bevrijdend heb ervaren…
Groet Johan