~ Dark Sky Terschelling ~
3 daagse fotoworkshop

19 t/m 21 januari 2018

Winter op de wadden, sneeuw op het wad en koude nachten

De wadden zoals je het nog maar weinig hebt beleefd, koud, intens, wit en donker

De Boschplaat van boven

Het patroon van slenken, kreken, plassen en duinen

Winterse taferelen

Berijpt helmgras op de duinen

Dark sky park Terschelling

Geniet op de Boschplaat waar de nacht nog ècht donker is!

Zee en ijs in de kwelder

Hangend ijs en besneeuwd zeekraal 

Abstractie in het zand

Door de woeste zee en winterse wind ontstaan speciale zandvormen op het strand

Winter wadden luchten

Kou en vocht geven speciale luchten en intense kleuren

Inhoud

Tijdens deze winterse waddencursus bezoeken we het meest Oostelijke deel van Terschelling, de Boschplaat voorbij Oosterend. Niet alleen is dit een uniek natuurgebied met uitgestrekte kwelders, zijn vele eendenkooien, duinvalleien en waddenkust maar tevens is dit deel van Terschelling benoemt tot het eerste Dark Sky Park van Nederland! Juist in januari is de tijd voor unieke winterse omstandigheden, sneeuw op het wad op rijp in de duinen, in combinatie met prachtig ochtend- en avondlicht en de mogelijkheid om al vroeg op de avond te genieten van de diep donkere nacht.

Deze cursus wordt u niet alleen begeleid door Johan van der Wielen maar zal ook natuurfotograaf Bert Faber (www.natuurlijknederland.com) meegaan om in het veld u te voorzien van inspiratie, kennis en enthousiasme.

Globaal programma

Dag 1, vrijdag - slenken en wad

In deze reis is uitgegaan van de vrijdagmorgen boot van 9:45. Bij de vertrekhal staat Bert en/of Johan u op te wachten, de reis begint met een prachtige 2 uur durende boottocht naar Terschelling. Vanaf de boot kunt u genieten van de uitgestrekte Waddenzee met hopelijk prachtige wolkenluchten, vogels en bij laag water misschien zelfs wel zeehonden. Na aankomst op West Terschelling pakt u de bus naar het Oosten van het eiland, Oosterend. Rond lunchtijd wordt u daar verwacht en bespreken we het definitieve programma op basis van de laatste weersverwachtingen. Hier staan ook de fietsen voor u klaar waarna we in de middag op pad gaan naar de slenken aan de zuidkant van het eiland voor een eerste sessie landschapsfotografie. Rond zonsondergang vertrekken we naar de wadkant, hier is het nu laag water (zie hier) wat ons de mogelijkheid geeft om te spelen met het reflecterende licht op het drooggevallen wad met zijn vele plasjes. Na het avondeten pakken we ons dik in en gaan we op pad de nacht in voor een hopelijk heldere nacht in het Dark Sky Park.

Dag 2, zaterdag - Kwelders, duin en strand

Als het weer goed is gaan we voor dag en dauw op pad met de Land Rovers van Puur Terschelling voor een ruige rit langs de branding richting het meest Oostelijke puntje van Terschelling: het Amelandergat. De zon komt dan prachtig op langs het strand of - als je wilt - precies door de vijfde slenk (zie hier). We genieten van het wijde uitzicht en de rust en verlatenheid van dit door maar weinigen bezochte deel van het eiland. Wie kan er nou zeggen dat hij op dit bijna onbereikbare deel van Terschelling is geweest ... bij zonsopkomst! Met wat geluk zien we op de terugweg zeehonden maar eenmaal thuis genieten we van een welverdiende bak koffie of thee.

We stappen op de fiets en gaan op verkenning de kwelder in en betreden de uitgestrekte duinvalleien. Op het strand kunnen we met lange sluitertijden aan de slag om de dynamiek van de aanrollende golven in beeld te brengen. Wanneer ook vanavond de potentie aanwezig is gaan we weer op stap voor een mooie zonsondergang aan de wadkant om na het avondeten weer de nacht in te gaan en opnieuw te experimenteren met nachtfotografie van sterren en hemellichamen.

Dag 3, zondag - zonsopkomst, nabespreking en eigen keuze

Als het gisteren niet gelukt is om met de Land Rovers op pad te gaan, gaan we vanmorgen. Anders is het facultatief mogelijk om de zonsopkomst te fotograferen aan de zuidkant van het eiland. Daarvoor zijn diverse mogelijkheden, van wadkant tot kwelder. Wanneer het mooist licht geweest is en iedereen voldaan van zijn/haar ontbijt trekken we ons terug voor een foto-nabespreking. Daarbij mag iedereen een aantal beelden inleveren die we gezamenlijke bespreken op inhoud, techniek en sfeer. rond lunchtijd is het vaste programma afgelopen en heeft iedereen de middag de tijd om zelf nog terug te gaan naar die plekken die hij/zij graag nog wat verder zou willen uitdiepen. Om 17:30 pakken we gezamenlijk de boot terug naar Harlingen en sluiten we het winterse waddenweekend af met de laatste avondkleuren over het drooggevallen wad.

NB. Het definitieve programma hangt echter af van de weersverwachtingen, de eb/vloed getijden en uw eigen wensen. Ter plaatsen stellen we gezamenlijk het definitieve programma vast!

Ter inspiratie: portfolio beelden

Ter inspiratie en om de mogelijkheden te laten zien staat onder portfolio een selectie winterse beelden gemaakt op Terschelling: www.johanvanderwielen.nl/winters-terschelling. Voor het portfolio van Bert Faber kun u kijken naar: www.natuurlijknederland.com/terschelling

Workshop informatie

Deze weekendworkshop vindt plaats op Terschelling vanuit vakantiepark Tjermelân. We starten op vrijdagmorgen bij de boot en eindigen op zondagmiddag. Tussendoor verkennen we op de fiets het hele eiland, krijgt u diverse instructies in het veld, doen we een fotonabespreking en fotograferen letterlijk van vóór zonsop- tot na de ondergang (in de nacht!).

  • Begeleiding: natuurfotografen Johan van der Wielen en Bert Faber
  • Tijd: vrijdag 10:00 - zondag 15:00
  • Startlocatie: ca. 9:30 op de Waddenpromenade in Harlingen
  • Prijs: 450 euro
  • Inbegrepen: begeleiding door twee ervaren landschaps- en nachtfotografen, accommodatie, volpension, huurfiets, 4x4 Land Rover tocht, digitale reader
  • Niet inbegrepen: drankjes tijdens avondmaaltijd, persoonlijke uitgaven, boottocht en bustocht naar Oosterend
  • Vragen? workshop@johanvanderwielen.nl
  • Voorwaarden: klik hier

Gebieden en onderwerpen

Tijdens deze waddencursus zullen we vooral het minder bekende oostelijke deel van Terschelling. Vanaf Oosterend bezoeken we de Boschplaat met het kweldergebied 'de groede' met zijn vele slenken, het waddengebied aan de zuidkant, de berkenvallei, de duingebieden aan de noordzijde en gaan we met de Land Rover vóór zonsopkomst helemaal naar het meest Oostelijke puntje van Terschelling voor de zonsopkomst boven het Amelander gat. Zie voor meer informatie deze PDF van Staatsbosbeheer of hier op Wikipedia. 's Nachts gaan we op pad naar de kwelders voor reflecterende plasjes met sterrenlicht of naar het strand voor misschien wel een glimp aan Noorderlicht boven de Noordzee.

Deze winterse waddencursus focust zich op landschapsfotografie, m.n. de zonsop- en ondergangen, en nachtfotografie in het Dark Sky Park Boschplaat. In beide takken van de fotografie wordt u uitgebreid begeleid door Johan van der Wielen en Bert Faber.

Accommodatie

  • Tijdens het weekend verblijft u in een tweepersoonskamer studio (éénpersoonskamers zijn beperkt en alleen op aanvraag beschikbaar!) in Vakantiepark Tjermelân in het dorpje Oosterend. Hier is ook het ontbijt en maken we lunchpakketten voor de middag. Het avondeten vindt plaats in een restaurant in de omgeving. De kosten van alle maaltijden zitten bij de prijs inbegrepen, drankjes rekent u apart af.
  • Mocht u eerder willen komen op het eiland of langer willen blijven kunt u zelf nachten bijboeken, neem daarvoor zelf contact op met het vakantiepark. Vermeld daarbij dat u bij de groep van Johan van der Wielen hoort en ze zullen proberen u dezelfde kamer te laten houden, het is echter geen garantie!

Dark Sky Park Boschplaat

Verlichting is een van de meest dramatische veranderingen voor onze natuur en ons milieu. Straatverlichting, beveiligingslampen, verlichting van gebouwen en monumenten, lampen in kassen, reclameborden en zware verlichting bij sportvelden.  Continue verlichting lijkt onlosmakelijk verbonden aan onze nieuwe maatschappij. En zo is in Nederland nog maar nauwelijks een plekje te vinden waar het nog donker is. Al dat licht kost energie, veel energie, sterker nog… heel veel energie! En veel van dat licht gaat ook nog eens verloren of wordt niet gebruikt. De 24/7 lichtvervuiling in Nederland doet een grote aanslag op onze fossiele brandstoffen en draagt voor een substantieel deel bij aan uitstoot van CO2 in de atmosfeer.

Licht is niet alleen vervuilend en vaak weinig nuttig, het heeft ook nog eens een grote impact op mens en natuur. Veel mensen in 24/7 verlichte gebieden kampen met slaapproblemen omdat het lichaam te weinig melatonine aanmaakt. Evenzo met de dieren om ons heen. Veel dieren zijn schemer- of nachtactief en door de continue verlichting wordt hun natuurlijk gedrag verstoord. Opeens ben je ’s avonds als prooidier zichtbaar voor predatoren. Maar ook diverse vogels blijven actief en raken zelfs gedesoriënteerd en nachtvlinders snappen weinig van onze menselijke 'zonnen'.

Voor natuur en mens is het noodzakelijk dat het ’s nachts weer donker is!

Nacht van de Nacht en Dark Sky Parks

 

Om meer aandacht te vragen voor lichtvervuiling organiseert de Nacht van de Nacht ieder jaar activiteiten om mensen kennis te laten maken met 'de nacht', het èchte donker. Als ambassadeur van de Nacht van de Nacht ben ik al jaren bezig met mensen de schoonheid van de nacht te laten zien middels mijn nachtfotografie. Gelukkig zijn er steeds meer initiatieven voor minder lichtvervuiling en meer 'donker'. Eén van die initiatieven zijn de Dark Sky Parks, een internationale organisatie die lichtvervuiling onder de aandacht wil brengen door 'parken' aan te wijzen waar het niet alleen ècht donker is maar men ook kan genieten van de nacht. In Nederland is de Boschplaat het eerste Dark Sky Park, je mag er 's nachts op en het is er nog echt donker! Niet voor niets dat wij dit winterse weekend gekozen hebben om hiernaartoe te gaan...

Meld u aan voor het Dark Sky weekend

Viermaal waddenworkshop

Driemaal per jaar gaat Johan met cursisten op pad naar de Wadden: Schiermonnikoog en Terschelling. In drie dagen laat hij je het eiland zien met al zijn facetten, van strand tot duin, van kwelder tot wad en van zonsopkomst tot nacht. In januari vindt het Dark Sky weekend plaats op Terschelling met nadruk op nachtfotografie en de winterse wadden. In mei en juni vindt de Waddenworkshop Schiermonnikoog plaats met nadruk op landschap- en macrofotografie, in september vindt de Gevorderde workshop Schiermonnikoog: Beeldverhaal en thematiek plaats.

Wat mee te nemen

  • Camera met objectieven. Als u deze heeft neem dan een telelens, standaard en/of groothoek lens mee.
  • Neem ook de handleiding van uw camera mee!
  • OpTech regenhoes (ca. 10 euro) zorgt ervoor dat u ook in mindere weersomstandigheden gewoon door kunt fotograferen!
  • Voldoende lege kaartjes en volle accu's
  • Reserve accu's en de lader, ervaring leert dat in het veld de accu sneller op is dan gehoopt (zeker in de nacht!).
  • Als u heeft polarisatiefilter, ND filters (grijsfilters) en/of ND-gradiënt filters (grijsverloopfilters).
  • Een stevig statief waar u uw dure camera aan toevertrouwd.
  • Eventueel speciale nachtfotografie accessoires zoals dauwlinten
  • een klein zaklampje (bijv. hoofdlampje) voor in de avond
  • Een draadontspanner of andere afstandsbediening
  • EHBO: jodium, eenvoudige middelen en sporttape
  • Dagrugzak (35 liter) of fotorugzak met regenhoes
  • Bergschoenen of stevige waterdichte wandelschoenen, evt. winterschoenen
  • Wind- en waterdicht jack en/of regenkleding
  • Warme winterkleding zoals winterjas en thermo ondergoed
  • Handschoenen, sjaal en muts
  • Eventueel verrekijker
  • Voor tijdens de wandeling: veldfles of thermos
  • Als u wilt een laptop om foto’s op te slaan of te bekijken. Bedenk wel dat u die tussentijds ergens kwijt moet, bijv. op de hotelkamer.
  • Wat u verder nog nodig heeft tijdens het verblijf…

Vervoer

  • Het vervoer van en naar de boot, evenals de overtocht zitten niet bij de prijs in begrepen en moet u zelf regelen, zie www.rederij-doeksen.nl. Voor dit weekend ga ik uit dat u de boot van 9:45 neemt op vrijdagmorgen. Tickets kunt u vooraf bestellen of ter plaatse kopen.
  • Parkeren kan in Harlingen op diverse locaties in de buurt van de boot, zie: www.rederij-doeksen.nl/service/reisinformatie/parkeren. Houdt, afhankelijk van de gekozen parkeergelegenheid rekening met 5 tot 15 minuten wandelen naar de boot.
  • U wordt bij de boot opgewacht door Bert en/of mijzelf, gezamenlijk zult u de boottocht ondernemen en onderweg al genieten van het winterse wad.
  • De boottocht duurt ca. 2 uur. Na aankomst neemt u de bus naar Oosterend, zie: www.bus-terschelling.nl/bus-dienstregeling-terschelling. De bus wacht op de aankomst van de boot, kaartjes zijn te koop in de bus. U stap uit bij Vakantiepark Tjermelân.
  • Op het eiland vervoeren we ons per fiets, de huur van de fiets zit in de prijs inbegrepen. De fietsen staan voor u klaar bij het Vakantiepark Tjermelân, Op zondag levert u de fiets weer in bij het vakantiepark in. Mocht u uw eigen fiets mee willen nemen naar het eiland is dat geen probleem, bedenk echter dat er geen bagagevervoer van en naar het vakantiepark is en dat u met uw bagage zelf 15km zal moeten fietsen. Er is geen korting mogelijk voor gebruik eigen fiets.
  • Op de terugweg op zondag neemt u wederom de bus naar West Terschelling en vanaf daar de boot. In dit weekend ben ik uitgegaan van de 17:30 boot terug naar Harlingen.